Tin tức Sản phẩm Câu chuyện phát triển Multimedia Hỏi/Đáp

Kinh tế

Cần đánh giá kỹ lưỡng tác động tăng thuế tiêu thụ đặc biệt đối với ngành bia

Theo các chuyên gia, việc điều chỉnh tăng thuế tiêu thụ đặc biệt đối với mặt hàng bia sẽ có tác động lớn tới hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, tiêu dùng của người dân và cả nền kinh tế. Do vậy, cần có đánh giá tác động kỹ lưỡng, dựa trên các cơ sở khoa học, tình hình thực tế về kinh tế-xã hội để bảo đảm hài hòa các mục tiêu lợi ích, sức khỏe cộng đồng, an sinh xã hội, phát triển sản xuất kinh doanh và tăng thu cho ngân sách.

Xem xét một phương án tăng thuế phù hợp

Chiều 25/11, tại Hà Nội, Hiệp hội Bia, rượu, nước giải khát Việt Nam (VBA) phối hợp với Viện Nghiên cứu chiến lược, chính sách công thương tổ chức hội thảo công bố “Báo cáo đánh giá tác động của việc điều chỉnh tăng thuế tiêu thụ đặc biệt đối với ngành bia Việt Nam”.

Tham dự hội thảo có đại diện từ các cơ quan quản lý nhà nước, các doanh nghiệp trong ngành đồ uống, hiệp hội, các cơ quan báo chí và một số cơ quan liên quan khác, cùng nhiều chuyên gia kinh tế, chuyên gia thuế…

Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt có hiệu lực thi hành từ ngày 1/4/2009, và đã qua 4 lần sửa đổi, bổ sung. Trong đó, mức thuế suất hiện nay đối với mặt hàng bia theo quy định là 65%.

Ngày 8/6/2024, Quốc hội thông qua Nghị quyết số 129/2024/QH15 về Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2025, điều chỉnh Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2024. Theo đó, Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt (sửa đổi) đã được đưa vào Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2025, bổ sung vào Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2024, trình Quốc hội cho ý kiến tại Kỳ họp thứ 8 (tháng 10/2024) và thông qua tại Kỳ họp thứ 9 (tháng 5/2025).

PGS, TS Nguyễn Văn Việt, Chủ tịch Hiệp hội Bia, rượu, nước giải khát Việt Nam phát biểu. (Ảnh: TRUNG HƯNG)
PGS, TS Nguyễn Văn Việt, Chủ tịch Hiệp hội Bia, rượu, nước giải khát Việt Nam phát biểu. (Ảnh: TRUNG HƯNG)

Phát biểu tại hội thảo, PGS, TS Nguyễn Văn Việt, Chủ tịch VBA cho biết, ngành bia và đồ uống nói chung có vai trò quan trọng khi đóng góp lớn vào thu ngân sách nhà nước, với trung bình khoảng gần 60 nghìn tỷ đồng mỗi năm, sản lượng đủ cho xuất khẩu, tạo việc làm cho nhiều lao động, góp phần vào tăng trưởng kinh tế-xã hội nói chung.

Theo ông Việt, việc tăng thuế tiêu thụ đặc biệt đối với ngành bia sẽ góp phần giúp thay đổi nhận thức người dân, cũng như đóng góp cho ngân sách. Vì vậy, công tác đánh giá tác động của việc tăng thuế có vai trò rất quan trọng để từ đó đi đến một phương án phù hợp, bảo đảm các mục tiêu nuôi dưỡng nguồn thu, tránh gây sốc thị trường, hài hòa lợi ích giữa nhà nước, người tiêu dùng và doanh nghiệp.

