Châu Âu trước bài toán thiếu hụt năng lượng

Dư luận châu Âu những ngày gần đây lại dậy sóng vì lo thiếu năng lượng sau khi Nga giảm tối đa nguồn cung cấp khí đốt cho châu Âu xuống chỉ còn 20% công suất. Thủ tướng Séc cho biết, Séc sẽ triệu tập ngay cuộc họp bộ trưởng năng lượng các nước EU để thảo luận các biện pháp khẩn cấp cụ thể nhằm giải quyết tình hình cấp bách hiện nay.
Ảnh minh họa: Một trạm bơm khí tự nhiên hóa lỏng ở Dortmund, Đức ngày 24/3/2022. (Ảnh: AFP/TTXVN)
Ảnh minh họa: Một trạm bơm khí tự nhiên hóa lỏng ở Dortmund, Đức ngày 24/3/2022. (Ảnh: AFP/TTXVN)

Những ngày gần đây, thêm nhiều quốc gia châu Âu đối mặt tình trạng thiếu hụt năng lượng nghiêm trọng. Chính phủ Bắc Macedonia đã ban bố tình trạng khủng hoảng thiếu nguồn cung năng lượng trên toàn quốc.

Trong một thông cáo báo chí, chính phủ nêu rõ lệnh này sẽ có hiệu lực từ ngày 1/9 và kéo dài trong 30 ngày, do tình trạng thiếu điện và căng thẳng nguồn cung trên thị trường điện. Trong khi nhiều quốc gia châu Âu đang cảm thấy như "ngồi trên đống lửa", tình hình tại Thụy Sĩ cũng ngày càng đáng lo ngại khi nước này thiếu các kho trữ khí đốt và các chuyên gia cảnh báo khả năng quốc gia này sẽ thiếu năng lượng vào mùa đông năm nay. Với việc Nga cắt giảm cung cấp khí đốt cho phần lớn châu Âu, mối đe dọa về tình trạng thiếu điện trầm trọng ngày càng rõ ràng với Thụy Sĩ.

Trước đó, vấn đề thiếu hụt năng lượng do nguồn cung từ Nga giảm mạnh cũng làm dậy sóng chính trường tại hầu hết các nước thuộc Liên minh châu Âu (EU) và gây ra bất đồng nghiêm trọng trong "đại gia đình" của liên minh này về kế hoạch trừng phạt Nga cũng như kế hoạch tiết kiệm năng lượng, tìm nguồn cung năng lượng mới…

Ðể ứng phó khẩn cấp với tình trạng thiếu năng lượng cũng như giảm sự phụ thuộc vào nguồn cung khí đốt từ Nga, từ đầu tháng 8 vừa qua, EU đã thực hiện mục tiêu giảm 15% lượng khí đốt sử dụng trong khoảng thời gian từ tháng 8/2022 đến tháng 3/2023. Kế hoạch "tiết kiệm khí đốt cho một mùa đông an toàn" này đã đưa ra đề xuất về một luật mới, cho phép EU có quyền buộc các quốc gia thành viên phải đáp ứng các mục tiêu cắt giảm trong trường hợp đặc biệt tùy thuộc vào mức tiêu thụ và dự trữ của mỗi nước. Tuy nhiên, hai nước Hungary và Ba Lan không thông qua kế hoạch trên.

Theo quy định mới, Ðức - nước nhập khẩu khí đốt lớn nhất ở châu Âu - sẽ phải tiết kiệm lượng khí đốt tiêu thụ nhiều hơn đáng kể so với các nước EU khác. Theo Ủy ban châu Âu (EC), từ đầu tháng 8/2022 cho đến tháng 3/2023, Ðức sẽ phải tiết kiệm khoảng 10 tỷ m3 khí đốt tiêu thụ để có thể đạt mục tiêu mà các nước EU đã đề ra. Lượng khí đốt có thể tiết kiệm được ở Ðức tương đương mức tiêu thụ trung bình hằng năm của 5 triệu hộ gia đình 4 người. Ðây là một thách thức không nhỏ với chính phủ, người dân cũng như nền kinh tế "đầu tàu châu Âu".

Ðể bảo đảm nguồn cung năng lượng cho mùa đông giá lạnh sắp tới, Chính phủ Ðức mới đây thông báo thu phụ phí sử dụng khí đốt từ tháng 10/2022 đến ngày 1/4/2024. Ngoài ra, cũng như một số quốc gia châu Âu khác, Ðức đang nỗ lực tìm các nguồn cung khí đốt mới. Bên lề Hội nghị cấp cao Nhóm các nước công nghiệp phát triển (G7) ở Ðức mới đây, Thủ tướng nước chủ nhà Olaf Scholz và người đồng cấp Canada Justin Trudeau đã thảo luận về khả năng xây dựng một trạm khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG) trên bờ biển phía đông của Canada để sớm xuất khẩu sang châu Âu và Ðức.

