Chắp cánh cho giáo viên làm chủ công nghệ

Theo kết quả Khảo sát quốc tế về Dạy và Học (TALIS) chu kỳ 2018-2024 do Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD) công bố, giáo viên Việt Nam nhiệt huyết và sẵn sàng đón nhận thay đổi. Họ đang thể hiện năng lực đáng khích lệ trong việc ứng dụng công nghệ vào công tác giảng dạy.

Những giờ học phong phú, sinh động với các hoạt động đa dạng giúp học sinh chủ động hơn khi tiếp nhận kiến thức.
Những giờ học phong phú, sinh động với các hoạt động đa dạng giúp học sinh chủ động hơn khi tiếp nhận kiến thức.

Tuy nhiên, để năng lực này thật sự lan tỏa, trở thành nền tảng vững chắc cho giáo dục hiện đại, chính quyền các cấp, ban giám hiệu mỗi nhà trường cần phải tiếp tục hỗ trợ mạnh mẽ về cơ sở vật chất, xây dựng khung năng lực, đào tạo và chính sách cho đội ngũ giáo viên.

Từ những hành trình đơn độc

Năm 2022, cô Hoàng Hương Lan, công tác tại Trường Phổ thông dân tộc bán trú-Trung học cơ sở Tri Lễ (tỉnh Lạng Sơn), đã tìm hiểu và dùng thử ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) ChatGPT. "Ngày ấy, ở Việt Nam chưa mua và đăng ký tài khoản được, tôi đã cùng cô Vân Dương (một giáo viên đang công tác tại Thái Nguyên) bạn thân học cùng tôi tại Trường đại học Sư phạm Hà Nội, tự bỏ tiền, mở tài khoản quốc tế để đăng ký mua và dùng thử", cô Hương Lan nhớ lại. Sau khi tìm tòi, thử thiết kế bài giảng, dựng video khởi động tiết học, tạo phiếu bài tập trắc nghiệm bằng AI, cô nhận thấy công cụ hỗ trợ này có thể giúp nội dung giảng dạy trở nên hấp dẫn hơn và đặc biệt tiết kiệm được rất nhiều thời gian.

Cô Lan ngay lập tức chia sẻ với các giáo viên khác trong trường và ban giám hiệu. Tuy chưa hiểu rõ, còn nhiều băn khoăn, nhưng ban giám hiệu nhà trường vẫn tạo điều kiện để cô được thử nghiệm những tiết học ứng dụng công nghệ mới. Từ đó, cô Lan cảm thấy tự tin và cởi mở hơn hẳn trong việc tiếp cận và tìm hiểu các công nghệ mới, cô kể thêm: "Năm 2023, tôi tham gia Cộng đồng giáo viên yêu công nghệ, ở đây tôi được làm quen và biết thêm rất nhiều thầy, cô giáo yêu nghề, không ngại khó để ứng dụng công nghệ mới vào giảng dạy. Chúng tôi chia sẻ cho nhau nhiều kinh nghiệm, nhiều ứng dụng bổ ích!".

Trên thực tế, cô Lan chỉ là một thí dụ nhỏ. Nhìn từ những lớp học sử dụng máy chiếu, bài giảng bằng PowerPoint, video khởi động, làm nóng trước tiết học,... tại các thành phố lớn như Hà Nội cho đến các tỉnh vùng sâu, vùng xa, hình ảnh giáo viên Việt Nam dần bắt nhịp với cách mạng số ngày càng rõ nét. Bên cạnh đó, khả năng hợp tác chuyên môn của giáo viên Việt Nam cũng là một điểm sáng.

Theo TALIS, 69% giáo viên Việt Nam tham gia dạy theo nhóm và 98% thể hiện sự tin tưởng vào đồng nghiệp và hiệu trưởng. Đây là nền tảng rất quan trọng để chia sẻ kiến thức, kinh nghiệm sử dụng công nghệ, áp dụng AI, và cùng nhau vượt qua các rào cản mới.

