Đón sóng FDI thế hệ mới

Chất lượng nguồn nhân lực là “chìa khóa vàng”

Nối tiếp những thành công trong thu hút vốn đầu tư nước ngoài (FDI), Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển dịch chiến lược từ số lượng sang chất lượng. Nhằm hiện thực hóa mục tiêu của Nghị quyết số 10-NQ/TW vừa ban hành, việc đột phá và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao phải trở thành ưu tiên hàng đầu để nâng tầm vị thế và giữ vững năng lực cạnh tranh quốc gia.

Nhân lực chất lượng cao là một trong những yếu tố quan trọng thu hút FDI. Ảnh: VĂN HỌC
Nhân lực chất lượng cao là một trong những yếu tố quan trọng thu hút FDI. Ảnh: VĂN HỌC

Lao động giá rẻ không còn là lợi thế

Theo Cục Thống kê (Bộ Tài chính), tỷ lệ lao động qua đào tạo có bằng, chứng chỉ nước ta hiện mới đạt 29,8%, là tỷ lệ khá thấp so với các nước trong khu vực. Trong khi đó, các ngành mà doanh nghiệp FDI đang tập trung như công nghệ thông tin, cơ khí chính xác, tự động hóa, logistics... đều yêu cầu kỹ năng, kỹ thuật, khả năng ngoại ngữ và tư duy số.

Tại Thành phố Hồ Chí Minh, Nghị quyết số 10-NQ/TW về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, trong bối cảnh thành phố đang bước vào giai đoạn tái cấu trúc không gian phát triển công nghiệp, nâng cao chất lượng các khu chế xuất, khu công nghiệp. Ông Trần Việt Hà, Phó Trưởng Ban Quản lý các Khu chế xuất và Công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh, cho biết: Trong sáu tháng đầu năm 2026, tổng vốn đầu tư thu hút vào các khu chế xuất, khu công nghiệp đạt 1.100 triệu USD. Các nhà đầu tư FDI đang đặt ra yêu cầu về hạ tầng số, năng lượng xanh, nhân lực chất lượng cao để mang lại giá trị cao.

Ông Trần Anh Tuấn, Phó Chủ tịch Hội Giáo dục nghề nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh, chia sẻ: Phần nhiều doanh nghiệp không còn cần lao động phổ thông giá rẻ mà đòi hỏi lao động có kỹ năng. Nếu không đáp ứng được yêu cầu của các nhà tuyển dụng, Việt Nam có nguy cơ bị các nước chung quanh cạnh tranh trong việc thu hút FDI.

Còn theo TS Lê Danh Quang, Phó Hiệu trưởng Trường cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội, Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia và Nghị quyết số 10-NQ/TW về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài mới đây đều đặt ra một yêu cầu xuyên suốt: Muốn thu hút được dòng vốn FDI thế hệ mới, Việt Nam phải đi trước một bước về nguồn nhân lực.

Giáo dục phải đi trước một bước

TS Lê Danh Quang nhấn mạnh, điều quan trọng là chúng ta cần nhìn nhận đúng cơ cấu nhân lực. Hiện nay, nhiều người vẫn đồng nhất nhân lực chất lượng cao với đội ngũ có trình độ đại học, sau đại học. Thực tế, các tập đoàn công nghệ toàn cầu cần hai nhóm nhân lực chất lượng cao có vai trò khác nhau nhưng bổ trợ cho nhau. Vậy nên, khi hai hệ thống này phát triển đồng bộ và gắn kết với doanh nghiệp, Việt Nam sẽ không chỉ là điểm đến của các dự án gia công, mà còn đủ năng lực tiếp nhận những dự án công nghệ cao.

Theo đó, nhóm thứ nhất là đội ngũ thiết kế, nghiên cứu và phát triển (R&D), phát triển công nghệ, thiết kế chip, tự động hóa... là lực lượng chủ yếu được đào tạo tại các trường đại học kỹ thuật, công nghệ và các viện nghiên cứu. Nhóm thứ hai là lực lượng kỹ sư thực hành và kỹ thuật viên trình độ cao, trực tiếp vận hành dây chuyền sản xuất thông minh, lắp ráp, kiểm thử, đóng gói, bảo trì thiết bị, vận hành robot và quản lý chất lượng trong các nhà máy FDI. Đây là lĩnh vực có nhu cầu rất lớn về số lượng và là yếu tố quyết định để các dự án FDI có thể triển khai nhanh, vận hành hiệu quả mà Việt Nam cần quan tâm.

