Cải cách thể chế, vận dụng sáng tạo chính sách đặc thù

Lần đầu tiên Thành phố Hồ Chí Minh thu ngân sách hơn 500.000 tỷ đồng, vượt 12% so với kế hoạch, đóng góp 27% tổng thu cả nước. Kết quả nêu trên là thành quả không ngừng nghỉ trong cải cách thể chế, vận dụng những ưu thế vượt trội của các chính sách đặc thù vào cuộc sống.
Một góc đô thị Thành phố Hồ Chí Minh.
Một góc đô thị Thành phố Hồ Chí Minh.

Nâng cao chất lượng sống cho người dân

Theo đồng chí Nguyễn Văn Nên, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh, trong nhiều năm qua, mặc dù kinh tế gặp nhiều khó khăn, song số thu của thành phố luôn ở mức cao và đóng góp lớn nhất vào ngân sách cả nước. Đơn cử, năm 2023, dù tăng trưởng không đạt như kế hoạch (5,81% trong khi kế hoạch 7,5-8%) nhưng thành phố vẫn thu được 446.500 tỷ đồng; năm 2021, thành phố bị tác động nặng nề bởi dịch Covid-19, tăng trưởng âm 6,78% song thu ngân sách vẫn đạt hơn 381.500 tỷ đồng, vượt 104,56% dự toán.

Ở hai nội dung trọng tâm trong chủ đề năm 2024 là thực hiện Chuyển đổi số và Nghị quyết số 98/2023/QH15 ngày 24/6/2023 của Quốc hội, thành phố đạt kết quả khá tích cực. Trong 44 cơ chế đặc thù của Nghị quyết số 98, có 20 cơ chế bước đầu đạt kết quả trong thực tiễn, 10 cơ chế đang trong quá trình chuẩn bị thủ tục và các bước tiếp theo để triển khai. Trong báo cáo khảo sát Chính phủ điện tử mới đây của Liên hợp quốc, Thành phố Hồ Chí Minh được đánh giá là địa phương có bước tiến đáng kể trong phát triển chính quyền điện tử ở cấp địa phương so với các thành phố tiêu biểu của các quốc gia trên thế giới.

Thành phố đã dành nguồn lực nhiều hơn cho đầu tư phát triển văn hóa, xã hội, giáo dục đào tạo, y tế, chăm sóc sức khỏe, giảm nghèo bền vững, nâng cao chất lượng sống của người dân. Trong đó, thành phố đã bố trí 3.794 tỷ đồng hỗ trợ giảm nghèo và giải quyết việc làm; thông qua danh mục 7 vị trí phát triển TOD (mô hình phát triển đô thị lấy giao thông công cộng làm trung tâm) dọc tuyến Metro số 1, Metro số 2, tuyến Vành đai 3; ban hành danh mục 41 dự án đầu tư trong lĩnh vực y tế, giáo dục, văn hóa theo phương thức đối tác công tư; 5 dự án BOT (xây dựng-kinh doanh-chuyển giao) nâng cấp, mở rộng, hiện đại hóa đường bộ hiện hữu để thực hiện đến năm 2028. Thành phố thực hiện chi thu nhập tăng thêm cho cán bộ, công chức, viên chức khoảng 11.287 tỷ đồng.

Ông Nguyễn Hoàng Tuấn, Cục trưởng Hải quan Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, chỉ tính đến ngày 30/11/2024, kim ngạch xuất, nhập khẩu của thành phố đã đạt hơn 119 tỷ USD, tăng 9,5% so với cùng kỳ năm 2023; trong đó, kim ngạch xuất khẩu đạt 56,5 tỷ USD, tăng 19,3%; kim ngạch nhập khẩu đạt 62,6 tỷ USD, tăng 9,63% so với năm 2023.

Ông Tuấn cho rằng, kim ngạch xuất khẩu của Thành phố Hồ Chí Minh tăng lên là kết quả của nỗ lực đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, cũng như giải quyết các vướng mắc, tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp; cùng chính sách thu hút đầu tư rất hiệu quả.

