Cách đây ba tuần, bà Leslie Taylor, cư dân Seattle (Mỹ) bật khóc tại nghĩa trang lưu tro cốt con trai bà, Jay - một cậu bé 13 tuổi đã tự kết liễu đời mình trong một buổi phát trực tiếp. Theo nhà chức trách Mỹ, Jay làm vậy sau khi bị thành viên của một mạng lưới có tên “764” khai thác thông tin cá nhân và dùng nhiều biện pháp ép buộc. Trước đó chỉ vài tháng, một công tố viên liên bang ở Detroit cũng không giấu được sự hoảng hốt khi mô tả trước tòa về những video tra tấn động vật man rợ do một thành viên khác của nhóm này quảng bá trực tuyến.
Theo Reuters, 764 xuất hiện trong giai đoạn đại dịch Covid-19, khi thanh, thiếu niên dành nhiều thời gian hơn trên mạng. Nhóm này nhắm vào trẻ vị thành niên dễ bị tổn thương trên mạng xã hội. Bằng cách giả mạo, dụ dỗ hoặc tiếp cận qua các cộng đồng trực tuyến nhỏ, các thành viên moi thông tin cá nhân và ép nạn nhân cung cấp hình ảnh nhạy cảm. Từ đó, chuỗi tống tiền bắt đầu: Hoặc nạn nhân phải tự làm hại bản thân, hoặc phải thực hiện các hành vi bạo lực theo yêu cầu, đôi khi ngay trong các buổi phát trực tiếp để những kẻ khác trong nhóm chứng kiến và tiếp tục gây áp lực.
“Đây là đường dây lạm dụng trẻ em kinh hoàng, chuyên nhắm vào trẻ em trên mạng, dụ dỗ rồi ép buộc nạn nhân làm các hành vi bạo lực, tự hủy hoại bản thân, ngược đãi động vật, lạm dụng tình dục, thậm chí là tự sát”, Phó Giám đốc Cục Điều tra Liên bang (FBI) Dan Bongino cho biết. Trong khi đó, theo ông Matt Kriner, Giám đốc Viện Chống chủ nghĩa cực đoan kỹ thuật số tại Washington, ước tính có đến 10.000 cá nhân tham gia hệ sinh thái đen tối này, bao gồm cả thủ phạm và nạn nhân.
Thời gian gần đây, nhóm này ngày càng mở rộng với các hình thức bạo lực tàn nhẫn hơn. Javed Ali, chuyên gia tại Trường Chính sách công Ford thuộc Trường đại học Michigan, cựu nhân viên FBI và Hội đồng An ninh Quốc gia Mỹ nhận định, mạng lưới này đã mở rộng với tốc độ đáng báo động trong bốn năm qua, với nhiều nhóm “săn mồi” khác tự nhận thuộc 764, không chỉ ảnh hưởng tại Mỹ mà còn khắp thế giới “với nhiều hoạt động tương đồng với khủng bố”.
Trước tình hình đó, FBI buộc đẩy mạnh điều tra những cá nhân liên quan mạng lưới này. Ước tính, từ đầu năm, hơn 300 cuộc điều tra nhắm vào mạng lưới 764 với quy mô toàn quốc đã được triển khai. Ông Bongino nhấn mạnh, mạng lưới 764 là vụ án trọng điểm của FBI và cơ quan đã tăng gấp đôi nguồn lực để truy lùng, triệt phá đường dây tội phạm.
Nhà chức trách đã bắt giữ và truy tố ít nhất 30 người liên quan 764 trong những năm gần đây. Cách đây ba tuần, Bộ Tư pháp Mỹ đưa ra cáo trạng khủng bố hiếm hoi đối với Baron Martin, một trong những kẻ được cho là cầm đầu mạng lưới này. Martin đối mặt 29 tội danh, trong đó có âm mưu cung cấp tài liệu cho khủng bố, giết người, bóc lột trẻ em và theo dõi trái phép trên mạng. Gần nhất, ngày 18/11 vừa qua, một bồi thẩm đoàn liên bang đã cáo buộc một thành viên khác của 764 là Erik Lee Madison, 20 tuổi, cư trú tại bang Maryland (Mỹ) với ba tội danh dụ dỗ, ép buộc trẻ em; ba tội danh bóc lột tình dục trẻ em và một tội danh theo dõi trên mạng.
Tuy nhiên, việc truy tố vẫn gặp nhiều thách thức, đặc biệt khi phần lớn tội phạm là trẻ vị thành niên, khiến quy trình pháp lý phức tạp hơn. Một số quốc gia cũng phản đối dẫn độ các đối tượng bị bắt ở nước ngoài. Bên cạnh đó, hoạt động của 764 diễn ra trong “những không gian rất nhỏ, khó giám sát”, với hàng loạt tài khoản dự phòng.
Trong bối cảnh ngày càng nhiều vụ việc nghiêm trọng xảy ra, cả Đảng Dân chủ và Cộng hòa Mỹ đều thúc đẩy mạnh mẽ các biện pháp bảo vệ trẻ em trực tuyến. Đạo luật An toàn trực tuyến cho trẻ em yêu cầu các nền tảng cung cấp công cụ bảo vệ dễ sử dụng cho phụ huynh và trẻ vị thành niên đang được xem xét lại. Dù vậy, giới phân tích cho rằng, pháp luật và nền tảng không thể giải quyết toàn bộ vấn đề nếu thiếu sự cảnh giác từ gia đình. Các nhà chức trách khuyến cáo, phụ huynh cần theo sát hoạt động trực tuyến của trẻ, trò chuyện cởi mở về nguy cơ bị “săn mồi” và hạn chế việc trẻ sử dụng thiết bị tương tác trực tuyến một mình trong phòng ngủ.
