Cam kết lớn nhất về khí hậu của Mỹ

Chính phủ Mỹ sẽ chi hơn 500 tỷ USD cho công nghệ khí hậu và năng lượng sạch trong thời gian tới, theo ba đạo luật được ban hành gần đây. Với việc đặt biến đổi khí hậu là trung tâm trong chính sách đối ngoại và an ninh quốc gia, Tổng thống Mỹ Joe Biden đã ký ban hành luật chi tiêu ngân sách khổng lồ dành cho chống biến đổi khí hậu và y tế.
Tua bin gió Năng lượng sạch AES tại Palm Springs, bang California, Mỹ, ngày 21/7/2022. (Ảnh: Reuters)
Tua bin gió Năng lượng sạch AES tại Palm Springs, bang California, Mỹ, ngày 21/7/2022. (Ảnh: Reuters)

Ðây cũng là bước thực hiện cam kết lớn nhất nhằm giảm tác động của biến đổi khí hậu trong lịch sử nước Mỹ.

Luật mới, có tên Ðạo luật Giảm lạm phát (IRA), được Nhà trắng khẳng định là cam kết lớn nhất nhằm giảm tác động của biến đổi khí hậu trong lịch sử nước Mỹ cũng như nhằm mục tiêu thực hiện những thay đổi được trông đợi từ lâu trong việc ấn định giá thuốc cũng như bổ sung tính công bằng cho hệ thống thuế.

Theo luật mới, Chính phủ Mỹ sẽ chi khoảng 370 tỷ USD cho các sáng kiến năng lượng xanh và các sáng kiến khí hậu nhằm giảm 40% lượng phát thải khí nhà kính vào năm 2030. Ðể có ngân sách cho kế hoạch này, luật sẽ lấp các lỗ hổng về thuế và áp đặt mức thuế tối thiểu 15% doanh thu với các tập đoàn lớn.

Số tiền mà nước Mỹ sẽ chi cho các nỗ lực chống biến đổi khí hậu được tính toán dựa trên các đạo luật: Khoa học và CHIPS; IRA và Ðầu tư cơ sở hạ tầng và việc làm. Các đạo luật này đều tài trợ cho các nghiên cứu liên quan đến khí hậu, các nghiên cứu thí điểm và hỗ trợ sản xuất.

Ước tính, Chính phủ Mỹ sẽ chi 514 tỷ USD cho vấn đề chống biến đổi khí hậu, trong đó 362 tỷ USD lấy từ IRA, 98 tỷ USD lấy từ Ðạo luật Ðầu tư cơ sở hạ tầng và việc làm, 54 tỷ USD từ Ðạo luật Khoa học và CHIPS.

Quốc hội Mỹ sẽ phải thông qua thêm luật mới để một số khoản tài trợ được giải ngân. Ðạo luật Khoa học và CHIPS sẽ tài trợ các nỗ lực liên quan khí hậu trong khoa học vật liệu như phát triển pin mới và các tấm pin năng lượng mặt trời hiệu quả hơn. Phân tích của RMI cũng cho thấy, chi tiêu liên bang hằng năm cho khí hậu và năng lượng sạch trong 5 năm tới sẽ gấp khoảng 15 lần so với những năm 1990 và đầu những năm 2000 và gấp 3 lần so với những năm gần đây.

Bà Lachlan Carey, đồng tác giả của báo cáo RMI cho biết, ba đạo luật nêu trên cùng nhau tạo thành một chính sách "công nghiệp xanh nhất quán". Ðiều này có nghĩa các đạo luật sẽ tập trung vào các ngành chiến lược và một loạt các công cụ được thiết kế nhằm đẩy nhanh hoạt động sản xuất. Việc Tổng thống Biden ký ban hành luật chi tiêu ngân sách dành cho chống biến đổi khí hậu và y tế lớn giúp đảng Dân chủ có thêm động lực trước thềm cuộc bầu cử Quốc hội giữa kỳ mà đảng Cộng hòa dường như không còn chắc chắn về một chiến thắng áp đảo được dự báo trước nữa.

Hiện nay, thế giới đã nóng lên khoảng 1,20C so với thời tiền công nghiệp, khiến các đợt nắng nóng khốc liệt và cháy rừng xảy ra thường xuyên hơn, như gần đây ghi nhận ở Mỹ và châu Âu. Mỹ là quốc gia chịu ảnh hưởng lớn của hiện tượng thời tiết cực đoan vốn gia tăng do tình trạng biến đổi khí hậu.

