Châu Âu trước bài toán thiếu hụt năng lượng

Dư luận châu Âu những ngày gần đây lại dậy sóng vì lo thiếu năng lượng sau khi Nga giảm tối đa nguồn cung cấp khí đốt cho châu Âu xuống chỉ còn 20% công suất. Thủ tướng Séc cho biết, Séc sẽ triệu tập ngay cuộc họp bộ trưởng năng lượng các nước EU để thảo luận các biện pháp khẩn cấp cụ thể nhằm giải quyết tình hình cấp bách hiện nay.
Ảnh minh họa: Một trạm bơm khí tự nhiên hóa lỏng ở Dortmund, Đức ngày 24/3/2022. (Ảnh: AFP/TTXVN)
Ảnh minh họa: Một trạm bơm khí tự nhiên hóa lỏng ở Dortmund, Đức ngày 24/3/2022. (Ảnh: AFP/TTXVN)

Những ngày gần đây, thêm nhiều quốc gia châu Âu đối mặt tình trạng thiếu hụt năng lượng nghiêm trọng. Chính phủ Bắc Macedonia đã ban bố tình trạng khủng hoảng thiếu nguồn cung năng lượng trên toàn quốc.

Trong một thông cáo báo chí, chính phủ nêu rõ lệnh này sẽ có hiệu lực từ ngày 1/9 và kéo dài trong 30 ngày, do tình trạng thiếu điện và căng thẳng nguồn cung trên thị trường điện. Trong khi nhiều quốc gia châu Âu đang cảm thấy như "ngồi trên đống lửa", tình hình tại Thụy Sĩ cũng ngày càng đáng lo ngại khi nước này thiếu các kho trữ khí đốt và các chuyên gia cảnh báo khả năng quốc gia này sẽ thiếu năng lượng vào mùa đông năm nay. Với việc Nga cắt giảm cung cấp khí đốt cho phần lớn châu Âu, mối đe dọa về tình trạng thiếu điện trầm trọng ngày càng rõ ràng với Thụy Sĩ.

Trước đó, vấn đề thiếu hụt năng lượng do nguồn cung từ Nga giảm mạnh cũng làm dậy sóng chính trường tại hầu hết các nước thuộc Liên minh châu Âu (EU) và gây ra bất đồng nghiêm trọng trong "đại gia đình" của liên minh này về kế hoạch trừng phạt Nga cũng như kế hoạch tiết kiệm năng lượng, tìm nguồn cung năng lượng mới…

Ðể ứng phó khẩn cấp với tình trạng thiếu năng lượng cũng như giảm sự phụ thuộc vào nguồn cung khí đốt từ Nga, từ đầu tháng 8 vừa qua, EU đã thực hiện mục tiêu giảm 15% lượng khí đốt sử dụng trong khoảng thời gian từ tháng 8/2022 đến tháng 3/2023. Kế hoạch "tiết kiệm khí đốt cho một mùa đông an toàn" này đã đưa ra đề xuất về một luật mới, cho phép EU có quyền buộc các quốc gia thành viên phải đáp ứng các mục tiêu cắt giảm trong trường hợp đặc biệt tùy thuộc vào mức tiêu thụ và dự trữ của mỗi nước. Tuy nhiên, hai nước Hungary và Ba Lan không thông qua kế hoạch trên.

Theo quy định mới, Ðức - nước nhập khẩu khí đốt lớn nhất ở châu Âu - sẽ phải tiết kiệm lượng khí đốt tiêu thụ nhiều hơn đáng kể so với các nước EU khác. Theo Ủy ban châu Âu (EC), từ đầu tháng 8/2022 cho đến tháng 3/2023, Ðức sẽ phải tiết kiệm khoảng 10 tỷ m3 khí đốt tiêu thụ để có thể đạt mục tiêu mà các nước EU đã đề ra. Lượng khí đốt có thể tiết kiệm được ở Ðức tương đương mức tiêu thụ trung bình hằng năm của 5 triệu hộ gia đình 4 người. Ðây là một thách thức không nhỏ với chính phủ, người dân cũng như nền kinh tế "đầu tàu châu Âu".

