Bỏ thuế khoán tạo sự bình đẳng và minh bạch trong kinh doanh

Đây là điểm nhấn bảo đảm tính minh bạch hoạt động của hộ kinh doanh.

Không còn “vùng mờ”, “vùng xám”

Đánh giá vấn đề, bà Nguyễn Thị Thu Hà, nguyên Vụ trưởng Tuyên truyền - Hỗ trợ người nộp thuế cho hay, điều quan trọng nhất hiện nay là mỗi hộ kinh doanh, mỗi doanh nghiệp cần ý thức rõ và thấm nhuần tư tưởng đổi mới trong phát triển kinh tế. Trong Nghị quyết 68, Quốc hội đã khẳng định: Từ năm 2026 sẽ xóa bỏ hoàn toàn phương pháp thuế khoán, thay vào đó, hộ và cá nhân kinh doanh phải thực hiện nộp thuế theo phương pháp kê khai. Điểm then chốt của phương pháp này chính là dựa trên doanh thu thực tế. Và doanh thu được ghi nhận minh bạch nhất khi: Mọi giao dịch bán hàng đều phải xuất hóa đơn - xuất hóa đơn điện tử theo thời gian thực, theo đúng hoạt động kinh doanh.

Để chuẩn bị cho bước ngoặt đó, Chính phủ đã xây dựng lộ trình cụ thể. Theo Nghị định 70/2025, từ ngày 1/6/2025, các hộ kinh doanh có doanh thu từ 1 tỷ đồng trở lên bắt buộc phải sử dụng hóa đơn điện tử từ máy tính tiền. Đây là giai đoạn “làm quen” để hộ kinh doanh tiếp cận dần, thành thạo quy trình xuất hóa đơn và cùng cơ quan quản lý tháo gỡ các vướng mắc phát sinh. Tiến tới từ ngày 1/1/2026, tất cả hộ kinh doanh thuộc diện nộp thuế sẽ phải áp dụng phương pháp này.

Hiện nay, ngưỡng doanh thu nộp thuế là 100 triệu đồng/năm. Theo Luật Thuế giá trị gia tăng số 48/2024, từ ngày 1/1/2026, ngưỡng này sẽ được nâng lên 200 triệu đồng/năm. Cơ quan quản lý cũng đang nghiên cứu khả năng đề xuất Quốc hội và Chính phủ nâng ngưỡng lên khoảng 500 triệu đồng/năm để phù hợp với tình hình thực tế. Về cơ bản, các hộ kinh doanh có doanh thu từ 500 triệu đến hơn 1 tỷ đồng/năm sẽ phải áp dụng hóa đơn điện tử từ máy tính tiền.

Đây không chỉ là thay đổi về kỹ thuật hay thủ tục hành chính, mà còn là bước tiến lớn để tạo dựng môi trường kinh doanh minh bạch, công bằng và hiện đại hơn. Không còn “vùng mờ”, “vùng xám” khó kiểm soát, mà tất cả hộ kinh doanh đều tuân thủ pháp luật như nhau. Điều này sẽ giúp hộ kinh doanh nâng cao uy tín, dễ dàng tiếp cận vốn, mở rộng hợp tác và phát triển bền vững trong kỷ nguyên mới.

"Một số ngành kinh doanh như may mặc gia công, hộ bán hàng ăn hay kinh doanh hải sản lâu nay thường có thói quen hoạt động theo kinh nghiệm, ít quan tâm đến việc lưu giữ hóa đơn, chứng từ. Nguyên nhân là trước đây pháp luật chưa bắt buộc. Tuy nhiên, để quyết định tiếp tục hay mở rộng hoạt động, chúng ta đều cần biết rõ đầu ra, đầu vào và mức lãi, lỗ", bà Nguyễn Thị Thu Hà dẫn dụ.

Theo Nghị định 70, từ nay đến ngày 1/1/2026, chúng ta đang trong giai đoạn chuyển tiếp, hóa đơn phát hành cho người tiêu dùng cuối cùng (B2C) không bắt buộc ghi thông tin người mua. Nhưng với hóa đơn phát hành cho doanh nghiệp hoặc hộ kinh doanh khác (B2B) thì bắt buộc ghi đầy đủ thông tin người mua. Nếu không, hóa đơn sẽ không hợp lệ và có thể phát sinh rủi ro pháp lý.

Đây chính là cơ hội vàng để các hộ kinh doanh thay đổi thói quen khi bán hàng cần phát hành hóa đơn đầy đủ và khi mua hàng luôn lấy hóa đơn để hợp thức hóa chi phí.

Đối với phần hàng hóa, nguyên vật liệu đã mua từ trước nhưng chưa có hóa đơn đầu vào, các hộ có thể ưu tiên nhập hàng từ những nhà cung cấp thường xuyên, có hóa đơn chứng từ rõ ràng, kiểm kê phần còn lại theo thực tế và tận dụng thời gian chuyển tiếp để xử lý nốt những hàng hóa không có nguồn gốc rõ ràng. Đặc biệt, đến ngày 1/1/2026, toàn bộ hàng tồn kho sẽ phải được phản ánh và quản lý theo giá trị thực tế cùng hóa đơn chứng từ hợp lệ...

