Đón sóng FDI thế hệ mới

Chất lượng nguồn nhân lực là “chìa khóa vàng”

Nối tiếp những thành công trong thu hút vốn đầu tư nước ngoài (FDI), Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển dịch chiến lược từ số lượng sang chất lượng. Nhằm hiện thực hóa mục tiêu của Nghị quyết số 10-NQ/TW vừa ban hành, việc đột phá và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao phải trở thành ưu tiên hàng đầu để nâng tầm vị thế và giữ vững năng lực cạnh tranh quốc gia.

Nhân lực chất lượng cao là một trong những yếu tố quan trọng thu hút FDI. Ảnh: VĂN HỌC
Nhân lực chất lượng cao là một trong những yếu tố quan trọng thu hút FDI. Ảnh: VĂN HỌC

Lao động giá rẻ không còn là lợi thế

Theo Cục Thống kê (Bộ Tài chính), tỷ lệ lao động qua đào tạo có bằng, chứng chỉ nước ta hiện mới đạt 29,8%, là tỷ lệ khá thấp so với các nước trong khu vực. Trong khi đó, các ngành mà doanh nghiệp FDI đang tập trung như công nghệ thông tin, cơ khí chính xác, tự động hóa, logistics... đều yêu cầu kỹ năng, kỹ thuật, khả năng ngoại ngữ và tư duy số.

Tại Thành phố Hồ Chí Minh, Nghị quyết số 10-NQ/TW về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, trong bối cảnh thành phố đang bước vào giai đoạn tái cấu trúc không gian phát triển công nghiệp, nâng cao chất lượng các khu chế xuất, khu công nghiệp. Ông Trần Việt Hà, Phó Trưởng Ban Quản lý các Khu chế xuất và Công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh, cho biết: Trong sáu tháng đầu năm 2026, tổng vốn đầu tư thu hút vào các khu chế xuất, khu công nghiệp đạt 1.100 triệu USD. Các nhà đầu tư FDI đang đặt ra yêu cầu về hạ tầng số, năng lượng xanh, nhân lực chất lượng cao để mang lại giá trị cao.

Ông Trần Anh Tuấn, Phó Chủ tịch Hội Giáo dục nghề nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh, chia sẻ: Phần nhiều doanh nghiệp không còn cần lao động phổ thông giá rẻ mà đòi hỏi lao động có kỹ năng. Nếu không đáp ứng được yêu cầu của các nhà tuyển dụng, Việt Nam có nguy cơ bị các nước chung quanh cạnh tranh trong việc thu hút FDI.

Còn theo TS Lê Danh Quang, Phó Hiệu trưởng Trường cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội, Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia và Nghị quyết số 10-NQ/TW về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài mới đây đều đặt ra một yêu cầu xuyên suốt: Muốn thu hút được dòng vốn FDI thế hệ mới, Việt Nam phải đi trước một bước về nguồn nhân lực.

Giáo dục phải đi trước một bước

TS Lê Danh Quang nhấn mạnh, điều quan trọng là chúng ta cần nhìn nhận đúng cơ cấu nhân lực. Hiện nay, nhiều người vẫn đồng nhất nhân lực chất lượng cao với đội ngũ có trình độ đại học, sau đại học. Thực tế, các tập đoàn công nghệ toàn cầu cần hai nhóm nhân lực chất lượng cao có vai trò khác nhau nhưng bổ trợ cho nhau. Vậy nên, khi hai hệ thống này phát triển đồng bộ và gắn kết với doanh nghiệp, Việt Nam sẽ không chỉ là điểm đến của các dự án gia công, mà còn đủ năng lực tiếp nhận những dự án công nghệ cao.