Khi các nỗ lực kể trên chưa giúp các nước châu Âu "bình an vô sự" trước mùa đông giá lạnh năm nay, các nhà lãnh đạo EU dự kiến sẽ họp khẩn trong ít ngày tới về vấn đề khủng hoảng năng lượng. Theo các hãng tin AFP và Reuters, ngày 26/8, Thủ tướng Séc Petr Fiala cho biết Cộng hòa Séc - nước hiện là Chủ tịch luân phiên EU - sẽ đề xuất triệu tập cuộc họp khẩn để đối phó với vấn đề năng lượng nêu trên. Ðộng thái này diễn ra trong bối cảnh EU đang cố gắng "thoát Nga" về nguồn cung dầu và khí đốt, sau khi nổ ra cuộc chiến Nga-Ukraine.

Tuy nhiên, các nhà lãnh đạo EU không dễ để đưa ra được "lời giải thống nhất cho bài toán năng lượng" trong bối cảnh cuộc khủng hoảng khí đốt hiện đã nghiêm trọng và khoét sâu bất đồng trong nội bộ EU. Sự thiếu hụt nguồn cung đang khiến một số thành viên EU sẵn sàng thực hiện chính sách bị coi là tiêu cực để bảo vệ lợi ích quốc gia mình, bởi muốn tích trữ khí đốt đủ dùng cho mình, một số nước có thể ngăn không cho khí đốt "chảy sang nước bên cạnh".

Trong khoảng một thập kỷ vừa qua, các nước EU đã đoàn kết vượt qua các cuộc khủng hoảng kinh tế, khủng hoảng di cư, đại dịch Covid-19 và hiện nay, một lần nữa cuộc khủng hoảng năng lượng đang thử thách bản lĩnh và tình đoàn kết của các quốc gia thuộc liên minh này.

Có thể bạn quan tâm

Tiêm vaccine phòng ngừa Covid-19. (Ảnh: Báo Nhân Dân)

“Mảnh ghép cuối” của hiệp ước toàn cầu về đại dịch

Vòng đàm phán cuối cùng về hiệp ước toàn cầu ứng phó đại dịch đã khai mạc tại Thụy Sĩ. Đại diện hơn 190 quốc gia thành viên Tổ chức Y tế Thế giới bước vào giai đoạn nước rút, hướng tới trình Đại hội đồng Y tế Thế giới thông qua vào tháng 5. Tuy vậy, bất đồng về chia sẻ nguồn lực vẫn là nút thắt khó gỡ.

Một trạm xăng ở Dar es Salaam, Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Vòng xoáy của bão giá năng lượng

Xung đột tại Trung Đông và tắc nghẽn Eo biển Hormuz khiến ngành hàng không thế giới chao đảo trong vòng xoáy của cơn bão giá nhiên liệu leo thang và nhu cầu đi lại suy giảm, thậm chí được dự báo sẽ còn kéo dài kể cả sau khi xung đột chấm dứt.

Quang cảnh một phiên họp Đại hội đồng Liên hợp quốc ở New York (Mỹ), ngày 23/9/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bước khởi đầu cho một hành trình dài

Trong lịch sử hơn 80 năm phát triển, Liên hợp quốc đã không ngừng khẳng định sức sống bền bỉ của chủ nghĩa đa phương, cùng vai trò là “ngọn hải đăng” soi lối cho nhân loại hướng tới hòa bình và hợp tác qua những giai đoạn sóng gió.

Tòa nhà Quốc hội Mỹ ở Washington, D.C. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ngân sách dành cho ICE vượt qua trở ngại lớn tại Mỹ

Thượng viện Mỹ vừa thông qua dự luật ngân sách nhằm cấp kinh phí cho Cơ quan Thực thi di trú và Hải quan (ICE) cùng Lực lượng tuần tra biên giới trong 3 năm. Việc dự luật ngân sách dành cho ICE vượt qua cửa ải khó nhằn này khiến chính quyền Xứ Cờ hoa thở phào nhẹ nhõm trước sức ép lâu nay của đảng Dân chủ.

Những người di cư được giải cứu chờ lên bờ tại Marsaxlokk, Malta, tháng 4/2023. (Ảnh: Jonathan Borg/Xinhua)

Di cư toàn cầu: Cuộc khủng hoảng thầm lặng

Cuộc khủng hoảng nhân đạo âm thầm nhưng khốc liệt đang diễn ra trên các nẻo đường di cư. Theo báo cáo mới nhất từ Tổ chức Di cư quốc tế (IOM), khoảng 8.000 người đã thiệt mạng hoặc mất tích trên các tuyến đường di cư toàn cầu năm 2025.

Quang cảnh làng Kumzar ở miền bắc Oman, gần eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Giải pháp toàn diện chấm dứt xung đột

Sau khi Iran tuyên bố Eo biển Hormuz hoàn toàn mở cửa trở lại, trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Liban được công bố, thị trường dầu mỏ đã có những diễn biến tích cực. Tuy nhiên, dòng chảy thương mại toàn cầu hoàn toàn có thể gián đoạn nếu lệnh ngừng bắn mất hiệu lực. Cần có một giải pháp bền vững cho vấn đề này.