Trở lại vai trò dẫn dắt nền kinh tế của cả nước

Trước những kết quả khả quan trong phát triển kinh tế năm 2024, năm 2025, Thành phố Hồ Chí Minh đặt mục tiêu tăng trưởng GRDP 10%, trong đó kinh tế số đóng góp hơn 25%. Sau 5 năm (từ năm 2019) đến nay, lần đầu tiên, thành phố đặt ra mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Ngoài mục tiêu tăng trưởng GRDP 10%, thành phố phấn đấu đạt tốc độ tăng năng suất lao động xã hội bình quân 7%; tỷ lệ lao động qua đào tạo đạt 87,2%; tỷ lệ thất nghiệp đô thị dưới 3,5%. Mục tiêu không còn hộ nghèo theo tiêu chuẩn cả nước và còn dưới 0,5% hộ nghèo theo chuẩn của địa phương cũng được chú trọng.

Đánh giá về vai trò đầu tàu, dẫn dắt nền kinh tế của cả nước, tiến sĩ Trần Du Lịch, Chủ tịch Hội đồng tư vấn thực hiện Nghị quyết số 98 Thành phố Hồ Chí Minh cho rằng, giai đoạn 2025-2035 sẽ là 10 năm quyết định để thành phố trở lại vai trò động lực dẫn dắt nền kinh tế cả nước.

Chỉ khi tốc độ tăng trưởng kinh tế cao hơn trung bình cả nước 1,2-1,5 lần trong 5 năm tới; 1,5 lần trong giai đoạn sau đó, Thành phố Hồ Chí Minh mới thể hiện được vai trò động lực, dẫn dắt từng đạt được. Theo đó, hoạt động kinh tế thành phố phải có tính thị trường cao nhất cả nước, mô hình kinh tế xã hội chủ nghĩa phải được hình thành rõ nét trên ba khía cạnh là tăng trưởng kinh tế bền vững, tiến bộ công bằng xã hội, phúc lợi người dân và môi trường.

Đồng thời, Thành phố Hồ Chí Minh cần nâng cao vai trò giao lưu kinh tế, xây dựng Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ, nâng cao năng lực cạnh tranh về thể chế, nguồn nhân lực, cơ sở hạ tầng phải đặc biệt vượt trội. Đây cũng phải là địa phương đi đầu trong cả nước về chuyển đổi số, kinh tế xanh...

Để đạt được những mục tiêu đề ra, Ban Thường vụ Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh đặt ra nhiều nhóm nhiệm vụ, giải pháp; trong đó, trọng tâm là tiếp tục tháo gỡ các điểm nghẽn về quy hoạch, hoàn thiện cơ chế, chính sách nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực đất đai phục vụ đầu tư phát triển. Đặc biệt, với đầu tư công cần có đề án riêng, với quyết tâm khắc phục tình trạng dồn vốn giải ngân vào cuối năm như hiện nay.

Bên cạnh đó, thành phố sẽ tiếp tục triển khai đề án sắp xếp, đổi mới, cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước và đề án phát triển kinh tế tư nhân để thúc đẩy tăng trưởng nhanh và bền vững; nỗ lực tối đa hoàn thành cơ bản mục tiêu xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế-xã hội giai đoạn 2021-2025, trước mắt là hạ tầng giao thông, hạ tầng số và các dự án trọng điểm có tính lan tỏa, kết nối vùng; tập trung triển khai quy hoạch thành phố giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 và các đề án lớn được thông qua như xây dựng Trung tâm tài chính quốc tế, phát triển hệ thống đường sắt đô thị và xây dựng Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ; đẩy nhanh tiến độ xây dựng các tuyến đường liên vùng, Vành đai 3, 4, cao tốc Mộc Bài và đưa vào sử dụng các dự án hạ tầng trọng yếu phục vụ dân sinh, trong đó có dự án chống ngập. Thành phố sẽ huy động đa dạng nguồn lực cho các dự án chỉnh trang đô thị, giảm ùn tắc giao thông, cải tạo chung cư cũ, nhà ở ven kênh rạch, xử lý nước thải và rác thải.