Theo đó, nhóm thứ nhất là đội ngũ thiết kế, nghiên cứu và phát triển (R&D), phát triển công nghệ, thiết kế chip, tự động hóa... là lực lượng chủ yếu được đào tạo tại các trường đại học kỹ thuật, công nghệ và các viện nghiên cứu. Nhóm thứ hai là lực lượng kỹ sư thực hành và kỹ thuật viên trình độ cao, trực tiếp vận hành dây chuyền sản xuất thông minh, lắp ráp, kiểm thử, đóng gói, bảo trì thiết bị, vận hành robot và quản lý chất lượng trong các nhà máy FDI. Đây là lĩnh vực có nhu cầu rất lớn về số lượng và là yếu tố quyết định để các dự án FDI có thể triển khai nhanh, vận hành hiệu quả mà Việt Nam cần quan tâm.

Ông Nguyễn Văn Toàn, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp đầu tư nước ngoài (VAFIE), nhấn mạnh: “Không thể chỉ kêu gọi đầu tư mà phải song hành với đào tạo nhân lực như một cam kết hai chiều giữa Nhà nước và doanh nghiệp FDI”.

Chia sẻ với Nhân Dân cuối tuần, chuyên gia kinh tế và chính sách Vũ Xuân Hùng kiến nghị: Thứ nhất, gắn kết thực tiễn và công nghệ lõi vào giáo dục đại học. Giáo dục đại học phải đi trước một bước trong việc cung cấp đội ngũ kỹ sư và chuyên gia nghiên cứu. Cấu trúc lại danh mục ngành nghề: Dịch chuyển trọng tâm tuyển sinh và đầu tư sang các nhóm ngành STEM, nhất là vi mạch bán dẫn, khoa học dữ liệu, vật liệu mới và năng lượng tái tạo. Với mô hình “đại học - doanh nghiệp FDI”, cần phá bỏ vách ngăn giữa hàn lâm và thực tiễn, có cơ chế mở để các tập đoàn công nghệ lớn trực tiếp tham gia khâu thiết kế chuẩn đầu ra và chương trình đào tạo.

Ông Vũ Xuân Hùng cũng đề xuất: Cần phát triển mô hình đào tạo kép, chuyển từ đào tạo thuần túy tại trường sang đào tạo luân phiên (học viên dành 30-40% thời gian ở trường và 60-70% thực hành trực tiếp trên dây chuyền của doanh nghiệp FDI). Cùng đó, nhanh chóng cập nhật bộ tiêu chuẩn kỹ năng nghề tương thích với các khung tham chiếu của Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) và quốc tế (như khung kỹ năng số toàn cầu), bảo đảm chứng chỉ nghề của Việt Nam được các tập đoàn đa quốc gia công nhận. Cuối cùng, để có nguồn nhân lực chất lượng cao trong 10-15 năm tới, sự chuẩn bị phải bắt đầu ngay từ bậc phổ thông. Cần đưa lập trình, tư duy thuật toán và kiến thức cơ bản về trí tuệ nhân tạo vào chương trình học sớm hơn, trang bị năng lực số (digital literacy) như một kỹ năng sinh tồn cho học sinh.

Việt Nam cần phát triển đồng thời cả hai “trụ cột” nhân lực: Các trường đại học tập trung đào tạo nguồn nhân lực nghiên cứu, thiết kế và đổi mới sáng tạo. Các cơ sở đào tạo nghề tập trung đào tạo kỹ sư thực hành và kỹ thuật viên chất lượng cao phục vụ trực tiếp sản xuất”.

TS LÊ DANH QUANG

Có thể bạn quan tâm

Đội thanh niên xung phong 25 sửa Đường 20 Quyết Thắng. Ảnh Tư liệu

Sáng mãi ngọn lửa thanh xuân

Suốt cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, lực lượng thanh niên xung phong (TNXP) đã viết nên huyền thoại bằng ý chí sắt đá, xuyên mưa bom bão đạn để giữ vững mạch máu giao thông cho tiền tuyến. Góp phần làm nên khúc tráng ca ấy, không thể không nhắc đến Ban Xây dựng 67 - đơn vị anh hùng trên tuyến Trường Sơn huyền thoại.

