Bình đẳng giới trong môi trường số

Khoảng ba tỷ người trên trái đất không có kết nối internet, phần lớn là phụ nữ và trẻ em gái ở các nước đang phát triển. Trước thực tế khoảng cách giới trong môi trường số ngày càng lớn, Liên hợp quốc đã chọn chủ đề Ngày Quốc tế Phụ nữ 8/3 năm 2023 là "Kỹ thuật số cho tất cả mọi người: Đổi mới và công nghệ vì bình đẳng giới".
Ảnh minh họa. (Nguồn: UNICEF)
Ảnh minh họa. (Nguồn: UNICEF)

Theo thống kê của Liên hợp quốc, 37% số phụ nữ trên thế giới hiện không sử dụng internet. Phụ nữ vốn được ví là "một nửa thế giới", song số lượng phụ nữ tiếp cận internet vẫn ít hơn 259 triệu người so với số nam giới. Ngay tại một số nước phát triển, phụ nữ dường như bị bỏ lại phía sau trong tiến trình chuyển đổi số. Báo cáo của Ủy ban Kinh tế châu Âu của Liên hợp quốc cho biết, ở các nước Liên minh châu Âu (EU), cũng chỉ có khoảng 50% số phụ nữ từ 55 đến 74 tuổi có kỹ năng số cơ bản hoặc trên cơ bản.

Việc thu hút phụ nữ tham gia các lĩnh vực kinh tế, công nghệ được đánh giá là giúp mang lại những giải pháp sáng tạo và tiềm năng đột phá to lớn. Báo cáo về bình đẳng giới của Liên hợp quốc cũng cho thấy, việc phụ nữ bị loại khỏi thế giới kỹ thuật số đã làm mất đi cơ hội tạo ra khoảng 1.000 tỷ USD cho GDP của các quốc gia có thu nhập thấp và trung bình trong thập niên vừa qua. Con số này được dự báo tăng lên 1.500 tỷ USD vào năm 2025, nếu thế giới không có giải pháp kịp thời.

Các chuyên gia của Liên hợp quốc dự đoán, vào giữa thế kỷ này, khoảng 75% số việc làm có liên quan các lĩnh vực khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học. Tuy nhiên, hiện nay nữ giới mới chỉ chiếm 30% lực lượng lao động tại 20 công ty công nghệ hàng đầu thế giới.

Các chuyên gia của Liên hợp quốc dự đoán, vào giữa thế kỷ này, khoảng 75% số việc làm có liên quan các lĩnh vực khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học. Tuy nhiên, hiện nay nữ giới mới chỉ chiếm 30% lực lượng lao động tại 20 công ty công nghệ hàng đầu thế giới.

Trong một số lĩnh vực tiên tiến như công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI), cứ năm chuyên gia thì chỉ có một người là phụ nữ. Nếu không có sự đóng góp của phụ nữ, bất bình đẳng giới sẽ để lại "dấu ấn" trong các sản phẩm và dịch vụ kỹ thuật số sau này. Phân tích 133 hệ thống AI, các nhà nghiên cứu phát hiện ra rằng, 44,2% số hệ thống này có các dấu hiệu của sự thiên vị về giới.

Các cơ hội của cuộc cách mạng kỹ thuật số cũng tiềm ẩn nguy cơ duy trì các mô hình bất bình đẳng giới. Theo nghiên cứu thực hiện tại 51 quốc gia, khoảng 38% số phụ nữ tham gia khảo sát cho biết họ từng bị ức hiếp trên internet. 73% số nhà báo nữ từ 125 quốc gia tham gia khảo sát trả lời rằng, họ từng là nạn nhân của bạo lực và quấy rối trực tuyến trong quá trình làm việc.

Theo Liên hợp quốc, phụ nữ đang đi đầu trong nỗ lực khiến cho công nghệ trở nên an toàn, dễ tiếp cận, toàn diện và được quản lý tốt hơn. Tháng 9/2022, bà Doreen Bogdan-Martin đã được bầu làm lãnh đạo cơ quan chuyên trách về công nghệ thông tin và truyền thông của Liên hợp quốc, trở thành nữ Tổng Thư ký đầu tiên của Liên minh Viễn thông quốc tế (ITU) trong lịch sử 158 năm của tổ chức này.