Đồng tình với các giải pháp mà Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đưa ra, tiến sĩ Trương Minh Huy Vũ, Viện trưởng Nghiên cứu và Phát triển Thành phố Hồ Chí Minh nhấn mạnh, giải pháp quan trọng nhất mà thành phố cần thực hiện ngay là đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng khoa học công nghệ nhằm tái cấu trúc quan hệ sản xuất phù hợp sự tiến bộ vượt bậc của lực lượng sản xuất. Chuyển đổi số không đơn thuần là việc ứng dụng công nghệ số vào các hoạt động kinh tế-xã hội, mà còn là quá trình xác lập một phương thức sản xuất mới tiên tiến, hiện đại - "phương thức sản xuất số".

"Đất nước đang đứng trước cánh cửa lịch sử để bước vào kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc và Thành phố Hồ Chí Minh phải thể hiện vị trí tiên phong" - phát biểu của đồng chí Nguyễn Văn Nên tại phiên khai mạc kỳ họp thứ 20 Hội đồng nhân dân thành phố thể hiện quyết tâm mạnh mẽ, dám nghĩ dám làm, dám đổi mới sáng tạo của Đảng bộ và nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh.

Có thể bạn quan tâm

Khu vực làng hoa Gò Vấp ngập như sông sau cơn mưa chiều 7/10. (Ảnh: TẤT ĐẠT)

Thành phố Hồ Chí Minh: Nhiều tuyến đường có mức độ ngập tăng so với năm trước

Chiều 8/10, tại cuộc họp báo định kỳ thông tin về tình hình kinh tế-xã hội Thành phố Hồ Chí Minh, Sở Xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh đánh giá, nhiều tuyến đường có mức độ ngập tăng so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, chiều sâu ngập, thời gian ngập và tốc độ rút nước có sự thay đổi tùy điều kiện mưa, triều cường.

Tuyến metro số 1 Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: THẾ ANH)

Cơ chế mới, cách làm mới

Luật Phát triển đô thị có hiệu lực từ ngày 1/10/2026, đánh dấu bước chuyển quan trọng về thể chế phát triển đối với Thành phố Hồ Chí Minh.

Điểm tựa của người lao động Thành phố Hồ Chí Minh

Điểm tựa của người lao động Thành phố Hồ Chí Minh

Đằng sau sự phát triển của thành phố là sự đóng góp bền bỉ của hàng triệu người lao động. Để những nhà máy luôn sáng đèn, những dây chuyền sản xuất vận hành thông suốt, việc chăm lo chỗ ở, đời sống vật chất và tinh thần cho người lao động đã và đang trở thành nhiệm vụ trọng tâm của các cấp Công đoàn Thành phố Hồ Chí Minh.

Tìm lời giải cho bài toán xanh hóa khu công nghiệp

Tìm lời giải cho bài toán xanh hóa khu công nghiệp

Sau hợp nhất, Thành phố Hồ Chí Minh sở hữu hệ thống khu công nghiệp quy mô lớn nhất nước, hình thành chuỗi giá trị công nghiệp từ công nghệ cao, chế biến chế tạo và công nghiệp năng lượng, cảng biển. Đây là cơ hội để thành phố tạo ra động lực phát triển mới, nhưng cũng đặt ra thách thức giải bài toán môi trường.

Đất nông nghiệp tại khu vực bán đảo Thanh Đa, Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: THẾ ANH)

Gỡ vướng cho tách thửa

Sau hơn một tháng triển khai, Quyết định số 67/2026/QĐ-UBND về điều kiện tách, hợp thửa và diện tích tối thiểu được tách thửa trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh đã tạo thuận lợi để người dân giải quyết các nhu cầu chính đáng về nhà ở, tài sản. Tuy nhiên, thực tiễn tại cơ sở cho thấy vẫn còn một số vướng mắc cần sớm tháo gỡ.

Hồi sinh những dòng kênh, kiến tạo một thành phố đáng sống

Hồi sinh những dòng kênh, kiến tạo một thành phố đáng sống

Chương trình di dời, giải tỏa nhà trên và ven kênh rạch đang được Thành phố Hồ Chí Minh quyết liệt triển khai. Hành trình hồi sinh những dòng kênh không chỉ làm thay đổi diện mạo đô thị mà còn kiến tạo nền tảng cho một Thành phố Hồ Chí Minh xanh, hiện đại, đáng sống và phát triển bền vững cho các thế hệ mai sau.