Toàn bộ hơn 6.600 người dân xã đảo Minh Châu (Hà Nội) sẽ được khám sức khỏe và cấp phát thuốc miễn phí. Ảnh: THÀNH ĐẠT

Kích hoạt chiến dịch khám sức khỏe miễn phí toàn dân

Từ ngày 1/7, tại nhiều địa phương, công tác khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí gắn với sổ sức khỏe điện tử cho người dân được triển khai. Đây là bước đi cụ thể hóa Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị, mục tiêu để toàn dân được khám sức khỏe định kỳ miễn phí, tiến tới miễn viện phí cơ bản năm 2030.

Lớp tập huấn kỹ năng tâm lý học đường cho giáo viên của Trường trung học phổ thông Ỷ La (Tuyên Quang).

Mùa “phổ cập AI” và kỹ năng cho người thầy

Mùa hè này, hàng nghìn giáo viên trên cả nước đang tham gia các lớp tập huấn, cập nhật kỹ năng ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong dạy học, bồi dưỡng tâm lý học đường cho năm học 2026-2027. Đây là bước chuyển động của ngành giáo dục trong việc chuẩn bị đội ngũ trước những yêu cầu mới của thời đại.

Đoàn tàu “Bệnh viện Bạch Mai” mang số hiệu PL1/PL2 đi vào hoạt động, chuyên chở các y, bác sĩ tại Bệnh viện Bạch Mai từ Hà Nội đến cơ sở 2 tại Ninh Bình. Ảnh: BVCC

Đưa chất lượng bệnh viện tuyến cuối đến gần người dân

Sau Bệnh viện Bạch Mai cơ sở 2 chính thức hoạt động, Bộ Y tế vừa chỉ đạo các đơn vị liên quan huy động tổng lực, hoàn thành tiến độ đưa Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cơ sở 2 tại Ninh Bình bắt đầu khám, chữa bệnh cho người dân vào ngày 10/7.

Nhiều công nhân vẫn phải sống trong những khu nhà trọ chật hẹp. Ảnh: GIANG NAM

Mở rộng cánh cửa an cư cho người lao động

Là lực lượng lao động trực tiếp tạo ra giá trị song không ít công nhân vẫn đang chật vật với bài toán an cư. Khi nhà ở xã hội và căn hộ cho thuê giá phù hợp còn thiếu, thì một nơi ở ổn định, phù hợp khả năng chi trả để yên tâm lập nghiệp vẫn là mong mỏi của nhiều công nhân.

TS Nguyễn Văn Đáng.

Chủ động ngăn chặn sớm mọi nguy cơ

Tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ hai Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV, các đại biểu được quán triệt 5 chuyên đề. TS Nguyễn Văn Đáng, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh trao đổi với Nhân Dân cuối tuần về ý nghĩa và tầm quan trọng của việc ban hành và thực hiện các nghị quyết về công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật đảng cũng như công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

TS Trần Anh Tuấn (thứ ba từ trái sang) chia sẻ kinh nghiệm trong Chuỗi hội thảo công nghệ Tech Series 8.

Xu hướng biến tri thức thành tài sản số

"Mỗi phần trăm tăng trưởng GDP phải chứa đựng hàm lượng tri thức và giá trị gia tăng cao hơn”, Tổng Bí thư Tô Lâm phát biểu bế mạc Hội nghị lần thứ hai Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV. Trên tinh thần ấy, nhiều chuyên gia và doanh nghiệp Việt Nam đang nỗ lực biến tri thức thành tài sản số.

Thượng tá Hoàng Trung Hiếu, báo cáo viên Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 3, phát biểu tại hội nghị.

Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 3 đẩy mạnh công tác tuyên truyền biển, đảo và phòng, chống ma túy

Ngày 25/6, Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 3 phối hợp với Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức tuyên truyền biển, đảo; quan điểm của Đảng, Nhà nước ta trong đấu tranh bảo vệ chủ quyền biển, đảo và thông tin về công tác đấu tranh phòng, chống ma túy tại Phường Linh Xuân, Thành phố Hồ Chí Minh.

