Cải cách thể chế, vận dụng sáng tạo chính sách đặc thù

Lần đầu tiên Thành phố Hồ Chí Minh thu ngân sách hơn 500.000 tỷ đồng, vượt 12% so với kế hoạch, đóng góp 27% tổng thu cả nước. Kết quả nêu trên là thành quả không ngừng nghỉ trong cải cách thể chế, vận dụng những ưu thế vượt trội của các chính sách đặc thù vào cuộc sống.
Một góc đô thị Thành phố Hồ Chí Minh.
Một góc đô thị Thành phố Hồ Chí Minh.

Nâng cao chất lượng sống cho người dân

Theo đồng chí Nguyễn Văn Nên, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh, trong nhiều năm qua, mặc dù kinh tế gặp nhiều khó khăn, song số thu của thành phố luôn ở mức cao và đóng góp lớn nhất vào ngân sách cả nước. Đơn cử, năm 2023, dù tăng trưởng không đạt như kế hoạch (5,81% trong khi kế hoạch 7,5-8%) nhưng thành phố vẫn thu được 446.500 tỷ đồng; năm 2021, thành phố bị tác động nặng nề bởi dịch Covid-19, tăng trưởng âm 6,78% song thu ngân sách vẫn đạt hơn 381.500 tỷ đồng, vượt 104,56% dự toán.

Ở hai nội dung trọng tâm trong chủ đề năm 2024 là thực hiện Chuyển đổi số và Nghị quyết số 98/2023/QH15 ngày 24/6/2023 của Quốc hội, thành phố đạt kết quả khá tích cực. Trong 44 cơ chế đặc thù của Nghị quyết số 98, có 20 cơ chế bước đầu đạt kết quả trong thực tiễn, 10 cơ chế đang trong quá trình chuẩn bị thủ tục và các bước tiếp theo để triển khai. Trong báo cáo khảo sát Chính phủ điện tử mới đây của Liên hợp quốc, Thành phố Hồ Chí Minh được đánh giá là địa phương có bước tiến đáng kể trong phát triển chính quyền điện tử ở cấp địa phương so với các thành phố tiêu biểu của các quốc gia trên thế giới.

Thành phố đã dành nguồn lực nhiều hơn cho đầu tư phát triển văn hóa, xã hội, giáo dục đào tạo, y tế, chăm sóc sức khỏe, giảm nghèo bền vững, nâng cao chất lượng sống của người dân. Trong đó, thành phố đã bố trí 3.794 tỷ đồng hỗ trợ giảm nghèo và giải quyết việc làm; thông qua danh mục 7 vị trí phát triển TOD (mô hình phát triển đô thị lấy giao thông công cộng làm trung tâm) dọc tuyến Metro số 1, Metro số 2, tuyến Vành đai 3; ban hành danh mục 41 dự án đầu tư trong lĩnh vực y tế, giáo dục, văn hóa theo phương thức đối tác công tư; 5 dự án BOT (xây dựng-kinh doanh-chuyển giao) nâng cấp, mở rộng, hiện đại hóa đường bộ hiện hữu để thực hiện đến năm 2028. Thành phố thực hiện chi thu nhập tăng thêm cho cán bộ, công chức, viên chức khoảng 11.287 tỷ đồng.

Ông Nguyễn Hoàng Tuấn, Cục trưởng Hải quan Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, chỉ tính đến ngày 30/11/2024, kim ngạch xuất, nhập khẩu của thành phố đã đạt hơn 119 tỷ USD, tăng 9,5% so với cùng kỳ năm 2023; trong đó, kim ngạch xuất khẩu đạt 56,5 tỷ USD, tăng 19,3%; kim ngạch nhập khẩu đạt 62,6 tỷ USD, tăng 9,63% so với năm 2023.

Ông Tuấn cho rằng, kim ngạch xuất khẩu của Thành phố Hồ Chí Minh tăng lên là kết quả của nỗ lực đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, cũng như giải quyết các vướng mắc, tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp; cùng chính sách thu hút đầu tư rất hiệu quả.

Trở lại vai trò dẫn dắt nền kinh tế của cả nước

Trước những kết quả khả quan trong phát triển kinh tế năm 2024, năm 2025, Thành phố Hồ Chí Minh đặt mục tiêu tăng trưởng GRDP 10%, trong đó kinh tế số đóng góp hơn 25%. Sau 5 năm (từ năm 2019) đến nay, lần đầu tiên, thành phố đặt ra mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Ngoài mục tiêu tăng trưởng GRDP 10%, thành phố phấn đấu đạt tốc độ tăng năng suất lao động xã hội bình quân 7%; tỷ lệ lao động qua đào tạo đạt 87,2%; tỷ lệ thất nghiệp đô thị dưới 3,5%. Mục tiêu không còn hộ nghèo theo tiêu chuẩn cả nước và còn dưới 0,5% hộ nghèo theo chuẩn của địa phương cũng được chú trọng.