Bắt chó thả rông tại phường Đông Hòa, Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: LÊ ĐÌNH THÌN)

Quyết tâm phòng, chống bệnh dại

Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh và các địa phương đã và đang quyết tâm đẩy lùi bệnh dại. Trong đó, ngành y tế tăng cường tuyên truyền hướng dẫn và cảnh báo với người dân còn chính quyền cũng đang ráo riết bắt chó thả rông.

Hướng dẫn người nộp thuế làm thủ tục kê khai tại Thuế Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: CTV)

Thành phố Hồ Chí Minh làm sạch mã số thuế, chuẩn hóa dữ liệu

Chiến dịch làm sạch mã số thuế tại Thành phố Hồ Chí Minh giúp định hình lại chính xác bức tranh tình hình hoạt động thực tế doanh nghiệp trên địa bàn. Việc rà soát, xử lý hàng trăm nghìn mã số thuế tồn đọng và tháo gỡ vướng mắc pháp lý nhằm chuẩn hóa dữ liệu minh bạch, tạo nền tảng phát triển môi trường kinh doanh lành mạnh.

Lực lượng Thanh niên xung phong thành phố những ngày đầu xuất quân lên biên giới Tây Nam. (Ảnh: Tư liệu Thanh niên xung phong)

Hành trình áo xanh từ Thành phố mang tên Người

Sau ngày miền nam giải phóng, Thành phố Sài Gòn-Gia Định vẫn ngổn ngang những khó khăn chồng chất. Trước thực tế đó, Thành Đoàn Thành phố Hồ Chí Minh đã tập hợp hàng vạn thanh niên tham gia lao động sản xuất, khai hoang, phục hóa, hàn gắn vết thương chiến tranh, khắc phục tệ nạn xã hội do chế độ cũ để lại…

Thành phố Hồ Chí Minh bứt phá trên bảng xếp hạng tài chính toàn cầu, vươn lên thứ hạng 67. (Ảnh: TÙNG ANH)

Trung tâm tài chính quốc tế bứt phá thứ hạng, thu hút nguồn vốn ngoại

Liên tục bứt phá trên bảng xếp hạng tài chính toàn cầu và vươn lên thứ hạng 67, Thành phố Hồ Chí Minh có đà tăng tốc ấn tượng trong xây dựng trung tâm tài chính quốc tế. Cùng với mốc lịch sử nâng hạng thị trường chứng khoán, thành phố đứng trước thời cơ nâng cao chất lượng hệ sinh thái tài chính và đón nhận các dòng vốn ngoại.

Sản xuất hàng thủ công mỹ nghệ theo mô hình kinh tế xanh. (Ảnh: CAO TÂN)

Kinh tế tuần hoàn, động lực chuyển đổi xanh

Trước yêu cầu thúc đẩy tăng trưởng xanh và giảm phát thải khí nhà kính, kinh tế tuần hoàn đang trở thành một định hướng phát triển có ý nghĩa chiến lược đối với Thành phố Hồ Chí Minh. Không chỉ là giải pháp quản lý môi trường, kinh tế tuần hoàn ngày càng trở thành một yếu tố quan trọng của đổi mới mô hình tăng trưởng đổi xanh.

Hiện thực hóa chiến lược đưa Thành phố Hồ Chí Minh thành trung tâm trí tuệ nhân tạo

Hiện thực hóa chiến lược đưa Thành phố Hồ Chí Minh thành trung tâm trí tuệ nhân tạo

Thành phố Hồ Chí Minh đang đứng trước bước ngoặt khi bước vào kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo (AI), giai đoạn phát triển dựa trên nền tảng tri thức và đổi mới sáng tạo. Với vị thế là trung tâm tài chính và đổi mới sáng tạo, Thành phố đang tập trung tái cấu trúc từng bước chuyển mình thành một trung tâm AI hàng đầu khu vực.