Trình bày kết quả Báo cáo đánh giá tác động của dự thảo tăng thuế tiêu thụ đặc biệt đối với mặt hàng bia, bà Nguyễn Minh Thảo, Trưởng Ban Nghiên cứu môi trường kinh doanh và năng lực cạnh tranh, trưởng nhóm nghiên cứu Viện Quản lý kinh tế Trung ương (CIEM) và Tổng cục Thống kê thông tin, báo cáo cho thấy việc tăng thuế theo 2 phương án Bộ Tài chính đề xuất sẽ có tác động kinh tế-xã hội trực tiếp tới ngành bia và 21 ngành liên quan khác, cũng như GDP và tăng trưởng GDP, tổng giá trị tăng thêm (GVA) của nền kinh tế, thu ngân sách nhà nước…

Bà Nguyễn Minh Thảo, Trưởng Ban Nghiên cứu môi trường kinh doanh và năng lực cạnh tranh, trưởng nhóm nghiên cứu Viện Quản lý kinh tế Trung ương (CIEM) và Tổng cục Thống kê. (Ảnh: TRUNG HƯNG)

Bà Nguyễn Minh Thảo, Trưởng Ban Nghiên cứu môi trường kinh doanh và năng lực cạnh tranh, trưởng nhóm nghiên cứu Viện Quản lý kinh tế Trung ương (CIEM) và Tổng cục Thống kê. (Ảnh: TRUNG HƯNG)

Đáng chú ý, kết quả báo cáo chỉ ra khi tăng thuế tiêu thụ đặc biệt đối với bia thì nguồn thu ngân sách nhà nước từ thuế sản phẩm (thuế gián thu) trong các phương án đều tăng, nhưng nguồn thu từ thuế gián thu chỉ tăng trong ngắn hạn và không bền vững, thuế trực thu giảm.

Mặt khác, việc tăng thuế ảnh hưởng tiếp đến cơ hội việc làm và thu nhập của người lao động khi lao động trong ngành bia chiếm hơn 50% tổng lao động của ngành đồ uống, hệ quả là làm suy giảm GDP của nền kinh tế.

Theo bà Thảo, để có một phương án phù hợp nhất, cần có một báo cáo đánh giá định lượng toàn diện các tác động của việc tăng thuế tiêu thụ đặc biệt đối với mặt hàng bia dựa trên các cơ sở khoa học, tình hình thực tế về kinh tế và an sinh xã hội, chiến lược phát triển của doanh nghiệp, bảo đảm hài hòa các mục tiêu để bổ sung thêm thông tin giúp Quốc hội, Chính phủ, các nhà hoạch định chính sách xem xét một phương án tăng thuế phù hợp.

Tăng thuế nên theo lộ trình?

Quang cảnh hội thảo. (Ảnh: TRUNG HƯNG)

Quang cảnh hội thảo. (Ảnh: TRUNG HƯNG)

Các phương án tăng thuế mà Bộ Tài chính đề xuất sẽ có tác động lớn tới doanh nghiệp ngành bia. Vì vậy, VBA cũng tính toán các tác động và đề xuất phương án lùi thời điểm thực hiện việc tăng thuế đến năm 2027, và tăng 5% theo lộ trình 2 năm 1 lần đến năm 2031, qua đó tạo động lực và tinh thần kinh doanh, đồng thời bảo đảm mục tiêu quản lý nhà nước và điều tiết tiêu dùng, hướng tới mục tiêu hài hòa các lợi ích, sức khỏe cộng đồng, an sinh xã hội, ổn định phát triển sản xuất kinh doanh và tăng thu cho ngân sách nhà nước.

Đánh giá cao kết quả báo cáo với các số liệu đánh giá toàn diện, TS Phạm Tuấn Khải, nguyên Phó Chủ tịch Hội đồng Tư vấn cải cách thủ tục hành chính của Thủ tướng Chính phủ, Vụ trưởng Vụ Pháp luật, Văn phòng chính phủ cho rằng, báo cáo này nên được gửi tới các nhà hoạch định chính sách để tham khảo với những thông tin hữu ích khi đã dự báo được các tác động đối với ngành trong tương lai.