Đánh giá về vai trò đầu tàu, dẫn dắt nền kinh tế của cả nước, tiến sĩ Trần Du Lịch, Chủ tịch Hội đồng tư vấn thực hiện Nghị quyết số 98 Thành phố Hồ Chí Minh cho rằng, giai đoạn 2025-2035 sẽ là 10 năm quyết định để thành phố trở lại vai trò động lực dẫn dắt nền kinh tế cả nước.

Chỉ khi tốc độ tăng trưởng kinh tế cao hơn trung bình cả nước 1,2-1,5 lần trong 5 năm tới; 1,5 lần trong giai đoạn sau đó, Thành phố Hồ Chí Minh mới thể hiện được vai trò động lực, dẫn dắt từng đạt được. Theo đó, hoạt động kinh tế thành phố phải có tính thị trường cao nhất cả nước, mô hình kinh tế xã hội chủ nghĩa phải được hình thành rõ nét trên ba khía cạnh là tăng trưởng kinh tế bền vững, tiến bộ công bằng xã hội, phúc lợi người dân và môi trường.

Đồng thời, Thành phố Hồ Chí Minh cần nâng cao vai trò giao lưu kinh tế, xây dựng Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ, nâng cao năng lực cạnh tranh về thể chế, nguồn nhân lực, cơ sở hạ tầng phải đặc biệt vượt trội. Đây cũng phải là địa phương đi đầu trong cả nước về chuyển đổi số, kinh tế xanh...

Để đạt được những mục tiêu đề ra, Ban Thường vụ Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh đặt ra nhiều nhóm nhiệm vụ, giải pháp; trong đó, trọng tâm là tiếp tục tháo gỡ các điểm nghẽn về quy hoạch, hoàn thiện cơ chế, chính sách nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực đất đai phục vụ đầu tư phát triển. Đặc biệt, với đầu tư công cần có đề án riêng, với quyết tâm khắc phục tình trạng dồn vốn giải ngân vào cuối năm như hiện nay.

Bên cạnh đó, thành phố sẽ tiếp tục triển khai đề án sắp xếp, đổi mới, cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước và đề án phát triển kinh tế tư nhân để thúc đẩy tăng trưởng nhanh và bền vững; nỗ lực tối đa hoàn thành cơ bản mục tiêu xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế-xã hội giai đoạn 2021-2025, trước mắt là hạ tầng giao thông, hạ tầng số và các dự án trọng điểm có tính lan tỏa, kết nối vùng; tập trung triển khai quy hoạch thành phố giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 và các đề án lớn được thông qua như xây dựng Trung tâm tài chính quốc tế, phát triển hệ thống đường sắt đô thị và xây dựng Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ; đẩy nhanh tiến độ xây dựng các tuyến đường liên vùng, Vành đai 3, 4, cao tốc Mộc Bài và đưa vào sử dụng các dự án hạ tầng trọng yếu phục vụ dân sinh, trong đó có dự án chống ngập. Thành phố sẽ huy động đa dạng nguồn lực cho các dự án chỉnh trang đô thị, giảm ùn tắc giao thông, cải tạo chung cư cũ, nhà ở ven kênh rạch, xử lý nước thải và rác thải.

Đồng tình với các giải pháp mà Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đưa ra, tiến sĩ Trương Minh Huy Vũ, Viện trưởng Nghiên cứu và Phát triển Thành phố Hồ Chí Minh nhấn mạnh, giải pháp quan trọng nhất mà thành phố cần thực hiện ngay là đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng khoa học công nghệ nhằm tái cấu trúc quan hệ sản xuất phù hợp sự tiến bộ vượt bậc của lực lượng sản xuất. Chuyển đổi số không đơn thuần là việc ứng dụng công nghệ số vào các hoạt động kinh tế-xã hội, mà còn là quá trình xác lập một phương thức sản xuất mới tiên tiến, hiện đại - "phương thức sản xuất số".

"Đất nước đang đứng trước cánh cửa lịch sử để bước vào kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc và Thành phố Hồ Chí Minh phải thể hiện vị trí tiên phong" - phát biểu của đồng chí Nguyễn Văn Nên tại phiên khai mạc kỳ họp thứ 20 Hội đồng nhân dân thành phố thể hiện quyết tâm mạnh mẽ, dám nghĩ dám làm, dám đổi mới sáng tạo của Đảng bộ và nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh.

