Le Figaro cho hay, trong phiên chất vấn tại Quốc hội Pháp mới đây, Bộ trưởng Nội vụ Laurent Nunez đã nhắc lại những ký ức đau thương mở đầu cho giai đoạn căng thẳng nhất trong lịch sử an ninh hiện đại của nước này. Ông Nunez dẫn lại chuỗi sự kiện xảy ra cách đây 11 năm, bắt đầu từ vụ tấn công tòa soạn Charlie Hebdo, tiếp đến là vụ sát hại nữ cảnh sát Clarissa Jean-Philippe ở Montrouge và vụ xả súng tại siêu thị Do Thái Hypercacher.
Những vụ việc cướp đi sinh mạng của nhiều người dân vô tội này đã buộc nước Pháp phải nhìn nhận lại toàn bộ cách thức đối phó chủ nghĩa khủng bố. Cụ thể, theo Bộ trưởng Laurent Nunez, sau nhiều vụ tấn công đẫm máu, các nguồn lực dành cho an ninh nội địa đã được tăng cường đáng kể dưới nhiệm kỳ của cựu Tổng thống François Hollande và đặc biệt được đẩy mạnh khi Tổng thống Emmanuel Macron lên nắm quyền. Những thay đổi này bao gồm củng cố năng lực của các cơ quan tình báo, tăng ngân sách, mở rộng hoạt động sàng lọc và giám sát, thúc đẩy hợp tác quốc tế trong chia sẻ thông tin và phối hợp nghiệp vụ...
Những con số được người đứng đầu Bộ Nội vụ đưa ra cho thấy mức độ hiệu quả nhất định của chiến lược này. Theo ông Laurent Nunez, tính từ năm 2012 đến nay, các lực lượng an ninh Pháp đã ngăn chặn tổng cộng 93 vụ tấn công khủng bố, trong đó có tới 62 vụ trong giai đoạn từ năm 2017, thời điểm đánh dấu sự gia tăng rõ rệt về nguồn lực và các biện pháp chống khủng bố. Bộ trưởng cũng khẳng định, công tác kiểm soát dòng người di cư đã được siết chặt hơn, góp phần hạn chế các nguy cơ an ninh xuyên biên giới.
Những đánh giá này phần nào trùng khớp với số liệu do Tổng cục An ninh Nội địa Pháp (DGSI) công bố. Hồi tháng 2/2025, Giám đốc bộ phận chống khủng bố của DGSI cho biết, kể từ năm 2015, đã có 79 âm mưu tấn công được “ngăn chặn đồng loạt” trên lãnh thổ Pháp. Trong số đó, DGSI trực tiếp ngăn chặn 71 vụ. Theo vị quan chức này, nhiều âm mưu nếu không bị ngăn chặn sẽ gây ra thương vong lớn, việc can thiệp kịp thời đã cứu sống hàng chục đến hàng trăm người.
Thực tế này phản ánh một bước tiến quan trọng của Pháp trong việc phát hiện sớm, theo dõi và vô hiệu hóa các mạng lưới hoặc cá nhân có xu hướng cực đoan. Việc giảm số vụ tấn công so giai đoạn đỉnh điểm 2015-2017, cùng với việc bảo đảm an ninh cho các sự kiện lớn như Olympic, được coi là minh chứng cho hiệu quả của hệ thống an ninh được tái cấu trúc.
Tuy nhiên, cả Bộ trưởng Nội vụ lẫn lãnh đạo DGSI đều đồng loạt cảnh báo, những kết quả này không đồng nghĩa với việc mối đe dọa đã suy giảm. Ngược lại, theo DGSI, “nguy cơ khủng bố vẫn rất cao ở Pháp”. Bối cảnh quốc tế phức tạp, đặc biệt là tình hình bất ổn tại Trung Đông và một số khu vực khác trên thế giới, có thể làm gia tăng ý định tấn công nhằm vào nước Pháp. Nguy cơ này có thể bị che khuất bởi cảm giác an toàn tương đối trong những năm gần đây, nhưng trên thực tế vẫn luôn hiện hữu.
Đáng lo ngại hơn, hồ sơ của các đối tượng liên quan khủng bố đang có sự thay đổi rõ rệt. Lãnh đạo DGSI tiết lộ, từ năm 2023, khoảng 70% số người bị bắt giữ liên quan khủng bố đều dưới 21 tuổi. Dù các trường hợp trẻ vị thành niên vẫn còn tương đối hiếm, song lực lượng an ninh đã ghi nhận những trường hợp thanh, thiếu niên chỉ mới 14 tuổi nhưng có mức độ cực đoan hóa rất cao. Nhiều đối tượng trong số này không hề nằm trong “tầm ngắm” trước đó của lực lượng an ninh, một phần vì độ tuổi còn quá trẻ, chưa có tiền sử vi phạm hay dấu hiệu rõ ràng để đưa vào diện theo dõi.
Sự trẻ hóa của các đối tượng đặt ra thách thức lớn cho hệ thống chống khủng bố Pháp, vốn được thiết kế chủ yếu để đối phó với những mạng lưới có tổ chức hoặc các cá nhân trưởng thành đã bị cực đoan hóa trong thời gian dài. Việc phát hiện sớm các dấu hiệu cực đoan ở thanh, thiếu niên, đặc biệt là trong môi trường trực tuyến, đang trở thành một bài toán khó đối với giới chức “đất nước hình lục lăng”. Giới phân tích cho rằng, chống khủng bố, do đó, vẫn là một cuộc chiến dài hơi, đòi hỏi sự thích ứng liên tục trước những biến đổi của mối đe dọa trong và ngoài nước.