Cố vấn khí hậu quốc gia của Nhà trắng Gina McCarthy cho biết, nắng nóng khắc nghiệt ảnh hưởng đời sống của người dân Mỹ hơn bất kỳ kiểu thời tiết nào khác, nhất là đối với những người dễ bị tổn thương. Nhiều nhà phân tích kỳ vọng rằng, mức tăng nhiệt độ sẽ được hạn chế dưới 3,60C, do các chính phủ và doanh nghiệp đang đẩy mạnh sử dụng năng lượng tái tạo.

Việc chính quyền Tổng thống Biden ban hành các đạo luật liên quan biến đổi khí hậu nhằm thực hiện cam kết lúc tranh cử của ông là đưa nước Mỹ trở lại vị trí dẫn đầu thế giới trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu. Ðây cũng là góp phần vào nỗ lực chung toàn cầu về cắt giảm lượng khí thải nhằm kìm hãm tốc độ nóng lên của trái đất ■

Có thể bạn quan tâm

Người dân Cộng hòa Trung Phi chờ phân phát lương thực từ FAO. (Ảnh minh họa: Xinhua)

Thách thức an ninh lương thực toàn cầu

Chỉ số giá lương thực thế giới vừa chạm mốc cao nhất trong gần bốn năm qua, đặt ra thách thức lớn khi thời hạn chót để hiện thực hóa mục tiêu xóa bỏ nạn đói toàn cầu vào năm 2030 đang đến gần. 

Người di cư tại Ras Ajdir, khu vực biên giới giữa Libya và Tunisia. (Ảnh: THX)

EU giằng co trước các lựa chọn về vấn đề dân di cư

Di cư luôn là chủ đề gây nhiều tranh cãi và là “cuộc thử lửa” về tinh thần gắn kết, sự sẻ chia trách nhiệm và tương trợ vượt khó của châu Âu. Để nhiều quốc gia thống nhất cách tiếp cận trước thách thức là điều không dễ dàng, nhất là khi lợi ích an ninh của từng nước va chạm mạnh với giá trị cốt lõi và mục tiêu chung của khối.

Căn cứ không quân Al-Harir của Mỹ tại khu vực người Kurd ở Iraq. (Ảnh: IRNA/TTXVN phát)

Bước chuyển ở “trái tim” Trung Đông

Mỹ vừa hoàn tất quá trình rút lực lượng khỏi Iraq, chính thức kết thúc hoạt động của liên minh quốc tế chống tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) do Mỹ dẫn đầu tại quốc gia Trung Đông. Sự kiện này đánh dấu bước chuyển của cuộc chiến chống khủng bố tại Iraq, mở ra giai đoạn mới trong quan hệ giữa Washington và Baghdad.

Quang cảnh thủ đô Damascus của Syria. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ưu tiên quan trọng của Mỹ tại Syria

Tại cuộc trao đổi với các quan chức Syria nhân chuyến thăm của phái đoàn Bộ Ngoại giao Mỹ tới Damascus mới đây, hai bên đã thảo luận các biện pháp tăng cường quan hệ song phương, với sáng kiến “Syria không còn trại tị nạn” là một trong những ưu tiên trong giai đoạn hiện nay.

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hành trình tái thiết Dải Gaza nhiều chông gai

Gần ba năm kể từ khi xung đột giữa Israel và phong trào Hamas bùng phát vào tháng 10/2023, Dải Gaza đang hứng chịu cuộc khủng hoảng kinh tế tồi tệ nhất mà thế giới từng ghi nhận, xóa sổ hàng thập niên phát triển.

Công tác giám sát y tế được thúc đẩy để ngăn dịch Ebola lây lan ở CHDC Congo. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Không chủ quan, lơ là với dịch bệnh

Một chương trình thử nghiệm vaccine phòng dịch bệnh Ebola quy mô lớn đang được khẩn trương triển khai tại Cộng hòa Dân chủ (CHDC) Congo. Đây là nỗ lực không mệt mỏi của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) nhằm sớm dập dịch đang diễn biến phức tạp ở quốc gia Trung Phi vốn có tiếng nghèo đói và xung đột kéo dài.

Thiết lập cơ chế kiểm soát AI

Thiết lập cơ chế kiểm soát AI

Cuộc tranh luận về kiểm soát trí tuệ nhân tạo (AI) đang nóng lên trong bối cảnh các diễn đàn công nghệ quốc tế, trong đó có sự kiện GovTech 2026 vừa diễn ra tại Nam Phi, đưa ra cảnh báo về rủi ro từ AI vượt qua mọi biên giới và không một quốc gia nào có thể tự mình giải quyết.