Ông Nguyễn Văn Toàn, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp đầu tư nước ngoài (VAFIE), nhấn mạnh: “Không thể chỉ kêu gọi đầu tư mà phải song hành với đào tạo nhân lực như một cam kết hai chiều giữa Nhà nước và doanh nghiệp FDI”.

Chia sẻ với Nhân Dân cuối tuần, chuyên gia kinh tế và chính sách Vũ Xuân Hùng kiến nghị: Thứ nhất, gắn kết thực tiễn và công nghệ lõi vào giáo dục đại học. Giáo dục đại học phải đi trước một bước trong việc cung cấp đội ngũ kỹ sư và chuyên gia nghiên cứu. Cấu trúc lại danh mục ngành nghề: Dịch chuyển trọng tâm tuyển sinh và đầu tư sang các nhóm ngành STEM, nhất là vi mạch bán dẫn, khoa học dữ liệu, vật liệu mới và năng lượng tái tạo. Với mô hình “đại học - doanh nghiệp FDI”, cần phá bỏ vách ngăn giữa hàn lâm và thực tiễn, có cơ chế mở để các tập đoàn công nghệ lớn trực tiếp tham gia khâu thiết kế chuẩn đầu ra và chương trình đào tạo.

Ông Vũ Xuân Hùng cũng đề xuất: Cần phát triển mô hình đào tạo kép, chuyển từ đào tạo thuần túy tại trường sang đào tạo luân phiên (học viên dành 30-40% thời gian ở trường và 60-70% thực hành trực tiếp trên dây chuyền của doanh nghiệp FDI). Cùng đó, nhanh chóng cập nhật bộ tiêu chuẩn kỹ năng nghề tương thích với các khung tham chiếu của Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) và quốc tế (như khung kỹ năng số toàn cầu), bảo đảm chứng chỉ nghề của Việt Nam được các tập đoàn đa quốc gia công nhận. Cuối cùng, để có nguồn nhân lực chất lượng cao trong 10-15 năm tới, sự chuẩn bị phải bắt đầu ngay từ bậc phổ thông. Cần đưa lập trình, tư duy thuật toán và kiến thức cơ bản về trí tuệ nhân tạo vào chương trình học sớm hơn, trang bị năng lực số (digital literacy) như một kỹ năng sinh tồn cho học sinh.

Việt Nam cần phát triển đồng thời cả hai “trụ cột” nhân lực: Các trường đại học tập trung đào tạo nguồn nhân lực nghiên cứu, thiết kế và đổi mới sáng tạo. Các cơ sở đào tạo nghề tập trung đào tạo kỹ sư thực hành và kỹ thuật viên chất lượng cao phục vụ trực tiếp sản xuất”.

TS LÊ DANH QUANG

Có thể bạn quan tâm

Khu vực sân chơi tòa chung cư trên phố Trần Điền bị một số cá nhân chiếm dụng làm điểm bán nước giải khát.

Quyết liệt xử lý sai phạm lấn chiếm không gian công cộng

Tình trạng lấn chiếm không gian công cộng đang được các cơ quan chức năng, địa phương Thủ đô Hà Nội quyết liệt xử lý. Tuy nhiên, vẫn còn một số nơi chưa làm dứt điểm, đồng thời tồn tại vướng mắc cần tiếp tục được tháo gỡ.

Với người học và gia đình, điều họ quan tâm nhất khi hoàn thành xong một khóa học vẫn là khả năng có nghề sau tốt nghiệp. Ảnh: Thành Đạt

Thước đo hai chiều trong đào tạo nghề

Trong định hướng mới về giáo dục nghề nghiệp của Bộ Giáo dục và Đào tạo, vai trò của doanh nghiệp được đặt vào sâu hơn trong chuỗi đào tạo, từ xác định nhu cầu nhân lực, xây dựng chương trình, tổ chức thực hành, thực tập đến đánh giá kỹ năng và tuyển dụng... Nhiều vấn đề phải thay đổi căn bản, thực chất hơn, từ khâu hướng nghiệp, tuyển sinh đến quá trình đào tạo.

