Những tuần gần đây, các nhóm vũ trang liên tiếp thực hiện nhiều vụ tấn công bắt cóc con tin tại Nigeria, đáng chú ý là phiến quân bắt giữ hơn 300 học sinh và giáo viên khỏi một trường nội trú ở bang Niger. Vụ bắt cóc đã gióng lên hồi chuông báo động về tình hình an ninh. Hiện, lực lượng chức năng Nigeria cho biết vẫn đang triển khai biện pháp truy tìm và giải cứu nạn nhân.
Mặc dù vậy, những vụ việc khác vẫn diễn ra sau đó, bao gồm các vụ nhằm vào làng Unguwar Tsamiya và làng Dabawa thuộc bang Kano, ít nhất 25 người tại đây bị bắt cóc. Hai địa điểm này đều nằm trong khu vực trước đây hiếm khi xảy ra bắt cóc. Ngoài ra, tại bang Borno ở đông bắc Nigeria, các tay súng cực đoan đã bắt giữ 9 người khác, một số có thể đã bị sát hại. Bang Borno vốn được xem là trung tâm của phong trào thánh chiến kéo dài nhiều năm qua ở Nigeria.
Sau nhiều vụ việc nghiêm trọng liên tiếp, Liên hợp quốc (LHQ) đã cảnh báo về “làn sóng bắt cóc hàng loạt” ở Nigeria. Giữa những diễn biến căng thẳng đó, Tổng thống Bola Tinubu đã ban bố “tình trạng khẩn cấp an ninh trên toàn quốc”, yêu cầu quân đội và cảnh sát tăng cường nhân sự để giải quyết tình trạng bạo lực vũ trang ngày càng trầm trọng trên khắp cả nước. Ông Tinubu cam kết sẽ giải cứu những con tin còn lại, bao gồm những học sinh bị bắt cóc ở bang Niger. Tuy nhiên, các nhà quan sát cũng nhận định vấn đề khó có thể giải quyết trong thời gian ngắn.
Nigeria từ lâu đối mặt tình trạng bắt cóc đòi tiền chuộc, đặc biệt là vụ bắt cóc 276 nữ sinh tại thị trấn Cibok năm 2014 do nhóm Boko Haram tiến hành. Các nhóm tội phạm này chủ yếu hoạt động vì lợi ích tài chính, thực hiện bắt cóc, tống tiền và cướp bóc tại những khu vực thiếu sự hiện diện của chính quyền và lực lượng an ninh. Chính phủ Nigeria nhiều lần nỗ lực đàm phán nhằm đạt thỏa thuận ngừng bắn với các nhóm vũ trang, song nhiều ý kiến cho rằng các thỏa thuận này đôi khi chỉ mang lại tác dụng tạm thời, trong khi các nhóm vũ trang vẫn giữ được vũ khí và sử dụng các khu vực ngừng bắn làm căn cứ để mở rộng hoạt động tấn công.
Ngoài ra, mối đe dọa đối với tình hình an ninh là tổ chức khủng bố như Boko Haram và các nhóm Hồi giáo cực đoan vẫn chưa giải quyết rốt ráo. Vài năm trở lại đây, bạo lực đã trở nên nguy hiểm và lan rộng hơn. Tội phạm gia tăng ở vùng đồng bằng sông Niger cùng với hoạt động của các băng đảng bạo lực ở phía nam. Các chuyên gia an ninh cũng nhấn mạnh, những vấn đề nội tại như xung đột giữa người chăn thả gia súc di chuyển theo mùa từ vùng này sang vùng khác với người nông dân ổn định tại một nơi, vốn vẫn tiếp diễn ở các vùng khác nhau của đất nước và đã tái diễn trong nửa đầu năm 2025. Những vấn đề an ninh chồng chéo này khiến lực lượng quân đội và cảnh sát bị quá tải.
Sau một thời gian tạm lắng xuống, gần đây trong bối cảnh quốc tế và khu vực có nhiều biến động, làn sóng bắt cóc dân thường ở Nigeria cũng bắt đầu gia tăng trở lại. Theo tổ chức tư vấn an ninh SBM Intelligence, từ tháng 6/2024 đến tháng 6/2025, ít nhất 4.722 người đã bị bắt cóc và 762 người thiệt mạng ở quốc gia Tây Phi. Tổng số tiền chuộc mà các nhóm vũ trang đòi trả lên tới khoảng 2,57 tỷ naira (1,66 triệu USD).
Chính quyền Nigeria đã triển khai nhiều nỗ lực để giải quyết nạn bắt cóc tống tiền, tuy nhiên hiện tượng này vẫn là mối đe dọa dai dẳng và nghiêm trọng ở nước này. Một mặt phải vật lộn với làn sóng khủng hoảng an ninh chưa từng có, mặt khác vẫn đương đầu với tình hình kinh tế - xã hội trong bối cảnh bất ổn lan rộng. Những vấn đề an ninh lâu dài và xung đột lớn chưa được giải quyết đang khiến quốc gia châu Phi đứng trước những thách thức hết sức phức tạp.