Tuy nhiên, thực tế chuyển đổi số vẫn là bức tranh "có sáng có tối". Mặc dù nhiều giáo viên đã áp dụng công nghệ cao, vẫn có 71% giáo viên phản ánh thực trạng trường học thiếu cơ sở hạ tầng cần thiết cho việc ứng dụng AI. Đây là điểm nghẽn đáng lưu tâm gây ảnh hưởng đến việc lan tỏa mạnh mẽ giáo dục hiện đại.

anh-bo-sung.jpg
Tiết học môn Địa lý của học sinh trường Phổ thông dân tộc bán trú-Trung học cơ sở Tri Lễ (Lạng Sơn) trở nên thú vị hơn nhờ các ứng dụng mới cùng AI. (Ảnh HƯƠNG LAN)

Đến nỗ lực của toàn xã hội

Nhận thấy thực trạng đó, một số địa phương đã chủ động vào cuộc. Thí dụ như tại Thái Nguyên đang triển khai mạnh phong trào "AI for All" trong giáo dục. Hơn 18.000 giáo viên, nhân viên ngành giáo dục được đào tạo kỹ năng số, ứng dụng công nghệ vào quản lý, thiết kế bài giảng, quản lý lớp học. Hay như trên địa bàn Hà Nội, việc số hóa hồ sơ, điểm danh, quản lý học tập giúp tiết kiệm thời gian, tối ưu hóa công việc cho giáo viên.

Chính tại ngôi trường nơi cô Lan đang công tác cũng nhận được nhiều hỗ trợ từ chính quyền địa phương, từ huy động nguồn tài trợ xã hội hóa để lắp đặt máy tính cho nhà trường đến kết nối với các trường ở Hà Nội, các trung tâm để tổ chức tập huấn nâng cao kỹ năng cho giáo viên.

Nhìn vấn đề ở tầm phổ quát hơn, từ năm 2022, Thủ tướng Chính phủ đã ra Quyết định số 131/QĐ-TTg phê duyệt Đề án "Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong giáo dục và đào tạo giai đoạn 2022-2025, định hướng đến năm 2030".

Để hiện thực hóa mục tiêu chiến lược trong việc tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin xây dựng nền tảng dạy-học trực tuyến, cải thiện hệ thống hạ tầng số cho giáo viên và học sinh, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã tổ chức nhiều hội thảo, khóa tập huấn về AI cho giáo viên từ tiểu học đến trung học. Cung cấp tài liệu số hóa, các nền tảng hỗ trợ giáo viên: hướng dẫn thiết kế bài giảng có AI, quản lý lớp bằng công cụ số, đánh giá học sinh qua nền tảng dữ liệu.

Trả lời Nhân Dân cuối tuần về vấn đề này, TS Nguyễn Tùng Lâm khuyến nghị: "Ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số là đòi hỏi tất yếu dành cho giáo viên thời đại này. Tuy nhiên, ranh giới giữa làm chủ công nghệ và bị công nghệ dẫn dắt vô cùng mong manh, do đó, yếu tố quyết định vẫn ở giáo viên! Càng có công nghệ mới, càng thuận tiện, giáo viên càng cần nắm vững đạo đức nghề nghiệp, nắm chắc kiến thức, có tư duy phản biện, để kiểm nghiệm những thông tin AI cung cấp".

Chuyển đổi số trong giáo dục không chỉ là việc "có AI hay không", mà là một hành trình bền bỉ: giáo viên cần được trang bị, được tin tưởng và được đồng hành liên tục. Khi cả hệ thống, từ Nhà nước, đến nhà trường và từng giáo viên, cùng chung sức khai mở tiềm năng lớn nhất của chuyển đổi số, lớp học sẽ sáng tạo hơn, học sinh chủ động hơn, giáo viên được phát huy hết khả năng giảng dạy trong thời đại số. Đó cũng là mục tiêu mà giáo dục hiện đại hướng đến ■

Có thể bạn quan tâm

TS Nguyễn Văn Đáng.