Doanh nghiệp vào cuộc

Là doanh nghiệp tiên phong với các giải pháp phần mềm hỗ trợ doanh nghiệp, ông Nguyễn Quang Khải, Phó Giám đốc Khối Giải pháp bán lẻ Công ty CP MISA cho hay, hiện MISA đã xây dựng một gói giải pháp toàn diện nhằm hỗ trợ hộ và cá nhân kinh doanh thực hiện bán hàng, xuất hóa đơn và kê khai thuế minh bạch.

Bộ giải pháp bao gồm: 5.000 hóa đơn điện tử; 1 năm sử dụng phần mềm bán hàng; 1 năm sử dụng phần mềm kế toán - ghi sổ. Tất cả chỉ với chi phí 1,2 triệu đồng/năm, tương đương khoảng 100.000 đồng/tháng. Điểm nổi bật của giải pháp này là tính trọn gói và đồng bộ: Từ lúc bán hàng, xuất hóa đơn cho đến tự động kê khai thuế.

Chia sẻ về các chương trình tín dụng, ông Ngô Bình Nguyên, Giám đốc phân khúc hộ kinh doanh, Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank) cho biết, ngân hàng triển khai gói tín dụng V20K dành cho cá nhân kinh doanh, hộ kinh doanh và chủ doanh nghiệp. Gói vay lãi suất chỉ 3,99%, thấp hơn mặt bằng thị trường. Với khoản vay từ 1 tỷ đồng, khách hàng được hưởng mức lãi suất ưu đãi giảm thêm 2% so với thị trường, đồng thời được tặng kèm phần mềm bán hàng, chữ ký số và gói hóa đơn điện tử khi tham gia chương trình.

Điều kiện tham gia gói vay V20K là pháp nhân có hoạt động kinh doanh hơn 12 tháng, nhu cầu vay vốn từ 700 triệu đồng trở lên, có mục đích kinh doanh rõ ràng, kèm theo hồ sơ, chứng từ pháp lý minh bạch. Với khoản vay thế chấp, cá nhân kinh doanh cần cung cấp hồ sơ tài sản để ngân hàng thẩm định và phê duyệt. Cách thức tiếp cận gói vay rất đơn giản, khách hàng có thể quét mã QR để mở tài khoản trực tuyến ngay tại ngân hàng và có hướng dẫn chi tiết. Với sự linh hoạt và minh bạch, gói V20K giúp hộ và cá nhân kinh doanh có nguồn vốn ổn định, hỗ trợ nâng cao năng lực quản trị thông qua các công cụ số hiện đại.

Đại diện MISA chia sẻ thêm, trong quá trình MISA triển khai cho các hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhận thấy khó khăn lớn từ trình độ tiếp cận công nghệ còn hạn chế; việc duy trì ứng dụng sau giai đoạn ban đầu.

Để giải quyết những thách thức này, MISA triển khai theo bốn hướng chính: Một là, tổ chức các chương trình hội thảo - cả trực tiếp và trực tuyến - để giúp hộ kinh doanh nắm rõ quy định pháp lý, hiểu được lợi ích và cách sử dụng các giải pháp; hai là nhân viên MISA trực tiếp đến tận nơi hỗ trợ hộ kinh doanh trong quá trình cài đặt ứng dụng, nhập liệu, lập tờ khai… và giải đáp ngay những vướng mắc phát sinh; ba là phối hợp chặt chẽ với cơ quan thuế, bảo đảm quá trình triển khai có sự đồng hành từ cơ quan quản lý nhà nước; bốn là kết nối với các đối tác như đại lý thuế, công ty dịch vụ kế toán (những đơn vị am hiểu và đồng hành cùng hộ kinh doanh) để hỗ trợ xuyên suốt quá trình triển khai.

Về quy định “7 đầu sổ”, kể từ ngày 1/1/2026, khi hộ kinh doanh chuyển sang chế độ khai thuế, việc ghi chép, theo dõi là bắt buộc. Hiện nay, hệ thống phần mềm MISA đã hoàn toàn đáp ứng được yêu cầu này, bảo đảm hộ kinh doanh có thể yên tâm áp dụng theo đúng quy định pháp luật.

Đồng quan điểm, ông Ngô Bình Nguyên thông tin, VPBank đã quyết định triển khai một chương trình mạnh mẽ hơn, với nhiều gói vay có thể gấp đôi so với trước đây. Đây là một bước tiến quan trọng giúp hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ và vừa tăng khả năng tiếp cận vốn, mở rộng hoạt động, nắm bắt cơ hội kinh doanh, đồng thời thể hiện sự đồng hành chặt chẽ giữa ngân hàng và MISA trong hỗ trợ khách hàng phát triển bền vững.