Ðể bảo đảm nguồn cung năng lượng cho mùa đông giá lạnh sắp tới, Chính phủ Ðức mới đây thông báo thu phụ phí sử dụng khí đốt từ tháng 10/2022 đến ngày 1/4/2024. Ngoài ra, cũng như một số quốc gia châu Âu khác, Ðức đang nỗ lực tìm các nguồn cung khí đốt mới. Bên lề Hội nghị cấp cao Nhóm các nước công nghiệp phát triển (G7) ở Ðức mới đây, Thủ tướng nước chủ nhà Olaf Scholz và người đồng cấp Canada Justin Trudeau đã thảo luận về khả năng xây dựng một trạm khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG) trên bờ biển phía đông của Canada để sớm xuất khẩu sang châu Âu và Ðức.

Khi các nỗ lực kể trên chưa giúp các nước châu Âu "bình an vô sự" trước mùa đông giá lạnh năm nay, các nhà lãnh đạo EU dự kiến sẽ họp khẩn trong ít ngày tới về vấn đề khủng hoảng năng lượng. Theo các hãng tin AFP và Reuters, ngày 26/8, Thủ tướng Séc Petr Fiala cho biết Cộng hòa Séc - nước hiện là Chủ tịch luân phiên EU - sẽ đề xuất triệu tập cuộc họp khẩn để đối phó với vấn đề năng lượng nêu trên. Ðộng thái này diễn ra trong bối cảnh EU đang cố gắng "thoát Nga" về nguồn cung dầu và khí đốt, sau khi nổ ra cuộc chiến Nga-Ukraine.

Tuy nhiên, các nhà lãnh đạo EU không dễ để đưa ra được "lời giải thống nhất cho bài toán năng lượng" trong bối cảnh cuộc khủng hoảng khí đốt hiện đã nghiêm trọng và khoét sâu bất đồng trong nội bộ EU. Sự thiếu hụt nguồn cung đang khiến một số thành viên EU sẵn sàng thực hiện chính sách bị coi là tiêu cực để bảo vệ lợi ích quốc gia mình, bởi muốn tích trữ khí đốt đủ dùng cho mình, một số nước có thể ngăn không cho khí đốt "chảy sang nước bên cạnh".

Trong khoảng một thập kỷ vừa qua, các nước EU đã đoàn kết vượt qua các cuộc khủng hoảng kinh tế, khủng hoảng di cư, đại dịch Covid-19 và hiện nay, một lần nữa cuộc khủng hoảng năng lượng đang thử thách bản lĩnh và tình đoàn kết của các quốc gia thuộc liên minh này.

Có thể bạn quan tâm

Tàu thương mại tại eo biển Hormuz, ngày 20/6/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Châu Âu giải bài toán thiếu hụt năng lượng

Nguồn cung và giá năng lượng tại châu Âu đang chịu sức ép ngày càng lớn trong bối cảnh hoạt động vận chuyển dầu khí qua Eo biển Hormuz vẫn tắc nghẽn. Kho dự trữ dầu chiến lược còn vơi khiến Lục địa già lo lắng khi mùa đông giá lạnh đang tới gần.

Thiết lập cơ chế kiểm soát AI

Thiết lập cơ chế kiểm soát AI

Cuộc tranh luận về kiểm soát trí tuệ nhân tạo (AI) đang nóng lên trong bối cảnh các diễn đàn công nghệ quốc tế, trong đó có sự kiện GovTech 2026 vừa diễn ra tại Nam Phi, đưa ra cảnh báo về rủi ro từ AI vượt qua mọi biên giới và không một quốc gia nào có thể tự mình giải quyết.

Lực lượng M23 tuần tra tại Goma, Cộng hòa Dân chủ Congo. (Ảnh: THX)

Mở ra quỹ đạo tăng trưởng mới

Sở hữu tiềm năng lớn về tài nguyên thiên nhiên, dân số trẻ cùng thị trường rộng lớn, châu Phi đang đứng trước cơ hội mở ra quỹ đạo tăng trưởng mới. Tuy nhiên, để nền kinh tế phát triển bền vững, Lục địa Đen còn nhiều thách thức cần giải quyết.

Luật Trí tuệ nhân tạo: Chỉ điều chỉnh đầu ra và hành vi sử dụng trí tuệ nhân tạo, không cản trở đổi mới sáng tạo. (Ảnh minh họa)

Phát triển AI: Kỳ vọng và rủi ro

Những bước tiến nhanh chóng của AI mang đến nhiều cơ hội cho phát triển, nhưng cũng đặt ra câu hỏi làm sao để việc hoạch định, hoàn thiện thể chế, chính sách theo kịp tốc độ phát triển của công nghệ, khi mà kỳ vọng lớn thường đi kèm rủi ro cao.