Chủ động ngăn chặn sớm mọi nguy cơ

Tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ hai Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV, các đại biểu được quán triệt 5 chuyên đề. TS Nguyễn Văn Đáng, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh trao đổi với Nhân Dân cuối tuần về ý nghĩa và tầm quan trọng của việc ban hành và thực hiện các nghị quyết về công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật đảng cũng như công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

TS Trần Anh Tuấn (thứ ba từ trái sang) chia sẻ kinh nghiệm trong Chuỗi hội thảo công nghệ Tech Series 8.

Xu hướng biến tri thức thành tài sản số

"Mỗi phần trăm tăng trưởng GDP phải chứa đựng hàm lượng tri thức và giá trị gia tăng cao hơn”, Tổng Bí thư Tô Lâm phát biểu bế mạc Hội nghị lần thứ hai Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV. Trên tinh thần ấy, nhiều chuyên gia và doanh nghiệp Việt Nam đang nỗ lực biến tri thức thành tài sản số.

Thượng tá Hoàng Trung Hiếu, báo cáo viên Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 3, phát biểu tại hội nghị.

Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 3 đẩy mạnh công tác tuyên truyền biển, đảo và phòng, chống ma túy

Ngày 25/6, Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 3 phối hợp với Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức tuyên truyền biển, đảo; quan điểm của Đảng, Nhà nước ta trong đấu tranh bảo vệ chủ quyền biển, đảo và thông tin về công tác đấu tranh phòng, chống ma túy tại Phường Linh Xuân, Thành phố Hồ Chí Minh.

Sinh thời, Thiếu tướng, nhà văn Nguyễn Chí Trung rất chăm đi thực tế sáng tác, lắng nghe nhân dân, trò chuyện với những người lao động.

Ngọn lửa âm thầm cháy mãi

Có những người khi đã đi xa, thời gian dường như không làm họ lùi vào dĩ vãng mà càng khiến hình bóng cùng những đóng góp của họ ngày một hiện rõ hơn trong ký ức người ở lại.

Đồ họa: Khiếu minh

Di sản báo chí số cần được bảo vệ khẩn cấp

Việc quy hoạch phát triển và quản lý báo chí toàn quốc đang bước vào giai đoạn quyết liệt. Hàng loạt đài, báo địa phương sáp nhập, đổi tên, sắp xếp lại bộ máy để hướng tới một nền báo chí “tinh - gọn - mạnh”. Cùng với đó, việc lưu trữ nội dung, tư liệu số tích lũy được qua nhiều thập kỷ đang rất cần được quan tâm đúng mức.

Những thí nghiệm khoa học thú vị luôn hấp dẫn trẻ tò mò và say mê khám phá, đã được bổ sung vào các lớp năng khiếu tại Cung Thiếu nhi Hà Nội. Nguồn: Cung Thiếu nhi Hà Nội

Tái định vị những sân chơi công lập

Ngày càng có nhiều sự lựa chọn trải nghiệm vui chơi mùa hè cho trẻ em, vô hình trung khiến những thiết chế văn hóa truyền thống như Cung Thiếu nhi, Nhà văn hóa,… dần đánh mất sức hút. Nhiều đơn vị đã chủ động đổi mới để từng bước chuyển mình từ nơi học năng khiếu đơn thuần thành những trung tâm trải nghiệm sáng tạo.

Nhiều bạn trẻ lựa chọn học nghề để sớm tham gia thị trường lao động. Ảnh: Văn Học

Khi đại học không phải là con đường duy nhất

Thời gian gần đây, xu hướng bạn trẻ sau khi tốt nghiệp trung học phổ thông đã lựa chọn học nghề ngày càng đông. Đây là hướng đi vừa phù hợp khả năng bản thân, vừa rút ngắn thời gian học và học viên cũng nhanh chóng tham gia thị trường lao động, góp phần phát triển kinh tế.