Báo cáo về động lực hướng tới kết nối toàn cầu, bà Martin cho biết, một liên minh do ITU dẫn đầu đã huy động được hơn 17 tỷ USD cho các nỗ lực "bình đẳng giới kỹ thuật số". Nhà nữ lãnh đạo khẳng định, thế giới đang có cơ hội quý giá và duy nhất để đạt được bình đẳng giới sớm hơn, chứ không phải chờ tới 300 năm nữa theo như một số dự báo.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres nhấn mạnh, công nghệ có thể nâng cao chất lượng cuộc sống của phụ nữ và trẻ em gái trên khắp thế giới theo nhiều cách, từ khả năng tiếp cận tốt hơn với giáo dục, chăm sóc sức khỏe và các dịch vụ tài chính, đến những con đường mới trong kinh doanh và khởi nghiệp. Tuy nhiên, bình đẳng giới không thể tự có mà cần được ưu tiên và theo đuổi.

Để dần xóa bỏ khoảng cách giới trong môi trường số, người đứng đầu Liên hợp quốc kêu gọi các nước hành động để thu hẹp khoảng cách kết nối, nêu cao vai trò lãnh đạo của phụ nữ và bảo đảm thế giới trực tuyến trở nên an toàn hơn với phụ nữ và trẻ em gái.

Có thể bạn quan tâm

Quang cảnh đường phố ở Bissau, Guinea-Bissau ngày 26/11/2025. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử về năng lực tự chủ

Cộng đồng Kinh tế Tây Phi (ECOWAS) đang xúc tiến kế hoạch thành lập một lực lượng chống khủng bố khu vực nhằm đối phó các mối đe dọa an ninh, các nhóm thánh chiến, cực đoan không ngừng mở rộng phạm vi hoạt động, trong khi các nguồn tài trợ quốc tế ngày càng eo hẹp.

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Khôi phục vị thế giữa biến động

Chương trình nghị sự dày đặc của Hội nghị thượng đỉnh Liên minh châu Âu (EU) phản ánh hàng loạt thách thức đang phải đối mặt, từ các cuộc khủng hoảng địa chính trị, kinh tế, an ninh cho đến áp lực nâng cao năng lực quốc phòng. 

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu (trái) trong cuộc họp báo chung với Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà trắng. (Ảnh: THX/TTXVN)

Bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông

Sau hơn ba tháng chiến tranh và trải qua quá trình đàm phán cam go, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận chấm dứt xung đột. Đây được coi là bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông, tạo động lực mạnh mẽ để giải quyết những vấn đề liên quan “hồ sơ hạt nhân” Iran.

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Đối phó tấn công mạng

Liên minh châu Âu (EU) vừa tiến hành cuộc diễn tập an ninh mạng mang tên Cyber Europe 2026, với sự tham gia của khoảng 5.000 chuyên gia. Sự cẩn thận của Liên minh Cờ xanh là không thừa, bởi nhiều vụ tấn công mạng quy mô lớn từng xảy ra trong quá khứ, gây thiệt hại rất lớn.

Tàu thuyền vận chuyển trên eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Bóng mây” bao phủ kinh tế toàn cầu

Cuộc xung đột tại Trung Đông đã giáng một đòn mạnh vào kinh tế thế giới. Lệnh ngừng bắn bấp bênh, trạng thái “lúc nóng, lúc lạnh” của cuộc đàm phán Mỹ-Iran tác động mạnh tới tâm lý thị trường. Mới đây, Ngân hàng Thế giới (WB) đã hạ dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu xuống mức thấp nhất kể từ đại dịch Covid-19.

Vệt khói trên bầu trời Jerusalem khi hệ thống phòng thủ Israel đánh chặn tên lửa tấn công từ Iran, ngày 8/6/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Rào cản nỗ lực tìm kiếm giải pháp hòa bình ở Trung Đông

Dù cả Israel và Iran tuyên bố dừng tấn công lẫn nhau, song những bất đồng sâu sắc giữa hai bên liên quan vấn đề Liban khiến nguy cơ đối đầu căng thẳng tiếp diễn. Đàm phán Mỹ-Iran vẫn bế tắc khi Washington tiếp tục theo đuổi chính sách "cây gậy" đối với Tehran, gây trở ngại lớn cho các nỗ lực chấm dứt cuộc xung đột ở Trung Đông.

