Nếu âm mưu này không bị giới chức Anh phát hiện và ngăn chặn kịp thời, đây có thể trở thành vụ khủng bố đẫm máu nhất từng xảy ra tại “xứ sương mù”.
Trong phiên xét xử tại Tòa án Crown Court Preston ngày 24/12 vừa qua, bồi thẩm đoàn đã ra phán quyết có tội dành cho Walid Saadaoui và Amar Hussein về hành vi chuẩn bị các hoạt động khủng bố. Theo cáo trạng, hai đối tượng này đã lên kế hoạch sử dụng súng trường và súng ngắn tự động để “giết càng nhiều người Do Thái càng tốt” tại khu vực Greater Manchester, nơi sinh sống của một trong những cộng đồng Do Thái lớn nhất ở châu Âu. Phó Cảnh sát trưởng Robert Potts, phụ trách lực lượng chống khủng bố ở tây bắc nước Anh, nhận định: “Nếu kế hoạch thành công, đây sẽ là một trong những vụ tấn công khủng bố đẫm máu nhất trong lịch sử quốc gia”.
Sau phán quyết của tòa, toàn bộ chân dung và quá trình chuẩn bị kế hoạch khủng bố của hai kẻ này đã được phơi bày. Là người cha của hai đứa trẻ, Walid Saadaoui, gốc Tunisia, từng làm việc trong ngành du lịch, kinh doanh nhà hàng. Saadaoui không có tiền án tiền sự, vì vậy y đã sống nhiều năm tại Anh mà không bị đưa vào diện theo dõi hay chương trình phòng chống cực đoan hóa. Bề ngoài, y hòa nhập với xã hội, ăn mặc giản dị, ít thể hiện sự sùng đạo và được những người chung quanh đánh giá là thân thiện, cầu tiến.
Tuy nhiên, các công tố viên cho biết, Saadaoui đã tiếp nhận tư tưởng thánh chiến của tổ chức tự xưng “Nhà nước Hồi giáo” (IS) từ khi còn trẻ tại quê nhà và mang niềm tin này theo suốt hành trình sang Anh. Trên không gian mạng, y sử dụng nhiều tài khoản khác nhau để ca ngợi các vụ tấn công khủng bố, phát tán tuyên truyền của IS và thể hiện sự thù hận với người Do Thái. Saadaoui ngưỡng mộ Abdelhamid Abaaoud, kẻ chủ mưu vụ thảm sát tại nhà hát Bataclan ở Thủ đô Paris (Pháp) năm 2015, coi đó là hình mẫu cho “một chiến dịch lý tưởng”.
Đồng phạm của Saadaoui là Amar Hussein, lớn lên tại Iraq rồi chuyển đến Anh, sống và làm việc tại Bolton. Trước đó, Hussein từng trải qua quá trình huấn luyện quân sự. Theo hồ sơ vụ án, Hussein mang niềm tin thánh chiến và sẵn sàng tham gia bạo lực. Khi được Saadaoui chiêu mộ, Hussein đã “bật khóc vì sung sướng” và yêu cầu được trang bị vũ khí ngay lập tức.
The Guardian cho hay, kế hoạch của hai kẻ khủng bố là cải trang thành người Do Thái để trà trộn vào đám đông trong cuộc tuần hành của cộng đồng Do Thái tại Greater Manchester, sau đó nổ súng vào đám đông. Saadaoui thậm chí còn bày tỏ ý định mở rộng tấn công sang các mục tiêu Kitô giáo sau khi hoàn tất “nhiệm vụ” đầu tiên.
Để thực hiện âm mưu, Saadaoui tìm cách mua hai khẩu súng trường tấn công, súng ngắn tự động và tích trữ hàng trăm viên đạn. Y nhiều lần đến cảng Dover để trinh sát, tin rằng vũ khí sẽ được buôn lậu vào Anh qua tuyến đường này. Hai kẻ này còn tính toán gây hỗn loạn cho các dịch vụ khẩn cấp bằng cách chi tiền cho người khác thực hiện hàng loạt cuộc gọi giả đến số khẩn cấp 999, nhằm tạo điều kiện cho chúng rút lui và tiếp tục tấn công ở những khu vực khác của thành phố.
Âm mưu này chỉ bị phá vỡ khi một đặc vụ giả làm đầu mối cung cấp vũ khí. Trong nhiều tháng, đặc vụ này đã giữ liên lạc với hai kẻ khủng bố, để chúng tin rằng kế hoạch đang tiến triển, trong khi toàn bộ vũ khí đều nằm dưới sự kiểm soát của cảnh sát. Tháng 5/2024, khi Saadaoui tin rằng lô vũ khí đã sẵn sàng để giao nhận, cảnh sát đã tiến hành chiến dịch mật phục tại bãi đỗ xe của một khách sạn ở Bolton. Saadaoui bị bắt ngay tại chỗ, còn Hussein bị bắt tại nơi làm việc.
Việc kết án Walid Saadaoui và Amar Hussein diễn ra chỉ hơn một tuần sau vụ xả súng hàng loạt tại lễ hội Hanukkah trên bãi biển Bondi ở Sydney (Australia) khiến 15 người thiệt mạng. Dù không nhận trách nhiệm, song IS đã gọi các vụ tấn công ở Sydney là "niềm tự hào". Mặc dù IS không còn gây ra mối đe dọa như một thập kỷ trước khi kiểm soát các vùng rộng lớn của Iraq và Syria, các quan chức an ninh châu Âu cảnh báo, tổ chức này cùng các chân rết đang một lần nữa tìm cách cực đoan hóa những kẻ tấn công tiềm năng trên mạng, nhằm thực hiện các hành động khủng bố đơn lẻ. Từ năm 2020 đến nay, cơ quan chức năng Anh đã ngăn chặn 19 âm mưu tấn công ở giai đoạn cuối và can thiệp hàng trăm mối đe dọa khác.
Âm mưu khủng bố do IS kích động tại Anh là lời cảnh báo chủ nghĩa khủng bố không biến mất, mà chỉ chuyển sang những hình thức khó nhận diện hơn. Khi tuyên truyền cực đoan tiếp tục lan rộng trên không gian mạng, nguy cơ khủng bố vẫn là thách thức an ninh nghiêm trọng đối với thế giới.