Nhà nước cần có cơ chế phù hợp để phát triển loại hình nhà ở xã hội cho thuê. Ảnh: HẢI XUÂN

Hình thành hệ sinh thái nhà ở cho thuê

Trong bối cảnh giá nhà ở không ngừng tăng cao, công tác phát triển nhà ở xã hội vẫn tồn tại những điểm nghẽn, việc phát triển nhà ở cho thuê là giải pháp căn cơ để bảo đảm an cư cho người lao động.

Đừng để những áp lực cuộc sống làm bản thân kiệt sức. Ảnh: ĐÔNG PHONG

Stress ngày càng gia tăng trong xã hội hiện đại

Ngày 26/5 vừa qua, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Thành phố Hồ Chí Minh (HCDC) cảnh báo: Những áp lực trong cuộc sống hiện đại đang khiến tình trạng stress tại Việt Nam gia tăng nhanh chóng và có xu hướng trẻ hóa.

Người dân cần hạn chế hoạt động ngoài trời trong khung giờ nắng đỉnh điểm từ 11 giờ -15 giờ. Ảnh: Thành Đạt

Căng mình ứng phó nắng nóng cực đoan

Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, ngày 26/5 trở thành ngày nắng nóng nhất kể từ đầu tháng 5, khi cùng lúc ghi nhận mức nhiệt 41,1 độ C tại hai trạm Láng (Hà Nội) và Đô Lương (Nghệ An). Đây được coi là một trong ba đợt nóng gắt nhất xảy ra vào tháng 5, tính từ năm 2021 trở lại đây.

Mô hình tưới nước tiết kiệm ở xã Ea Hồ, huyện Krông Năng, tỉnh Đắk Lắk. Ảnh: Thư Anh

Quyết đoán trước yêu cầu thời đại

Theo số liệu của Tổng cục Thống kê, tính đến hết năm 2025, lực lượng lao động nông thôn chiếm hơn 61% tổng số lao động cả nước, nhưng tổng giá trị sản phẩm nông nghiệp đóng góp chưa đến 12% GDP - khoảng 59,83 tỷ USD.

Công tác lấy mẫu được thực hiện khẩn trương. Ảnh: THU HOÀI

TIN TỨC

• Ban Chỉ đạo Thành phố Hồ Chí Minh về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ vừa tổ chức Hội nghị rút kinh nghiệm làm trước lấy mẫu, số hóa, bàn giao mẫu hài cốt liệt sĩ.

Trước khi kết thúc năm học, nhiều trường học đã kết hợp với Đoàn Thanh niên tổ chức tuyên truyền các kỹ năng phòng, chống đuối nước cho học sinh. Nguồn: Đoàn Thanh niên

Chung tay giữ mùa hè an toàn cho trẻ

Mỗi kỳ nghỉ hè là khoảng thời gian được học sinh háo hức mong chờ. Nhưng mùa hè cũng là “khoảng trống quản lý”, khiến trẻ em có thể đối mặt với nhiều nguy cơ, từ tai nạn thương tích, đuối nước cho đến các tệ nạn xã hội nếu thiếu sự quan tâm đúng mức từ nhà trường, gia đình và xã hội.

Người cao tuổi phường Việt Hưng được các y, bác sĩ thăm khám sức khỏe trong Ngày Sức khỏe toàn dân do thành phố Hà Nội tổ chức gần đây. Nguồn: Cổng Thông tin điện tử thành phố Hà Nội

Cơ hội cho mọi người dân tiếp cận y tế sớm hơn

TS, BS Hà Anh Đức - Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh (Bộ Y tế), mới đây cho biết, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chỉ thị số 17/CT-TTg về tổ chức khám sức khỏe định kỳ cho nhân dân trên phạm vi toàn quốc.

TS Nguyễn Viết Chức.

“Dân làm gốc” trong mọi hoạt động thiện nguyện!

