Khi đang chơi trò chơi Minecraft, con trai 11 tuổi của chị Melissa Hartley, sống tại Sydney nhận được một đường link “tặng vật phẩm hiếm miễn phí”. Không nghi ngờ, cậu bé lập tức nhấp vào liên kết và thực hiện vài thao tác đơn giản theo chỉ dẫn, chỉ vài phút sau đó, gần 800 AUD trong tài khoản ngân hàng của Melissa lập tức “bốc hơi”. “Con tôi sợ hãi, còn tôi thì sốc khi biết một vụ lừa đảo có thể xảy ra chỉ trong vài cú nhấp chuột”, Melissa bày tỏ.
Nền tảng so sánh trực tuyến của Australia mang tên Finder mới đây tiến hành cuộc khảo sát với sự tham gia của hơn 1.000 người, trong đó có 338 phụ huynh. Kết quả, 20% thừa nhận con họ từng bị lừa đảo chỉ trong 12 tháng qua, trong khi 4% cho biết điều này xảy ra trong vòng 12-24 tháng qua. Đáng chú ý, 10% phụ huynh nói rằng họ đã phải trực tiếp can thiệp để ngăn con mình trở thành nạn nhân. Theo Finder, ước tính trong hai năm qua có từ 1,3 đến 1,5 triệu trẻ em Australia rơi vào bẫy lừa đảo trực tuyến; 11% các vụ lừa đảo diễn ra thông qua điện thoại, mạng xã hội hoặc email; còn gần 10% xảy ra trực tiếp ngoài đời thực.
Các chuyên gia nhận định, tội phạm mạng đang khai thác mạnh sự thiếu kinh nghiệm của trẻ nhỏ trong môi trường trực tuyến, đặc biệt trên các nền tảng phổ biến như Minecraft, Roblox hay Discord. Trò lừa thường bắt đầu bằng những “mồi nhử” hấp dẫn, chẳng hạn quà tặng, vật phẩm hiếm hoặc cơ hội nhận phần thưởng miễn phí. Khi người dùng, phần lớn là trẻ em nhấp vào liên kết, phần mềm độc hại được cài vào thiết bị, cho phép tin tặc truy cập thông tin cá nhân, dữ liệu tài chính và thậm chí kiểm soát tài khoản mạng xã hội của cả gia đình.
Bà Sarah Megginson, chuyên gia tài chính cá nhân của Finder, cho biết: “Những kẻ lừa đảo hiện nhắm vào trẻ vị thành niên và điều này thật sự khiến phụ huynh lo sợ. Trẻ em không có đủ kinh nghiệm để nhận biết rủi ro nên rất dễ bị lừa”. Bà Megginson đồng thời cảnh báo, nhiều phụ huynh vẫn chưa nhận thức hết tầm nguy hiểm khi để con tiếp cận internet mà thiếu kiểm soát. Theo bà, những bước cơ bản như thiết lập quyền kiểm soát của phụ huynh, theo dõi hoạt động trực tuyến của trẻ, hay dạy con cảnh giác khi tương tác với người lạ trên mạng có thể giảm thiểu rủi ro đáng kể. “Chỉ cần nói với con về mức độ phổ biến của lừa đảo và chia sẻ thí dụ cụ thể cũng có thể giúp trẻ cảnh giác hơn,” bà Megginson nhấn mạnh.
Theo Công ty an ninh mạng SafetyNet Cyber Security, nhiều vụ lừa đảo hiện nay không còn mang tính tự phát mà do các mạng lưới tội phạm quốc tế điều hành. Các nhóm này tổ chức chặt chẽ, phân chia vai trò rõ ràng, từ người giả danh “nhà tài trợ” nước ngoài đến những đối tượng chuyên rút tiền hoặc mở tài khoản “rửa” dữ liệu. “Không ít trẻ em giữ im lặng vì sợ bị mắng khi phát hiện bị lừa. Điều này càng khiến tin tặc có thêm thời gian chiếm đoạt dữ liệu”, đại diện SafetyNet cho biết.
Finder mô tả tình trạng hiện nay là một “lời cảnh báo khẩn cấp” cho các gia đình Australia. Việc 20% trẻ em trở thành nạn nhân chỉ trong vòng một năm cho thấy mức độ nghiêm trọng của vấn đề. Trong bối cảnh tội phạm mạng ngày càng tinh vi, trẻ em chính là đối tượng dễ bị tổn thương nhất.
Giới chuyên gia cho rằng, giáo dục kỹ năng an toàn số cần trở thành ưu tiên trong trường học và gia đình. Cùng với đó, các nền tảng mạng xã hội và nhà cung cấp trò chơi trực tuyến phải tăng cường công cụ bảo vệ trẻ nhỏ, như xác thực người dùng, cảnh báo nguy cơ và kiểm duyệt nội dung đáng ngờ. Đối với các bậc cha mẹ, việc chủ động đồng hành cùng con trên không gian mạng là yếu tố then chốt. “Hãy trò chuyện, hướng dẫn và chia sẻ với con về cách sử dụng internet an toàn, thay vì chỉ cấm đoán. Sự hiểu biết và kết nối giữa cha mẹ và con cái là lớp tường lửa hiệu quả nhất”, bà Megginson khuyến cáo.
Khi công nghệ ngày càng len sâu vào đời sống, những vụ lừa đảo mạng nhắm đến các đối tượng dễ bị tổn thương như trẻ em có thể sẽ ngày càng trở nên phổ biến. Do đó, nhận thức, giáo dục và sự đồng hành của phụ huynh được xem là chìa khóa bảo vệ thế hệ trẻ trước một thế giới trực tuyến nhiều cạm bẫy.
