Cảnh sát Italy vừa tiến hành chiến dịch kiểm tra quy mô lớn tại trụ sở của các công ty thời trang nổi tiếng, trong đó có những cái tên hàng đầu như Prada, Versace, Dolce & Gabbana, Missoni... Động thái này nằm trong khuôn khổ cuộc điều tra kéo dài về khả năng các nhà mốt xa xỉ đã vô tình hoặc bỏ qua việc để chuỗi cung ứng của mình sử dụng các xưởng may hoạt động theo mô hình bóc lột lao động.
Lực lượng chức năng đã yêu cầu các công ty giao nộp hàng loạt tài liệu quan trọng liên quan quản trị, kiểm soát nội bộ, điều phối chuỗi cung ứng và các báo cáo kiểm toán từ năm 2023. Dù chưa hãng nào bị cáo buộc trực tiếp, các công tố viên nhấn mạnh những doanh nghiệp bị điều tra sẽ phải tự rà soát và khắc phục mọi sai phạm trong chuỗi cung ứng, nếu không họ có thể đối mặt các biện pháp mạnh hơn.
Theo The Telegraph, danh sách các thương hiệu liên quan không chỉ dừng ở các tên tuổi của Italy. Cảnh sát cũng yêu cầu tài liệu từ Adidas Italy, Off-White, Alexander McQueen Italy... Nhiều thương hiệu như Gucci, Yves Saint Laurent hay Coccinelle cũng nằm trong danh sách phải cung cấp thông tin bổ sung về hệ thống kiểm soát nhà cung cấp.
Cuộc điều tra lần này là đợt mở rộng nhất trong chiến dịch trấn áp tình trạng lao động bất hợp pháp trong ngành thời trang Italy, kéo dài từ năm 2024. Trước đó, Văn phòng Công tố Milan đã mở cuộc điều tra tương tự đối với Công ty cổ phần Tod's và Tổng Giám đốc của hãng này là ông Diego Della Valle. Cơ quan chức năng cho biết có thể đưa ra các yêu cầu quản lý đặc biệt và lệnh cấm, nếu các thương hiệu không điều chỉnh cơ cấu mua sắm và việc tổ chức lao động bị coi là bất hợp pháp hiện nay. Từ tháng 3/2024, Tòa án Milan cũng đã ra lệnh quản lý tư pháp nhưng chưa điều tra đối với Công ty cổ phần Alviero Martini, Armani Operation, Manufacture Dior, Valentino Bags Lab và Loro Piana di Louis Vuitton với cáo buộc đã cẩu thả và vô tình tạo điều kiện cho việc bóc lột lao động.
Nghị sĩ Marco Grimaldi thuộc đảng Xanh của Italy khẳng định, ngành công nghiệp thời trang nước này hiện dựa vào “các xưởng ngầm hoạt động như những nhà thầu phụ cho nhiều công ty lớn". “Đây không phải là những sự cố riêng lẻ mà là một phần của hệ thống có cấu trúc dung túng cho các xưởng may bất hợp pháp, nơi nhân viên, thường là người nhập cư, bị buộc phải làm việc theo ca kéo dài mà không được bảo đảm an toàn”, ông Grimaldi nhấn mạnh.
Trong khi đó, bà Deborah Lucchetti, điều phối viên chiến dịch "Quần áo sạch" của Italy cho rằng, các thương hiệu lớn đang gây áp lực giá xuống các nhà thầu, buộc họ phải ký hợp đồng phụ với những đơn vị hạng hai, hạng ba, nơi điều kiện lao động gần như không được giám sát. “Made in Italy không thể là biểu tượng tự hào nếu lợi nhuận được xây dựng trên sự phủ nhận phẩm giá của người lao động”, bà Lucchetti bày tỏ. Theo các tài liệu điều tra, trong nhiều cuộc khám xét gần đây, cảnh sát đã phát hiện túi xách, ví, quần áo xa xỉ... được sản xuất trong các cơ sở sử dụng công nhân ở những nước nghèo như Pakistan.
Trước tình trạng báo động này, ông Grimaldi cho biết: “Italy cần can đảm nêu đích danh những doanh nghiệp xây dựng lợi nhuận trên lưng những người dân tuyệt vọng”. Một nghị sĩ khác của Phong trào 5 Sao, bà Emma Pavanelli, cũng kêu gọi Thủ tướng Italy Giorgia Meloni cần có những biện pháp mạnh tay hơn nhằm cải thiện tình hình.
Trong bối cảnh đó, Chính phủ Italy đã đề xuất dự luật nhằm tạo hệ thống chứng nhận chuỗi cung ứng minh bạch, bảo vệ uy tín của nhãn “Made in Italy”. Italy hiện đóng góp khoảng 50-55% sản lượng hàng xa xỉ toàn cầu. Bất kỳ bê bối nào cũng gây ảnh hưởng lớn đến hình ảnh quốc gia.
Chiến dịch của cảnh sát tại Milan, Florence, Parma và Varese được xem là nỗ lực buộc các thương hiệu xa xỉ phải siết chặt chuỗi cung ứng trong bối cảnh biên lợi nhuận ngày càng bị thu hẹp và áp lực cạnh tranh tăng cao. Dù kết quả cuối cùng vẫn chưa được công bố, cuộc điều tra này đã gây chấn động ngành thời trang thế giới và thúc đẩy yêu cầu minh bạch hơn trong một lĩnh vực đã lâu che giấu những mặt tối phía sau ánh hào quang xa xỉ.