Quan tâm tới chuyên đề “Thiết lập quy chuẩn, cơ chế nâng đỡ thiện tâm”, đăng trên Nhân Dân cuối tuần số 19 (ra ngày 10/5/2026), Tiến sĩ Nguyễn Viết Chức (ảnh trên), Phó Chủ nhiệm Hội đồng tư vấn về Văn hóa - Xã hội, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, nhìn nhận: Thực tế đang đòi hỏi phải đổi mới tư duy làm từ thiện!

Cần những giải pháp căn cơ, ngăn chặn thực phẩm không an toàn tràn lan trên thị trường. (Ảnh Văn Học)

Những lỗ hổng trong hệ thống quản lý an toàn thực phẩm

An toàn thực phẩm có tác động trực tiếp, lâu dài đến sức khỏe người dân, song lại thường xuyên phát sinh các hành vi vi phạm với tính chất ngày càng phức tạp. Dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi), dự kiến trình Quốc hội xem xét vào tháng 10 tới, được kỳ vọng sẽ khắc phục những bất cập trong lĩnh vực này.

Ngoài miễn phí vé, cần các giải pháp dài hạn để phát triển giao thông bền vững, thu hút thêm nhiều người dân sử dụng.

Chỉ tấm vé thôi là chưa đủ

Thành phố Hồ Chí Minh đang xây dựng chương trình miễn phí vé xe buýt toàn dân. Đó không chỉ là chính sách an sinh, mà còn là bước đi nhằm thay đổi thói quen di chuyển của hàng triệu người, nhằm cải thiện tình trạng ùn tắc giao thông, ô nhiễm môi trường.

Những góc đọc sách bắt mắt, hấp dẫn thu hút nhiều học sinh quan tâm. Trường tiểu học Long Biên (Hà Nội).

Mọi trải nghiệm đều hướng tới học sinh

Không chỉ dừng lại ở những khẩu hiệu, Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam năm 2026 đang cho thấy một chuyển động rõ rệt trong từng trường học: Các hoạt động được “kéo” về tận lớp, gắn với từng học sinh.

Đoàn Người cao tuổi Thủ đô đồng diễn. (Ảnh: Hoàng Hiếu/TTXVN)

Mô hình “chống cô đơn" cho người cao tuổi

Mới đây, trong dự thảo Nghị định hướng dẫn thi hành Luật Dân số, Bộ Y tế đề xuất mô hình tận dụng nhà văn hóa, các tổ dân phố để chăm sóc người cao tuổi ban ngày, kèm theo đó là nâng cao đội ngũ chăm sóc tại chỗ cho người cao tuổi.

10 nhiệm vụ, giải pháp về công tác pháp luật

10 nhiệm vụ, giải pháp về công tác pháp luật

Kết luận số 18-KL/TW của Hội nghị lần thứ 2 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV đã đề ra 10 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm nhằm tiếp tục đổi mới, hoàn thiện công tác xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Để bảo đảm công bằng giáo dục, đề án cần xem xét sự chênh lệch giữa các vùng miền. Trong ảnh: Một tiết học tại Trường Mầm non Đức Ninh (xã Thái Hòa, Tuyên Quang)

Lộ trình vững chắc cho mục tiêu dài hạn

Trong dòng chảy đổi mới giáo dục, chủ trương đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai từ sớm, bắt đầu từ lứa tuổi mẫu giáo, được xem là một bước đi chiến lược nhằm tiệm cận mục tiêu “giáo dục suốt đời”.

Điện mặt trời trên hồ Dầu Tiếng.

Điện mặt trời nổi - cơ hội đánh thức “mỏ vàng xanh”

Mặt trời lên chậm trên hồ Dầu Tiếng. Khi những tia nắng đầu tiên chạm vào bề mặt ấy, cả “cánh đồng điện” bắt đầu thức dậy. Ở nơi từng chỉ có gió và nước, điện đang được “trồng” lên, từng kWh một, như một lời đáp cho bài toán an ninh năng lượng ngày càng cấp bách.