Lực lượng M23 tuần tra tại Goma, Cộng hòa Dân chủ Congo. (Ảnh: THX)

Mở ra quỹ đạo tăng trưởng mới

Sở hữu tiềm năng lớn về tài nguyên thiên nhiên, dân số trẻ cùng thị trường rộng lớn, châu Phi đang đứng trước cơ hội mở ra quỹ đạo tăng trưởng mới. Tuy nhiên, để nền kinh tế phát triển bền vững, Lục địa Đen còn nhiều thách thức cần giải quyết.

Luật Trí tuệ nhân tạo: Chỉ điều chỉnh đầu ra và hành vi sử dụng trí tuệ nhân tạo, không cản trở đổi mới sáng tạo. (Ảnh minh họa)

Phát triển AI: Kỳ vọng và rủi ro

Những bước tiến nhanh chóng của AI mang đến nhiều cơ hội cho phát triển, nhưng cũng đặt ra câu hỏi làm sao để việc hoạch định, hoàn thiện thể chế, chính sách theo kịp tốc độ phát triển của công nghệ, khi mà kỳ vọng lớn thường đi kèm rủi ro cao.

Nhà máy lọc dầu tại tỉnh Wasit, Iraq. (Ảnh minh họa: THX/TTXVN)

Châu Âu trước sức ép từ giá dầu

Cuộc xung đột tại Trung Đông đẩy chi phí năng lượng tăng cao, gián đoạn nguồn cung, khiến châu Âu, vốn phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu, phải chật vật ứng phó.

Các nhà lãnh đạo chụp ảnh chung tại Hội nghị Cấp cao Nhóm BRICS ở Kazan, Nga, ngày 23/10/2024. (Ảnh: IRNA/TTXVN)

BRICS - Cơ chế hợp tác quan trọng

Với chủ đề “Xây dựng khả năng phục hồi, đổi mới, hợp tác và phát triển bền vững”, chương trình nghị sự của Hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nền kinh tế mới nổi hàng đầu thế giới (BRICS) lần thứ 18 dự kiến diễn ra tại New Delhi (Ấn Độ) vượt ra ngoài sự phối hợp chính trị truyền thống, hướng tới hợp tác thực tiễn ở nhiều lĩnh vực.

Trụ sở Ủy ban châu Âu (EC) ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Kiểm soát chặt hàng vào EU

Hội đồng Liên minh châu Âu (EU) vừa thông qua gói cải cách toàn diện khung pháp lý hải quan của khối. Đây được đánh giá là cuộc cải tổ sâu rộng nhất trong hơn 50 năm qua của ngành hải quan châu Âu nhằm hiện đại hóa hệ thống kiểm soát thương mại, siết chặt quản lý hàng hóa.

Nhân viên y tế tiêm vaccine phòng dịch Ebola tại khu vực y tế Bulape, miền trung Cộng hòa dân chủ Congo, tháng 9/2025. (Ảnh: WHO/XINHUA)

Nỗ lực tự chủ y tế tại châu Phi

Hành trình hướng đến tự chủ chiến lược trong sản xuất các loại vaccine, bảo đảm an ninh y tế của châu Phi đang là nhu cầu cấp bách, xuất phát từ những bài học rút ra trong giai đoạn dịch Covid-19 hoành hành.

Cờ EU tung bay bên ngoài Trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Xinhua)

Tham vọng chiến lược và năng lực thực tế trong kế hoạch ngân sách của EU

Ngân sách là vấn đề thường dấy lên tranh cãi trong Liên minh châu Âu, khi các nước thành viên duy trì những quan điểm khác biệt về quy mô đóng góp và phân bổ tài chính. Hiện Liên minh Cờ xanh đang đứng trước bài toán cân bằng giữa tham vọng chiến lược và năng lực thực tế của các nước liên quan đến kế hoạch ngân sách dài hạn...

Hiện trường vụ tấn công tại một khu chợ ở Omdurman, Sudan. (Ảnh: THX/TTXVN)

Sudan chưa yên bình

Giao tranh tại Sudan đang gia tăng trên nhiều mặt trận, làm thay đổi cục diện kiểm soát giữa Quân đội Sudan (SAF) với phe đối lập là Lực lượng Hỗ trợ nhanh (RSF) và Phong trào Giải phóng nhân dân Sudan-Bắc (SPLM-N). Xung đột gia tăng đẩy dân thường vào thế mắc kẹt giữa hai làn đạn.