Cục trưởng An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) TS Chu Quốc Thịnh trình bày những điểm mới trong dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi).

Hợp tác quốc tế trong lĩnh vực protein thực vật bền vững

Ngày 02/10/2026, Hội thảo Quản lý Chất lượng và An toàn Thực phẩm lần thứ 8 (QMFS 2026) chính thức khai mạc tại Hà Nội. Sự kiện đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong quan hệ hợp tác giữa các đơn vị ở Việt Nam với quốc tế về bảo đảm an toàn thực phẩm, cùng lễ ra mắt Mạng lưới Plant Protein Plus Vương quốc Anh - Đông Nam Á (3PUKSEA).

Một dự án nhà ở xã hội trên địa bàn xã Ngọc Hồi (Hà Nội) được bố trí trong khu đất khá chật hẹp. Ảnh: ĐĂNG PHI

Vẫn còn khoảng trống chính sách về nhà ở xã hội

Theo thống kê, cả nước đang có hơn 800 dự án nhà ở xã hội. Hiện nguồn cung vẫn chưa thể đáp ứng được lượng cầu quá lớn và gia tăng hằng năm. Thực tế này đòi hỏi phải có cách tiếp cận mới mẻ trong xây dựng, thực thi chính sách an sinh xã hội.

Thành phố Hồ Chí Minh ngập cục bộ một số tuyến đường do triều cường. Ảnh: Hồng Đạt

Lời giải cho bài toán thoát ngập đô thị Thành phố Hồ Chí Minh

Những trận mưa lớn kết hợp triều cường vừa qua gây ngập úng nhiều khu vực tại Thành phố Hồ Chí Minh, khiến cuộc sống người dân đảo lộn. Dự báo, các đợt triều trong tháng 10, 11 còn có thể cao hơn, đặt ra những thách thức trong công tác chống ngập của thành phố.

Khám bệnh cho người dân tuyến cơ sở tại Quảng Trị. Ảnh: Anh Sơn

Sớm mở rộng danh mục thuốc bảo hiểm y tế

Bộ Y tế đang rà soát, sửa đổi danh mục thuốc bảo hiểm y tế, dự kiến bổ sung 349 thuốc vào diện được chi trả tại cơ sở cấp ban đầu, trong đó có trạm y tế xã. Chính sách này được nhiều người dân mong đợi, khi mang đến cơ hội tiếp cận các thuốc mới và giảm gánh nặng chi phí chữa bệnh.

Nhiều gia đình lúng túng tìm mua sách giáo khoa cho con. Ảnh: Bích Huệ

Cấp bách giải quyết dứt điểm tình trạng thiếu sách giáo khoa

Ngày 25/9 là thời điểm Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng chỉ đạo Bộ Giáo dục và Đào tạo phải hoàn thành việc cung ứng sách giáo khoa năm học 2026-2027. Không đứng ở đó, ngành giáo dục sẽ phải cải cách mạnh hơn nữa để bảo đảm yêu cầu tuyệt đối không để tái diễn tình trạng thiếu sách giáo khoa làm khó việc dạy và học như những ngày qua.

Người dân phường Hồng Hà xem quy hoạch chi tiết dự án. Ảnh: HÀ HỒNG

Cơ hội tiếp cận, thụ hưởng của người dân trong kiến tạo không gian sông Hồng

Cơ quan chức năng đang tiếp tục triển khai lấy ý kiến về Điều chỉnh tổng thể Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng và phương án tuyến Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng. Đây là những “đại dự án” góp phần tạo diện mạo mới cho không gian ven sông, đồng bộ hạ tầng, cải thiện điều kiện sống và mở thêm cơ hội phát triển kinh tế-xã hội.

Tình trạng mưa liên tục gây ngập những ngày giữa tháng 9 tại khu vực trung tâm Hà Nội. Ảnh: HIỂU MINH

Ứng phó trước mưa lớn, lũ bất thường

Những ngày qua, mưa to, lũ lớn xuất hiện ở nhiều địa phương trên cả nước khiến cuộc sống người dân bị đảo lộn. Cơ quan khí tượng thủy văn quốc gia cảnh báo: Nguy cơ ngập vùng trũng thấp, lũ quét, sạt lở đất tiếp tục ảnh hưởng đến sản xuất, dân sinh.