Sinh thời, Thiếu tướng, nhà văn Nguyễn Chí Trung rất chăm đi thực tế sáng tác, lắng nghe nhân dân, trò chuyện với những người lao động.

Ngọn lửa âm thầm cháy mãi

Có những người khi đã đi xa, thời gian dường như không làm họ lùi vào dĩ vãng mà càng khiến hình bóng cùng những đóng góp của họ ngày một hiện rõ hơn trong ký ức người ở lại.

Đồ họa: Khiếu minh

Di sản báo chí số cần được bảo vệ khẩn cấp

Việc quy hoạch phát triển và quản lý báo chí toàn quốc đang bước vào giai đoạn quyết liệt. Hàng loạt đài, báo địa phương sáp nhập, đổi tên, sắp xếp lại bộ máy để hướng tới một nền báo chí “tinh - gọn - mạnh”. Cùng với đó, việc lưu trữ nội dung, tư liệu số tích lũy được qua nhiều thập kỷ đang rất cần được quan tâm đúng mức.

Những thí nghiệm khoa học thú vị luôn hấp dẫn trẻ tò mò và say mê khám phá, đã được bổ sung vào các lớp năng khiếu tại Cung Thiếu nhi Hà Nội. Nguồn: Cung Thiếu nhi Hà Nội

Tái định vị những sân chơi công lập

Ngày càng có nhiều sự lựa chọn trải nghiệm vui chơi mùa hè cho trẻ em, vô hình trung khiến những thiết chế văn hóa truyền thống như Cung Thiếu nhi, Nhà văn hóa,… dần đánh mất sức hút. Nhiều đơn vị đã chủ động đổi mới để từng bước chuyển mình từ nơi học năng khiếu đơn thuần thành những trung tâm trải nghiệm sáng tạo.

Nhiều bạn trẻ lựa chọn học nghề để sớm tham gia thị trường lao động. Ảnh: Văn Học

Khi đại học không phải là con đường duy nhất

Thời gian gần đây, xu hướng bạn trẻ sau khi tốt nghiệp trung học phổ thông đã lựa chọn học nghề ngày càng đông. Đây là hướng đi vừa phù hợp khả năng bản thân, vừa rút ngắn thời gian học và học viên cũng nhanh chóng tham gia thị trường lao động, góp phần phát triển kinh tế.

Nhà nước cần có cơ chế phù hợp để phát triển loại hình nhà ở xã hội cho thuê. Ảnh: HẢI XUÂN

Hình thành hệ sinh thái nhà ở cho thuê

Trong bối cảnh giá nhà ở không ngừng tăng cao, công tác phát triển nhà ở xã hội vẫn tồn tại những điểm nghẽn, việc phát triển nhà ở cho thuê là giải pháp căn cơ để bảo đảm an cư cho người lao động.

Đừng để những áp lực cuộc sống làm bản thân kiệt sức. Ảnh: ĐÔNG PHONG

Stress ngày càng gia tăng trong xã hội hiện đại

Ngày 26/5 vừa qua, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Thành phố Hồ Chí Minh (HCDC) cảnh báo: Những áp lực trong cuộc sống hiện đại đang khiến tình trạng stress tại Việt Nam gia tăng nhanh chóng và có xu hướng trẻ hóa.

Người dân cần hạn chế hoạt động ngoài trời trong khung giờ nắng đỉnh điểm từ 11 giờ -15 giờ. Ảnh: Thành Đạt

Căng mình ứng phó nắng nóng cực đoan

Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, ngày 26/5 trở thành ngày nắng nóng nhất kể từ đầu tháng 5, khi cùng lúc ghi nhận mức nhiệt 41,1 độ C tại hai trạm Láng (Hà Nội) và Đô Lương (Nghệ An). Đây được coi là một trong ba đợt nóng gắt nhất xảy ra vào tháng 5, tính từ năm 2021 trở lại đây.