Có thể bạn quan tâm

Tiềm năng phát triển kinh tế-xã hội của sông Sài Gòn là rất lớn.

Đánh thức hệ sinh thái sông Sài Gòn

Sông Sài Gòn là "trục xương sống" quan trọng, gắn liền hơn 300 năm hình thành và phát triển của Thành phố Hồ Chí Minh. Không chỉ là tuyến giao thông thủy trong phát triển kinh tế, dòng sông còn là không gian văn hóa, tinh thần, nơi lưu giữ ký ức đô thị và đời sống của nhiều thế hệ cư dân.

Nhiều căn hộ tại Cư xá Thanh Đa, phường Bình Quới (Thành phố Hồ Chí Minh) còn lắp đặt lồng sắt che chắn các lối thoát hiểm. (Ảnh THẾ ANH)

Nâng cao ý thức phòng cháy, chữa cháy

Tại nhiều khu dân cư có nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh ở Thành phố Hồ Chí Minh, nhiều người đã quen thuộc với hình ảnh cánh cửa sắt kéo kín, ban công quây lồng sắt, bảng hiệu che kín mặt tiền.

Người tiêu dùng tìm hiểu sản phẩm trứng gia cầm tại một sự kiện do HUBA tổ chức mới đây.

Hỗ trợ doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh

Hiệp hội Doanh nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh (HUBA) kiến nghị chính quyền thành phố và các cơ quan chức năng liên quan nhiều giải pháp thiết thực, nhằm hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp trên địa bàn thúc đẩy hoạt động sản xuất, kinh doanh đạt hiệu quả cao hơn nữa.

Thành phố Hồ Chí Minh kỳ vọng Trung tâm Tài chính quốc tế sẽ tạo cơ hội thu hút nguồn vốn xanh nhằm hiện thực hóa mục tiêu giảm phát thải. (Ảnh TÙNG ANH)

Cơ hội thu hút tín dụng xanh

Để thực hiện mục tiêu phát triển theo hướng phát thải thấp và bền vững giai đoạn 2025-2035, Thành phố Hồ Chí Minh cần huy động nguồn vốn khổng lồ. Do đó, việc gắn kết Trung tâm Tài chính quốc tế với tài chính xanh, tín dụng xanh và thị trường carbon là xu thế tất yếu, mở ra cơ hội quan trọng để thành phố tiếp cận các dòng vốn dài hạn, chất lượng cao từ khu vực và thế giới.

Ca chỉnh hình hàm mặt thành công cho bệnh nhân N.G.B. tại Bệnh viện đa khoa Vũng Tàu với sự hỗ trợ của Bệnh viện Răng Hàm Mặt Thành phố Hồ Chí Minh.

Lợi ích thiết thực từ chủ trương “y tế đa cực”

Trước khi sáp nhập, năng lực, chất lượng khám, chữa bệnh ở hai tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu và Bình Dương (cũ) còn những hạn chế so với Thành phố Hồ Chí Minh (cũ). Sau khi sáp nhập, Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh đã triển khai những giải pháp thiết thực nhằm đưa mặt bằng y tế ở hai vùng này tương thích với “siêu đô thị Thành phố Hồ Chí Minh”, mang lại nhiều lợi ích cho người dân.

Công nhân vui mừng lựa chọn những mặt hàng thiết yếu tại Điểm phúc lợi đoàn viên.

Chăm lo đời sống người lao động

Những ngày giáp Tết Nguyên đán 2026, Liên đoàn Lao động Thành phố Hồ Chí Minh liên tục ra mắt các "Điểm phúc lợi đoàn viên". Đây không chỉ là nơi mua sắm hàng hóa giá rẻ, là giải pháp về kinh tế giúp bình ổn chi tiêu cho người lao động mà qua đó còn khẳng định vai trò đồng hành của Công đoàn thành phố, góp phần bảo đảm an sinh xã hội bền vững trên địa bàn.

Đoàn công tác của Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh gặp và làm việc với đại diện Tập đoàn Biance. (Ảnh: HCMC C4IR).

