Chương trình có sự tham gia của 10 chuyên ngành và đơn vị đào tạo. Cách tổ chức liên chuyên khoa xuất phát từ thực tế người cần tư vấn vaccine có mặt ở nhiều nơi như phòng khám nội khoa, tim mạch, hô hấp, cơ xương khớp, lão khoa hoặc y học gia đình.
Nếu kiến thức chỉ tập trung ở chuyên khoa truyền nhiễm và y tế dự phòng, bác sĩ điều trị khó chủ động đưa dự phòng vào kế hoạch chăm sóc người bệnh.
Lấp khoảng trống trong đào tạo
Phó Giáo sư, Tiến sĩ, bác sĩ Phùng Nguyễn Thế Nguyên, Hiệu trưởng Trường Y, Đại học Y dược Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, chương trình đào tạo trước đây chưa dành sự quan tâm tương xứng cho dự phòng. Nhà trường muốn điều chỉnh nội dung học để bác sĩ có kiến thức nền về vaccine, hiểu các bệnh có thể phòng ngừa, biết xử trí tai biến và có đủ khả năng giải thích cho người dân.
“Bác sĩ cần được trang bị kiến thức về vaccine, bệnh học, cách xử trí tai biến, đồng thời có khả năng tham vấn, tư vấn và hướng dẫn cho cộng đồng”, ông Phùng Nguyễn Thế Nguyên nói. Theo ông, bác sĩ cần hiểu vì sao một người nên được tư vấn, thời điểm nào phù hợp, trường hợp nào cần thận trọng và cách trao đổi để người bệnh hiểu rõ lợi ích cũng như giới hạn của việc tiêm chủng.
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phùng Nguyễn Thế Nguyên cho biết, nhà trường sẽ xây dựng học liệu dùng chung, bài học trực tuyến và tập huấn giảng viên. Khung kiến thức thống nhất giúp các chuyên ngành tổ chức giảng dạy đồng đều hơn.
Nhà trường dự kiến đưa nội dung vaccine vào chương trình đại học trong những năm tới. Sinh viên cần được đánh giá khả năng nhận diện người cần tư vấn, giải thích cho người bệnh và xử trí tình huống liên quan an toàn tiêm chủng. Bệnh viện là nơi kiểm tra những năng lực đó.
Chương trình được chuẩn bị qua khảo sát nhu cầu và các cuộc trao đổi chuyên môn với Trường đại học Y Hà Nội, Trường đại học Y dược Huế, Trường đại học Y dược Cần Thơ cùng một số trường khác. Trường Y thuộc Đại học Y dược Thành phố Hồ Chí Minh triển khai trước ở bậc sau đại học, trong đó có học viên chuyên khoa cấp I thuộc những chuyên ngành thường xuyên tư vấn và điều trị người bệnh.
Giáo sư, Hiệp sĩ Jonathan Nguyễn Văn Tâm, Giáo sư danh dự Trường Y, Đại học Nottingham, nguyên Phó Giám đốc Y tế của Vương quốc Anh cho biết, tiêm chủng cho người trưởng thành giữ vị trí quan trọng trong chiến lược già hóa khỏe mạnh tại nhiều quốc gia. Nhân viên y tế cần hiểu khoa học vaccine, thực hành đúng quy trình và biết tư vấn. Với người cao tuổi hoặc người có bệnh nền, bác sĩ còn phải căn cứ vào sức khỏe hiện tại, quá trình điều trị và hướng dẫn dành cho từng nhóm.
Đưa kiến thức vào từng lần khám
Việc đào tạo chỉ tạo ra thay đổi khi bệnh viện có quy trình để bác sĩ thực hành. Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Văn Vĩnh Châu, Phó Giám đốc Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, ngành y tế Thành phố đang phối hợp cùng Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Thành phố Hồ Chí Minh và các chuyên gia để chuẩn hóa hướng dẫn, quy trình tiêm tại cơ sở y tế.
Hoạt động tiêm chủng lâu nay chủ yếu được tổ chức tại cơ sở dự phòng. Một số bệnh viện cũng đã triển khai nhưng cách thực hiện chưa đồng đều. Hiện Thành phố đang xây dựng quy trình chung để cơ sở điều trị tư vấn và thực hiện tiêm chủng theo điều kiện chuyên môn.
Bác sĩ điều trị có lợi thế vì hiểu bệnh nền, theo dõi người bệnh và biết những nguy cơ có thể xuất hiện trong quá trình điều trị. Lời khuyên của bác sĩ vì thế thường được người bệnh chú ý, tuy nhiên, sức thuyết phục phải dựa trên kiến thức đúng.
Ông cho rằng, cần chuyển các chỉ định vaccine trong sách giáo khoa qua thực hành cụ thể ngay tại bệnh viện, để bác sĩ nội khoa có thể đưa tư vấn dự phòng vào kế hoạch chăm sóc bên cạnh thuốc và các biện pháp điều trị.
Do đó, theo ông Nguyễn Văn Vĩnh Châu, những chương trình huấn luyện đầy đủ, bài bản cho tất cả các bác sĩ hiểu về vaccine như thế nào, ý nghĩa ra sao là rất có ý nghĩa trong việc triển khai dự phòng cho công tác quản lý sức khỏe cho người dân.
Chia sẻ về việc đưa vaccine vào giảng dạy, Phó Giáo sư, Tiến sĩ, bác sĩ Trần Văn Ngọc, Chủ tịch Hội Hô hấp Thành phố Hồ Chí Minh tán thành: “Tôi ủng hộ và quan tâm việc đưa đào tạo vaccine vào trong trường đại học, để sinh viên sau khi tốt nghiệp ra trường, những kiến thức về tiêm chủng đã nằm trong đầu giúp cho điều trị và tư vấn dự phòng đạt hiệu quả hơn”.
Chương trình đào tạo về vaccine đánh dấu một cột mốc mới trong đào tạo y khoa và thể hiện tầm nhìn dài hạn của các cơ sở đào tạo, chuyên gia trong xây dựng một thế hệ nhân viên y tế có năng lực dẫn dắt các hoạt động dự phòng, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống và tương lai khỏe mạnh.