Tổng kiểm soát phương tiện kinh doanh vận tải cần được duy trì thường xuyên, liên tục. Ảnh: Lê Khánh

Cần cơ chế chủ động kiểm soát phương tiện giao thông

Theo kế hoạch, từ ngày 26/8 đến 25/9, lực lượng Cảnh sát giao thông trên toàn quốc tổ chức tổng kiểm soát, xử lý vi phạm trật tự, an toàn giao thông đường bộ đối với phương tiện kinh doanh vận tải. Tính đến nay đã có hàng nghìn trường hợp vi phạm được phát hiện, xử lý.

Nỗ lực kết nối, giới thiệu việc làm cho thanh niên. Nguồn: Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội

Tăng hiệu quả kết nối, giới thiệu việc làm

Để giải quyết tình trạng số người thiếu việc làm trong độ tuổi lao động còn ở mức cao, các cơ quan chức năng cần chuyển từ giải pháp kết nối, giới thiệu việc làm đơn thuần sang chủ động điều tiết cung ứng thông tin cho thị trường lao động.

Một buổi kiểm tra bếp ăn của Trường tiểu học Thăng Long, Hà Nội, với sự tham gia của đại diện cán bộ phường, hội phụ huynh học sinh và Ban giám hiệu nhà trường.

Môt bữa ăn, nhiều tầng trách nhiệm

Trước thềm năm học 2026-2027, nhiều địa phương đang chuẩn hóa lại quy trình tổ chức bữa ăn học đường, từ lựa chọn nhà cung cấp, xây dựng thực đơn đến công khai thông tin và tăng sự tham gia giám sát của phụ huynh, nhằm đáp ứng yêu cầu kép: An toàn thực phẩm và dinh dưỡng phù hợp với lứa tuổi.

Bộ đội Biên phòng Quảng Ninh kêu gọi tàu thuyền về nơi tránh trú bão số 4.

Khẩn trương khắc phục hậu quả mưa lũ

Ảnh hưởng của cơn bão số 4 (bão Narra) và hoàn lưu sau bão đã gây mưa lớn diện rộng tại các tỉnh Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ, dẫn đến ngập lụt cục bộ và sạt lở đất nhiều nơi, các địa phương đang căng mình ứng phó.

Người dân miền Tây lao đao vì hạn-mặn.

Sẵn sàng ứng phó hạn - mặn theo kịch bản rủi ro rất cao

Ngày 18/8, Bộ Nông nghiệp và Môi trường có công văn đề nghị các tỉnh, thành phố khu vực Trung Bộ, Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long, tổ chức triển khai các giải pháp phòng, chống hạn hán, thiếu nước, xâm nhập mặn do ảnh hưởng của El Nino 2026-2027. Theo đó, Bộ đề nghị các địa phương rà soát, xây dựng kế hoạch ứng phó theo kịch bản rủi ro rất cao.

Dãy nhà siêu mỏng hai mặt tiền trên phố Định Công (Hà Nội) có vị trí đắc địa cho kinh doanh, nhưng cũng ảnh hưởng mỹ quan đô thị. Ảnh: DIÊN KHÁNH

Nhà “siêu mỏng, siêu méo” và bài toán phát triển đô thị

Thủ đô Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh đang triển khai hàng loạt dự án hạ tầng giao thông. Thay vì được thu hồi, hợp thửa hoặc xử lý dứt điểm, một số diện tích vẫn được chỉnh trang thành nhà “siêu mỏng, siêu méo”, vừa tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn, vừa làm ảnh hưởng đến mỹ quan và diện mạo đô thị.

Đại tá Nguyễn Xuân Lai, Báo cáo viên Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 3, phát biểu tại hội nghị.

Đẩy mạnh tuyên truyền về biển, đảo, chống khai thác hải sản bất hợp pháp

Ngày 14/8, tại phường Bình Tiên, Thành phố Hồ Chí Minh, Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 3 phối hợp với Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức tuyên truyền về biển, đảo, chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo, không theo quy định (IUU) cho hơn 300 đại biểu là cán bộ, đảng viên, lực lượng nòng cốt cấp cơ sở trên địa bàn.