Thành phố Hồ Chí Minh mở rộng hợp tác quốc tế trong các lĩnh vực kinh tế

Trong khuôn khổ Hội nghị thường niên lần thứ 56 của Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) tại Davos (Thụy Sĩ) mới đây, Đoàn công tác của Thành phố Hồ Chí Minh đã tổ chức chuỗi hoạt động bên lề quan trọng; nhằm tăng cường đối thoại, kết nối và thúc đẩy hợp tác quốc tế trong các lĩnh vực kinh tế, khoa học-công nghệ…

Đường Sách Thành phố Hồ Chí Minh được trang trí trang trọng chào mừng Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV. (Ảnh QUỲNH MY)

Gửi trọn niềm tin

Cùng cả nước, người dân Thành phố Hồ Chí Minh phấn khởi theo dõi Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng đang diễn ra tại Thủ đô Hà Nội với nhiều kỳ vọng, tin tưởng Đại hội sẽ mở ra con đường phát triển mới, rực rỡ hơn cho đất nước.

Một dự án nhà ở xã hội ở Quận 7 (cũ) vừa hoàn thành và đưa vào sử dụng.

Tăng tốc thực hiện các dự án nhà ở xã hội

Sau hợp nhất, Thành phố Hồ Chí Minh được định hướng trở thành một thành phố toàn cầu, siêu đô thị mang tầm vóc quốc tế. Không gian phát triển mở rộng, cơ hội việc làm gia tăng, sức hút dân cư ngày càng lớn đã và đang đặt ra một yêu cầu rất cụ thể về nhu cầu nhà ở, nhất là nhà ở xã hội.

Khu phố đi bộ Bùi Viện tại Thành phố Hồ Chí Minh nhộn nhịp du khách mỗi đêm. (Ảnh TÙNG ANH)

Tăng hiệu quả thu ngân sách từ kinh tế đêm

Kinh tế đêm phát triển sôi động ở khu vực trung tâm Thành phố Hồ Chí Minh, không chỉ mở rộng thêm không gian kinh tế, tạo việc làm và trải nghiệm đô thị hiện đại, mà còn đặt ra yêu cầu cấp thiết về đổi mới phương thức quản lý, nhất là quản lý thuế, nhằm bảo đảm thu đúng, thu đủ, chống thất thu và xây dựng môi trường kinh doanh công bằng, minh bạch.

Hành khách làm thủ tục bay tại nhà ga T3, Sân bay Tân Sơn Nhất.

Chuẩn bị cho đợt cao điểm đi lại dịp Tết

Công tác phục vụ hành khách đi lại dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 đang bước vào cao điểm. Các đơn vị vận tải đã lên kế hoạch tăng cường phương tiện, hầu hết đều tăng tần suất hoạt động các chuyến tàu, xe, máy bay... nhằm đáp ứng nhu cầu của người dân trong thời gian chín ngày nghỉ Tết.

Sinh viên Trường cao đẳng Công nghệ cao Đồng An trong giờ thực hành.

Đổi mới tư duy trong giáo dục nghề nghiệp

Giáo dục nghề nghiệp ngày càng giữ vai trò quan trọng về đào tạo nguồn nhân lực lao động có chất lượng. Điều này đòi hỏi các cơ sở giáo dục nghề nghiệp tại Thành phố Hồ Chí Minh phải đột phá, đổi mới phương pháp giảng dạy, cũng như đầu tư cơ sở vật chất hiện đại.

Bìa bộ sách "Củ Chi-Đất thép Thành đồng". (Ảnh: LINH BẢO)

Công bố bộ sách “Củ Chi-Đất thép Thành đồng”

Sau 4 năm thực hiện, bộ sách "Củ Chi-Đất thép Thành đồng" đã hoàn thành. Bộ sách là ghi lại những ký ức thiêng liêng, phản ánh sinh động cuộc sống, chiến đấu, học tập, lao động, rèn luyện cực kỳ anh dũng và phong phú, đầy ắp tình yêu thương của đồng chí, đồng đội, đồng bào ở vùng đất Củ Chi anh hùng. 

Nghị quyết số 79-NQ/TW, ngày 6/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế nhà nước

Nghị quyết số 79-NQ/TW, ngày 6/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế nhà nước

Kinh tế nhà nước phải tiên phong kiến tạo phát triển, dẫn dắt, mở đường, thúc đẩy công nghiệp hoá, hiện đại hoá, cơ cấu lại nền kinh tế và xác lập mô hình tăng trưởng mới, lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Nghị quyết số 72-NQ-TW ngày 9/9/2025 về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân

Nghị quyết số 72-NQ-TW ngày 9/9/2025 về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân

Đối với Nghị quyết số 72-NQ/TW, dự phòng là then chốt-cơ sở là nền tảng-nhân dân là trung tâm. Mục tiêu là tăng tuổi thọ khỏe mạnh, giảm chi trả cho người bệnh, số hóa hệ thống, củng cố y tế cơ sở, nâng cao chất lượng dịch vụ và sự hài lòng của người bệnh, người dân.