Mô hình tưới nước tiết kiệm ở xã Ea Hồ, huyện Krông Năng, tỉnh Đắk Lắk. Ảnh: Thư Anh

Quyết đoán trước yêu cầu thời đại

Theo số liệu của Tổng cục Thống kê, tính đến hết năm 2025, lực lượng lao động nông thôn chiếm hơn 61% tổng số lao động cả nước, nhưng tổng giá trị sản phẩm nông nghiệp đóng góp chưa đến 12% GDP - khoảng 59,83 tỷ USD.

Công tác lấy mẫu được thực hiện khẩn trương. Ảnh: THU HOÀI

TIN TỨC

• Ban Chỉ đạo Thành phố Hồ Chí Minh về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ vừa tổ chức Hội nghị rút kinh nghiệm làm trước lấy mẫu, số hóa, bàn giao mẫu hài cốt liệt sĩ.

Trước khi kết thúc năm học, nhiều trường học đã kết hợp với Đoàn Thanh niên tổ chức tuyên truyền các kỹ năng phòng, chống đuối nước cho học sinh. Nguồn: Đoàn Thanh niên

Chung tay giữ mùa hè an toàn cho trẻ

Mỗi kỳ nghỉ hè là khoảng thời gian được học sinh háo hức mong chờ. Nhưng mùa hè cũng là “khoảng trống quản lý”, khiến trẻ em có thể đối mặt với nhiều nguy cơ, từ tai nạn thương tích, đuối nước cho đến các tệ nạn xã hội nếu thiếu sự quan tâm đúng mức từ nhà trường, gia đình và xã hội.

Người cao tuổi phường Việt Hưng được các y, bác sĩ thăm khám sức khỏe trong Ngày Sức khỏe toàn dân do thành phố Hà Nội tổ chức gần đây. Nguồn: Cổng Thông tin điện tử thành phố Hà Nội

Cơ hội cho mọi người dân tiếp cận y tế sớm hơn

TS, BS Hà Anh Đức - Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh (Bộ Y tế), mới đây cho biết, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chỉ thị số 17/CT-TTg về tổ chức khám sức khỏe định kỳ cho nhân dân trên phạm vi toàn quốc.

TS Nguyễn Viết Chức.

“Dân làm gốc” trong mọi hoạt động thiện nguyện!

Quan tâm tới chuyên đề “Thiết lập quy chuẩn, cơ chế nâng đỡ thiện tâm”, đăng trên Nhân Dân cuối tuần số 19 (ra ngày 10/5/2026), Tiến sĩ Nguyễn Viết Chức (ảnh trên), Phó Chủ nhiệm Hội đồng tư vấn về Văn hóa - Xã hội, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, nhìn nhận: Thực tế đang đòi hỏi phải đổi mới tư duy làm từ thiện!

Cần những giải pháp căn cơ, ngăn chặn thực phẩm không an toàn tràn lan trên thị trường. (Ảnh Văn Học)

Những lỗ hổng trong hệ thống quản lý an toàn thực phẩm

An toàn thực phẩm có tác động trực tiếp, lâu dài đến sức khỏe người dân, song lại thường xuyên phát sinh các hành vi vi phạm với tính chất ngày càng phức tạp. Dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi), dự kiến trình Quốc hội xem xét vào tháng 10 tới, được kỳ vọng sẽ khắc phục những bất cập trong lĩnh vực này.

Ngoài miễn phí vé, cần các giải pháp dài hạn để phát triển giao thông bền vững, thu hút thêm nhiều người dân sử dụng.

Chỉ tấm vé thôi là chưa đủ

Thành phố Hồ Chí Minh đang xây dựng chương trình miễn phí vé xe buýt toàn dân. Đó không chỉ là chính sách an sinh, mà còn là bước đi nhằm thay đổi thói quen di chuyển của hàng triệu người, nhằm cải thiện tình trạng ùn tắc giao thông, ô nhiễm môi trường.