Về các phương án đề xuất tăng thuế, TS Phạm Tuấn Khải cho rằng các phương án này có thể cân nhắc đến việc lộ trình giao cho Chính phủ quy định theo từng thời điểm nhất định, xuất phát từ thực tiễn, yêu cầu cuộc sống đặt ra.

Bà Nguyễn Thị Cúc, Chủ tịch Hội Tư vấn thuế Việt Nam phát biểu. (Ảnh: TRUNG HƯNG)
Bà Nguyễn Thị Cúc, Chủ tịch Hội Tư vấn thuế Việt Nam phát biểu. (Ảnh: TRUNG HƯNG)

Chung quan điểm, bà Nguyễn Thị Cúc, Chủ tịch Hội Tư vấn thuế Việt Nam bày tỏ đồng tình với quan điểm điều chỉnh tăng thuế tiêu thụ đặc biệt đối với bia rượu, song cần lộ trình cho phù hợp.

Theo bà Cúc, phương án 1 theo đề xuất của Bộ Tài chính đề nghị tăng 5% thuế là tương đối hợp lý, nhưng thời gian áp dụng và lộ trình cần tính toán làm sao để doanh nghiệp có thời gian lập kế hoạch kinh doanh.

Bà Cúc cũng nêu quan điểm, nếu chỉ tăng thuế, tăng giá bia thì cũng không quá kỳ vọng là sẽ giảm tiêu dùng bia, vì người tiêu dùng sẽ thay đổi hành vi tiêu dùng.

"Thuế chỉ là biện pháp một phần, phải kết hợp hài hòa các biện pháp thuế với biện pháp hành chính như Nghị định 100, vừa cần có lộ trình, trong đó đi kèm nhiều giải pháp về bảo vệ môi trường, bảo vệ sức khỏe cộng đồng, vừa có tác động hài hòa lợi ích các bên", bà Cúc đề xuất.

PGS, TS Ngô Trí Long phát biểu. (Ảnh: TRUNG HƯNG)
PGS, TS Ngô Trí Long phát biểu. (Ảnh: TRUNG HƯNG)

PGS, TS Ngô Trí Long, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu thị trường giá cả (Bộ Tài chính) cho rằng, phương án tăng thuế phải đạt được mục tiêu giảm nhu cầu tiêu dùng, bảo đảm thu ngân sách nhà nước, phải chính xác, thuyết phục và công bằng để bảo vệ sản xuất trong nước, nhất là khi các doanh nghiệp đang khó khăn.

Theo ông Long, ngành bia tạo ra nguồn thu ngân sách rất lớn, khi áp phương án tăng thuế cần nhìn nhận về hệ quả lâu dài đối với ngành, cũng như ảnh hưởng lan tỏa đến các ngành khác.

Do đó, cần làm tốt công tác truyền thông để có thêm các đánh giá, ý kiến tham khảo, góp ý từ đại biểu Quốc hội, các chuyên gia, nhà hoạch định chính sách về một phương án phù hợp nhất.

TRUNG HƯNG

Tin liên quan

Thuế tiêu thụ đặc biệt VBA Thuế gián thu đánh giá tác động bia tiêu thụ bia

Có thể bạn quan tâm

Sản xuất công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục duy trì vị thế dẫn dắt, đóng góp chủ yếu vào mức tăng trưởng GRDP 8,21% của tỉnh Gia Lai trong 6 tháng đầu năm 2026.

Gia Lai: GRDP sáu tháng đầu năm 2026 tăng trưởng 8,21%

Sáu tháng đầu năm 2026, tình hình kinh tế-xã hội tỉnh Gia Lai tiếp tục duy trì đà phục hồi và phát triển ổn định. Nhiều chỉ tiêu cốt lõi đạt kết quả tích cực, tạo tiền đề thuận lợi để hoàn thành thắng lợi các mục tiêu, nhiệm vụ của cả năm.