Mới đây, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã tổ chức cuộc diễn tập an ninh mạng quy mô lớn mang tên "Locked Shields" năm 2026. (Ảnh: VNA Media)

Mặt trận không tiếng súng của kỷ nguyên số

Trước đây, các cuộc tập trận thường gắn liền với hình ảnh lực lượng quân đội hùng hậu được triển khai cùng hàng loạt vũ khí tối tân, song hiện nay, ngày càng nhiều cuộc tập trận được thực hiện trước màn hình máy tính.

Phó Tổng thống JD Vance (giữa, phía trước) dẫn đầu phái đoàn Mỹ tới Pakistan để tham gia cuộc đàm phán với phía Iran, ngày 11/4/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Mồi lửa” nguy hiểm

Trong lúc cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran rơi vào bế tắc, xung đột leo thang giữa Israel và lực lượng Hezbollah ở Liban có nguy cơ thổi bùng ngọn lửa chiến tranh lan rộng ở khu vực. Israel và Mỹ không thể thương lượng ngừng bắn với Iran khi mặt trận của Israel ở Liban tiếp tục đỏ lửa.

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk trong một cuộc họp báo ở Warsaw. (Ảnh: PAP/TTXVN)

Mở rộng không gian hợp tác

Chuyến công du Đông Bắc Á của Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk phản ánh một bước chuyển đáng chú ý trong tư duy chiến lược của Warsaw, giữa bối cảnh thế giới liên tục “trở gió”. Từ điểm dừng tại Hàn Quốc đến chặng tiếp theo ở Nhật Bản, Ba Lan cho thấy sự chủ động mở rộng không gian hợp tác vượt ra ngoài châu Âu.

Quang cảnh thủ đô Tehran, Iran ngày 8/4/2026. Ảnh: (THX/TTXVN)

Đoàn kết, hợp tác vượt qua vòng xoáy

Xung đột tại Trung Đông đang khiến thế giới chao đảo, trong đó nền kinh tế toàn cầu sẽ quay đầu giảm tốc mạnh nếu cuộc chiến kéo dài. Những dự báo có phần ảm đạm này tô vẽ nên bức tranh kinh tế thế giới kém tươi sáng.

Người dân Palestine tại Dải Gaza. (Ảnh: THX/TTXVN)

Tình hình Gaza: Cánh cửa hòa bình còn xa vời

Giải giáp phong trào Hồi giáo Hamas, Israel chấm dứt hoạt động quân sự và rút quân là những điều kiện tiên quyết trong kế hoạch hòa bình cho Dải Gaza. Tuy vậy, việc các bên không tuân thủ lộ trình khiến bài toán hóc búa về khôi phục hòa bình cho dải đất hẹp ven Địa Trung Hải vẫn chưa có lời giải.

Lực lượng an ninh Iran tuần tra cạnh một tàu hàng ở Eo biển Hormuz. (Ảnh: GETTYIMAGES)

Thách thức duy trì dòng chảy năng lượng

Gián đoạn tại eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng chủ chốt của thế giới, đang khiến dòng chảy dầu mỏ toàn cầu suy giảm mạnh. Các “đại gia” dầu mỏ ở vùng Vịnh phải tính toán chuyển hướng xuất khẩu qua các tuyến vận tải khác ngoài eo biển Hormuz...

Ảnh minh họa: Xinhua/Reuters

Quan hệ Nga-Mỹ: Một bước tiến quan trọng

Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược và xung đột quốc tế như “nước sôi lửa bỏng”, quan hệ Nga-Mỹ vừa lóe lên những tín hiệu đáng chú ý. Các diễn biến gần đây không chỉ hé lộ xu hướng vận động mới, mà còn mở ra những kịch bản đối thoại giữa hai quốc gia thời gian tới.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử với NATO

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang đứng trước nhiều thử thách do cách tiếp cận khác nhau giữa các thành viên trong xử lý một số “điểm nóng” quốc tế. Tuyên bố mới đây của Tổng thống Donald Trump về khả năng Mỹ rời đi càng bộc lộ rõ tình trạng rạn nứt nội bộ NATO.

Bức ảnh này được chụp vào ngày 3/3/2026, cho thấy các tòa nhà bị hư hại và đống đổ nát sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel tại Tehran, Iran. (Ảnh: XINHUA)

Những khoảng lặng cần thiết

Thế giới đang trong trạng thái dễ tổn thương, nơi bất kỳ một “lằn ranh đỏ” nào trong các cuộc đột nếu bị phá vỡ đều có thể làm lan đám lửa bất ổn trên toàn cầu. 

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Củng cố lòng tin chiến lược

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đang có chuyến thăm Nhật Bản và Hàn Quốc. Cùng với mục tiêu tăng cường khoáng sản thiết yếu, công nghệ hạt nhân, trí tuệ nhân tạo (AI), chuyến công du còn phản ánh tính toán chiến lược dài hạn của Pháp, nhằm khẳng định vai trò tại khu vực địa chính trị quan trọng này.