Thủ tướng Canada Mark Carney. (Ảnh: THX/TTXVN)

Mỹ và Canada tìm cách hạ nhiệt căng thẳng

Thủ tướng Canada Mark Carney vừa có cuộc trao đổi thẳng thắn với Tổng thống Mỹ Donald Trump về những vấn đề còn khúc mắc trong quan hệ thương mại song phương. Động thái nêu trên cho thấy căng thẳng trong vấn đề thuế quan giữa hai quốc gia láng giềng Bắc Mỹ đã có dấu hiệu hạ nhiệt.

Nhà máy lọc dầu tại tỉnh Wasit, Iraq. (Ảnh minh họa: THX/TTXVN)

Châu Âu trước sức ép từ giá dầu

Cuộc xung đột tại Trung Đông đẩy chi phí năng lượng tăng cao, gián đoạn nguồn cung, khiến châu Âu, vốn phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu, phải chật vật ứng phó.

Các nhà lãnh đạo chụp ảnh chung tại Hội nghị Cấp cao Nhóm BRICS ở Kazan, Nga, ngày 23/10/2024. (Ảnh: IRNA/TTXVN)

BRICS - Cơ chế hợp tác quan trọng

Với chủ đề “Xây dựng khả năng phục hồi, đổi mới, hợp tác và phát triển bền vững”, chương trình nghị sự của Hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nền kinh tế mới nổi hàng đầu thế giới (BRICS) lần thứ 18 dự kiến diễn ra tại New Delhi (Ấn Độ) vượt ra ngoài sự phối hợp chính trị truyền thống, hướng tới hợp tác thực tiễn ở nhiều lĩnh vực.

Trụ sở Ủy ban châu Âu (EC) ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Kiểm soát chặt hàng vào EU

Hội đồng Liên minh châu Âu (EU) vừa thông qua gói cải cách toàn diện khung pháp lý hải quan của khối. Đây được đánh giá là cuộc cải tổ sâu rộng nhất trong hơn 50 năm qua của ngành hải quan châu Âu nhằm hiện đại hóa hệ thống kiểm soát thương mại, siết chặt quản lý hàng hóa.

Nhân viên y tế tiêm vaccine phòng dịch Ebola tại khu vực y tế Bulape, miền trung Cộng hòa dân chủ Congo, tháng 9/2025. (Ảnh: WHO/XINHUA)

Nỗ lực tự chủ y tế tại châu Phi

Hành trình hướng đến tự chủ chiến lược trong sản xuất các loại vaccine, bảo đảm an ninh y tế của châu Phi đang là nhu cầu cấp bách, xuất phát từ những bài học rút ra trong giai đoạn dịch Covid-19 hoành hành.

Cờ EU tung bay bên ngoài Trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Xinhua)

Tham vọng chiến lược và năng lực thực tế trong kế hoạch ngân sách của EU

Ngân sách là vấn đề thường dấy lên tranh cãi trong Liên minh châu Âu, khi các nước thành viên duy trì những quan điểm khác biệt về quy mô đóng góp và phân bổ tài chính. Hiện Liên minh Cờ xanh đang đứng trước bài toán cân bằng giữa tham vọng chiến lược và năng lực thực tế của các nước liên quan đến kế hoạch ngân sách dài hạn...

Hiện trường vụ tấn công tại một khu chợ ở Omdurman, Sudan. (Ảnh: THX/TTXVN)

Sudan chưa yên bình

Giao tranh tại Sudan đang gia tăng trên nhiều mặt trận, làm thay đổi cục diện kiểm soát giữa Quân đội Sudan (SAF) với phe đối lập là Lực lượng Hỗ trợ nhanh (RSF) và Phong trào Giải phóng nhân dân Sudan-Bắc (SPLM-N). Xung đột gia tăng đẩy dân thường vào thế mắc kẹt giữa hai làn đạn.

Một tòa nhà bị hư hỏng tại quận Shevchenkivskyi ở Thủ đô Kiev, Ukraine, ngày 21/7/2025. (Ảnh: THX/TTXVN)

Cánh cửa hòa bình hé mở

Những diễn biến trên chiến trường song hành với các tín hiệu ngoại giao đang đẩy căng thẳng Nga-Ukraine vào thế giằng co, chênh vênh nơi lằn ranh đàm phán và xung đột. Cánh cửa hòa bình vẫn hé mở, song giữa hai bên tồn tại khác biệt chiến lược sâu sắc cùng những nút thắt khó gỡ trên cục diện chiến trường.