Dòng Cổ Chiên bồi đắp đôi bờ Vĩnh Long (Ảnh: Trung tâm Xúc tiến Du lịch tỉnh Vĩnh Long)

Cổ Chiên: Từ dòng sông mở cõi đến cách viết tiếp tương lai

Tại Vĩnh Long, có một dòng sông đặc biệt mang tên Cổ Chiên. Hơn ba thế kỷ qua, dòng sông ấy đã mở lối cho những lớp lưu dân xuôi về phương Nam, bồi đắp nên Long Hồ - vùng đất từng là trung tâm của miền Tây Nam Bộ, nuôi dưỡng những làng nghề trứ danh, những bậc hiền tài và một truyền thống văn hóa đặc sắc.

Công tác điều hành ngân sách nhà nước tiếp tục được triển khai linh hoạt, góp phần hỗ trợ tăng trưởng và bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế.

Điều hành ngân sách linh hoạt, tạo thêm nguồn lực cho tăng trưởng

Trong bối cảnh kinh tế còn nhiều khó khăn, điều hành ngân sách nhà nước 6 tháng đầu năm 2026 tiếp tục theo hướng linh hoạt, vừa hỗ trợ doanh nghiệp và người dân, vừa bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế. Việc cơ cấu lại nguồn thu, sử dụng hiệu quả ngân sách đang tạo thêm nguồn lực cho tăng trưởng.

Quang cảnh hội nghị.

Tính đến ngày 30/6, Kiểm toán nhà nước kiến nghị tăng thu, giảm chi ngân sách nhà nước hơn 10 nghìn tỷ đồng

Chiều 7/7, tại Hà Nội, Kiểm toán nhà nước tổ chức Hội nghị sơ kết công tác 6 tháng đầu năm và triển khai nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2026. Ủy viên Trung ương Đảng, Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy Quốc hội, Bí thư Đảng ủy, Tổng Kiểm toán nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa chủ trì hội nghị.

Bộ Công thương hoàn thiện Nghị định mới về kinh doanh xăng dầu, hướng tới để doanh nghiệp tự quyết định giá.

Bộ Công thương hoàn thiện Nghị định mới về kinh doanh xăng dầu, hướng tới để doanh nghiệp tự quyết định giá

Bộ Công thương đang tiếp tục hoàn thiện dự thảo Nghị định thay thế các nghị định hiện hành về kinh doanh xăng dầu với nhiều điểm đổi mới, trong đó nổi bật là định hướng cắt giảm các khâu trung gian trong hệ thống phân phối và từng bước trao quyền chủ động cho doanh nghiệp trong quyết định giá bán lẻ theo cơ chế thị trường.

Quang cảnh Tọa đàm "Xe bán tải-Từ nhu cầu thực tiễn đến hoàn thiện chính sách" do Báo Xây dựng tổ chức.

Hoàn thiện cơ chế, chính sách để quản lý xe bán tải hiệu quả

Những năm gần đây, xe bán tải (pickup) đã trở thành một trong những dòng xe phát triển nhanh nhất tại Việt Nam. Từ một phương tiện với mục đích ban đầu chủ yếu phục vụ sản xuất, kinh doanh, xe bán tải đã được nhiều người lựa chọn như một phương tiện đa dụng, vừa phục vụ công việc, vừa đáp ứng nhu cầu đi lại, du lịch.

Các chuyên gia quốc tế thưởng thức cà-phê đặc sản Đắk Lắk.

Đưa cà-phê đặc sản Việt Nam chinh phục thị trường Trung Quốc

Tiếp nối thành công của Cuộc thi Vietnam Amazing Cup 2026, Hiệp hội Cà-phê Buôn Ma Thuột phối hợp Công ty trách nhiệm hữu hạn Công nghệ thông tin Maiji Shanghai tổ chức chuỗi sự kiện Vietnam Amazing Cup China Roadshow 2026 tại Trung Quốc, đưa các sản phẩm đạt Top 10 Arabica và Top 10 Robusta vươn ra thị trường quốc tế.