Nhà máy điện hạt nhân Kashiwazaki-Kariwa ở tỉnh Niigata của Nhật Bản. (Ảnh: Kyodo/TTXVN)

“Tuyến phòng thủ” cho nền kinh tế

Cuộc xung đột quân sự tại Trung Đông gây ra cú sốc năng lượng chưa từng có với phạm vi và mức độ ảnh hưởng sâu rộng trên toàn cầu, song cũng tạo động lực để các nước xây dựng tuyến phòng thủ năng lượng bền vững cho nền kinh tế. 

Ảnh minh họa. (Nguồn: Getty Images)

Chung tay giúp đỡ, đẩy lùi đói nghèo

“Cơn ác mộng” về hàng chục triệu người rơi vào cảnh thiếu đói vì xung đột tại Trung Đông đang có nguy cơ trở thành hiện thực khi số liệu thống kê của Liên hợp quốc cho thấy, số người bị mất an ninh lương thực gia tăng ở mức báo động.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres phát biểu trong một cuộc họp báo tại New York, Mỹ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Nâng cao vai trò của các nước đang phát triển

Giữa một thế giới đa cực đang dần hình thành, các nước đang phát triển trở thành nhân tố ngày càng quan trọng góp phần thúc đẩy chủ nghĩa đa phương, hòa giải xung đột và phát triển kinh tế. 

Ảnh chụp ngày 3/3/2026 cho thấy tình trạng hư hại của Cung điện Golestan tại Tehran, Iran. (Ảnh: THX)

Bài toán bảo vệ di sản trong bối cảnh xung đột liên tục bùng phát

Di sản văn hóa phản ánh bản sắc được tích lũy qua hàng nghìn năm lịch sử của một cộng đồng và rộng hơn là cả nhân loại. Tuy nhiên, hàng loạt cuộc xung đột liên tiếp nổ ra thời gian qua đã tàn phá, thậm chí xóa sổ nhiều di sản mà người dân trân trọng, gìn giữ và bảo vệ từ thế hệ này qua thế hệ khác.

Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng là nhiệm vụ cấp bách của mọi quốc gia. (Ảnh minh họa: TTXVN)

Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng là ưu tiên cấp bách toàn cầu

Môi trường số giúp trẻ em tiếp cận kiến thức, học tập, giao lưu và hội nhập cộng đồng một cách nhanh chóng, cũng như phát huy khả năng sáng tạo. Tuy nhiên, giữa “biển” thông tin đó, trẻ em cần được hướng dẫn và trang bị kiến thức để có thể chọn lọc những gì bổ ích, tránh xa những nhân tố độc hại.

Người dân Iran tuần hành sau khi có lệnh ngừng bắn tại Tehran. (Ảnh: THX/TTXVN)

Những “sứ giả hòa bình"

Khi thế giới chú tâm quan sát từng diễn biến trong quá trình đàm phán hòa bình giữa Mỹ và Iran với câu hỏi liệu một thỏa thuận có thể được ký hay không, thì một số quốc gia như Qatar và Pakistan lựa chọn không đứng ngoài cuộc.

Nhân viên y tế chuyển thi thể một bệnh nhân Ebola tại Mongbwalu, tỉnh Ituri, Cộng hòa dân chủ Congo, ngày 25/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Cuộc chiến chống Ebola

Dịch Ebola đang bùng phát ở mức đáng báo động từ Cộng hòa dân chủ Congo và lan nhanh sang các nước láng giềng ở khu vực Trung Phi, gây lo ngại cho cộng đồng quốc tế về một đợt dịch bệnh nguy hiểm.

Lực lượng gìn giữ hòa bình Việt Nam tại Nam Sudan trao quà tặng người dân địa phương.

Hành trình “gieo hạt hòa bình”

Sau gần 80 năm hình thành và phát triển, Lực lượng gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc ghi dấu ấn quan trọng trong nỗ lực xây dựng một thế giới tốt đẹp hơn. Tuy nhiên, tác động đa chiều từ tình trạng thiếu hụt tài chính, căng thẳng địa chính trị và sự suy giảm quân số đang đặt lực lượng này trước thách thức nghiêm trọng.

Thiệt hại sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel tại Tehran, Iran. (Ảnh: THX/TTXVN)

Nhiều hệ lụy khó lường

Xung đột kéo dài tại Trung Đông tác động mạnh lên thị trường lao động, hàng không, du lịch, tài chính công và triển vọng tăng trưởng tại nhiều nền kinh tế lớn ở hai châu lục Á, Âu. Các chuyên gia nhận định rằng, kể cả khi xung đột chấm dứt, vết thương này phải mất nhiều năm mới có thể khép miệng.