Việt Nam đang “ngược dòng” tăng trưởng
Phát biểu giải trình, làm rõ thêm các vấn đề đại biểu Quốc hội nêu trong phiên thảo luận của Quốc hội về kinh tế-xã hội ngày 18/6, Bộ trưởng Tài chính Nguyễn Văn Thắng cho biết, kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội năm 2024 được xây dựng trong bối cảnh nhiều vấn đề cả thế giới chưa lường hết được.
Những tháng đầu năm 2025, tình hình tiếp tục thay đổi nhanh, phức tạp, khó lường, vượt ngoài dự báo, nhiều vấn đề chưa có tiền lệ, bao gồm những căng thẳng và cạnh tranh thương mại đã tác động đến kinh tế.
Bên cạnh đó, Việt Nam phải giải quyết những vấn đề nội tại, các điểm nghẽn về thể chế, hạ tầng, chất lượng nguồn nhân lực, năng lực cạnh tranh và thực hiện cải cách tổ chức bộ máy để đáp ứng yêu cầu phát triển trong tình hình mới.
Với sự chỉ đạo quyết liệt của Đảng, Nhà nước, sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, tình hình tăng trưởng kinh tế trong 5 tháng đầu năm 2025 có nhiều nét khả quan, với xu hướng tháng sau tốt hơn tháng trước, quý sau tốt hơn quý trước, nhiều chỉ số sản xuất công nghiệp, chế biến, chế tạo, xuất khẩu, thu hút FDI, tiêu dùng… đạt mức tăng trưởng 2 con số.
Ông Thắng cho biết, dự báo tình hình quý II - nếu không có gì quá bất thường trong tháng 6 này - có thể tiếp tục đạt nhiều kết quả khả quan so với quý I, tức tăng trưởng quý II dự báo sẽ cao hơn quý I và đang bám sát kịch bản đề ra.
Tuy nhiên, Bộ trưởng cho rằng, để đạt được mục tiêu tăng trưởng 8% và bám sát kế hoạch đặt ra trong kịch bản quý I và quý II là vấn đề khó, đòi hỏi 2 quý tiếp theo phải tập trung nỗ lực bù đắp cho 2 quý đầu năm.
“Chúng tôi thấy đây là thách thức vô cùng to lớn khi dự báo về tăng trưởng kinh tế thế giới, khu vực rất thấp và chúng ta đang phải ‘đi ngược dòng’”, ông Thắng nêu vấn đề.
Do đó, Bộ trưởng cho hay, quán triệt chủ trương của Trung ương, Bộ Chính trị, nhất là các Nghị quyết về “bộ tứ trụ cột” và chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Bộ Tài chính đã tham mưu Chính phủ để trình và ban hành Nghị quyết 154 với 12 nhóm giải pháp trọng tâm, trọng điểm và đột phá, qua đó Bộ Tài chính cùng các bộ, ngành, địa phương tiếp tục nỗ lực triển khai trong thời gian tới.
“Đồng thời chúng tôi sẽ bám sát tình hình diễn biến thế giới và khu vực cũng như tăng cường phân tích dự báo để có cập nhật kịch bản tăng trưởng cụ thể để cả hệ thống chính trị cùng bình tĩnh, quyết tâm cao, nỗ lực lớn, suy nghĩ đột phá và hành động quyết liệt để đạt được mục tiêu cuối cùng đó là tăng trưởng kinh tế tối thiểu 8%”, Bộ trưởng nêu rõ.
Cơ bản giải quyết triệt để đầu tư dàn trải, manh mún
Liên quan vấn đề được Quốc hội và cử tri quan tâm là giải ngân đầu tư công, báo cáo trước Quốc hội, Bộ trưởng Tài chính cho hay, vừa qua, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ rất quyết liệt trong việc đôn đốc giải ngân vốn đầu tư công.
Chính phủ đã chỉ đạo thành lập 7 Tổ công tác của Thủ tướng Chính phủ, 26 đoàn công tác của thành viên Chính phủ và triển khai nhiều giải pháp thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công, qua đó giúp cơ bản giải quyết triệt để tình trạng đầu tư dàn trải, manh mún trong đầu tư công.
Ông Thắng nêu dẫn chứng, đầu nhiệm kỳ, các bộ, ngành, địa phương trình 12.000 dự án trong giai đoạn 2021-2025 nhưng Chính phủ đã cắt xuống chỉ còn 5.000 dự án, so với trước đó giai đoạn 2016-2020 là 12.000 dự án. Sắp tới, Chính phủ dự kiến sẽ tiếp tục cắt giảm còn 3.000 dự án.
Bộ trưởng nhấn mạnh, chính nhờ việc tập trung có trọng tâm, trọng điểm, chúng ta đã có nhiều công trình, dự án lớn, chiến lược, đột phá, đặc biệt là về hạ tầng giao thông; đồng thời cũng lưu ý điều đáng phấn khởi là tất cả các dự án trọng điểm quốc gia đều đạt và vượt tiến độ trong nhiệm kỳ này.
Khẳng định đây là những bài học kinh nghiệm để trong nhiệm kỳ tới làm tốt hơn, tập trung nguồn vốn đầu tư vào các dự án trọng tâm, trọng điểm, ông Thắng cũng cho hay, sẽ tiếp tục rà soát các dự án đầu tư công thuộc ngân sách địa phương để bảo đảm cũng phải tập trung, có trọng tâm, trọng điểm.
“Hiện nay chúng ta đang đặt mục tiêu bắt buộc phải giải ngân được 100%, cho nên Chính phủ đang tập trung vào các nhiệm vụ, giải pháp rất quyết liệt. Phải bảo đảm đạt được 100% thì mới có cơ hội đóng góp cao nhất vào tăng trưởng kinh tế”, Bộ trưởng nêu rõ.
Về xử lý tài sản công khi sắp xếp tổ chức bộ máy, ông Thắng cho biết, Bộ Tài chính cũng đang triển khai quyết liệt nội dung này. Hiện bộ đã báo cáo Chính phủ và Quốc hội để sửa đổi Luật Quản lý, sử dụng tài sản công, bổ sung nhiều nghị định, quyết định, công điện và đã ban hành theo thẩm quyền một thông tư để phân định thẩm quyền của chính quyền địa phương 2 cấp, phân cấp thẩm quyền cho lĩnh vực quản lý, sử dụng tài sản công, tiêu chuẩn, định mức sử dụng trụ sở làm việc, xe ô-tô, máy móc thiết bị…
“Về thể chế đã có đầy đủ, Bộ Tài chính đang thành lập các đoàn để vừa khảo sát, vừa hỗ trợ các địa phương và chúng tôi cũng đã ban hành văn bản hướng dẫn các địa phương sau hợp nhất, sáp nhập sử dụng tài sản theo chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, đó là những tài sản dôi dư thì phải ưu tiên cho lĩnh vực giáo dục-đào tạo, y tế…, phần còn lại thì các địa phương dứt khoát phải đưa vào quy hoạch và khai thác”, Bộ trưởng cho biết.
Ngoài ra, sắp tới Bộ Tài chính cũng sẽ tham mưu Chính phủ để có những chỉ đạo quyết liệt theo hướng vừa cầm tay chỉ việc, vừa cùng hỗ trợ các địa phương, đồng thời thực hiện giám sát để bảo đảm các tài sản công không bị lãng phí, sử dụng không hiệu quả.
