Bình đẳng giới trong môi trường số

Khoảng ba tỷ người trên trái đất không có kết nối internet, phần lớn là phụ nữ và trẻ em gái ở các nước đang phát triển. Trước thực tế khoảng cách giới trong môi trường số ngày càng lớn, Liên hợp quốc đã chọn chủ đề Ngày Quốc tế Phụ nữ 8/3 năm 2023 là "Kỹ thuật số cho tất cả mọi người: Đổi mới và công nghệ vì bình đẳng giới".
Ảnh minh họa. (Nguồn: UNICEF)
Ảnh minh họa. (Nguồn: UNICEF)

Theo thống kê của Liên hợp quốc, 37% số phụ nữ trên thế giới hiện không sử dụng internet. Phụ nữ vốn được ví là "một nửa thế giới", song số lượng phụ nữ tiếp cận internet vẫn ít hơn 259 triệu người so với số nam giới. Ngay tại một số nước phát triển, phụ nữ dường như bị bỏ lại phía sau trong tiến trình chuyển đổi số. Báo cáo của Ủy ban Kinh tế châu Âu của Liên hợp quốc cho biết, ở các nước Liên minh châu Âu (EU), cũng chỉ có khoảng 50% số phụ nữ từ 55 đến 74 tuổi có kỹ năng số cơ bản hoặc trên cơ bản.

Việc thu hút phụ nữ tham gia các lĩnh vực kinh tế, công nghệ được đánh giá là giúp mang lại những giải pháp sáng tạo và tiềm năng đột phá to lớn. Báo cáo về bình đẳng giới của Liên hợp quốc cũng cho thấy, việc phụ nữ bị loại khỏi thế giới kỹ thuật số đã làm mất đi cơ hội tạo ra khoảng 1.000 tỷ USD cho GDP của các quốc gia có thu nhập thấp và trung bình trong thập niên vừa qua. Con số này được dự báo tăng lên 1.500 tỷ USD vào năm 2025, nếu thế giới không có giải pháp kịp thời.

Các chuyên gia của Liên hợp quốc dự đoán, vào giữa thế kỷ này, khoảng 75% số việc làm có liên quan các lĩnh vực khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học. Tuy nhiên, hiện nay nữ giới mới chỉ chiếm 30% lực lượng lao động tại 20 công ty công nghệ hàng đầu thế giới.

Các chuyên gia của Liên hợp quốc dự đoán, vào giữa thế kỷ này, khoảng 75% số việc làm có liên quan các lĩnh vực khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học. Tuy nhiên, hiện nay nữ giới mới chỉ chiếm 30% lực lượng lao động tại 20 công ty công nghệ hàng đầu thế giới.

Trong một số lĩnh vực tiên tiến như công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI), cứ năm chuyên gia thì chỉ có một người là phụ nữ. Nếu không có sự đóng góp của phụ nữ, bất bình đẳng giới sẽ để lại "dấu ấn" trong các sản phẩm và dịch vụ kỹ thuật số sau này. Phân tích 133 hệ thống AI, các nhà nghiên cứu phát hiện ra rằng, 44,2% số hệ thống này có các dấu hiệu của sự thiên vị về giới.

Các cơ hội của cuộc cách mạng kỹ thuật số cũng tiềm ẩn nguy cơ duy trì các mô hình bất bình đẳng giới. Theo nghiên cứu thực hiện tại 51 quốc gia, khoảng 38% số phụ nữ tham gia khảo sát cho biết họ từng bị ức hiếp trên internet. 73% số nhà báo nữ từ 125 quốc gia tham gia khảo sát trả lời rằng, họ từng là nạn nhân của bạo lực và quấy rối trực tuyến trong quá trình làm việc.

Theo Liên hợp quốc, phụ nữ đang đi đầu trong nỗ lực khiến cho công nghệ trở nên an toàn, dễ tiếp cận, toàn diện và được quản lý tốt hơn. Tháng 9/2022, bà Doreen Bogdan-Martin đã được bầu làm lãnh đạo cơ quan chuyên trách về công nghệ thông tin và truyền thông của Liên hợp quốc, trở thành nữ Tổng Thư ký đầu tiên của Liên minh Viễn thông quốc tế (ITU) trong lịch sử 158 năm của tổ chức này.

Báo cáo về động lực hướng tới kết nối toàn cầu, bà Martin cho biết, một liên minh do ITU dẫn đầu đã huy động được hơn 17 tỷ USD cho các nỗ lực "bình đẳng giới kỹ thuật số". Nhà nữ lãnh đạo khẳng định, thế giới đang có cơ hội quý giá và duy nhất để đạt được bình đẳng giới sớm hơn, chứ không phải chờ tới 300 năm nữa theo như một số dự báo.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres nhấn mạnh, công nghệ có thể nâng cao chất lượng cuộc sống của phụ nữ và trẻ em gái trên khắp thế giới theo nhiều cách, từ khả năng tiếp cận tốt hơn với giáo dục, chăm sóc sức khỏe và các dịch vụ tài chính, đến những con đường mới trong kinh doanh và khởi nghiệp. Tuy nhiên, bình đẳng giới không thể tự có mà cần được ưu tiên và theo đuổi.

Để dần xóa bỏ khoảng cách giới trong môi trường số, người đứng đầu Liên hợp quốc kêu gọi các nước hành động để thu hẹp khoảng cách kết nối, nêu cao vai trò lãnh đạo của phụ nữ và bảo đảm thế giới trực tuyến trở nên an toàn hơn với phụ nữ và trẻ em gái.

Có thể bạn quan tâm

Tiêm vaccine phòng ngừa Covid-19. (Ảnh: Báo Nhân Dân)

“Mảnh ghép cuối” của hiệp ước toàn cầu về đại dịch

Vòng đàm phán cuối cùng về hiệp ước toàn cầu ứng phó đại dịch đã khai mạc tại Thụy Sĩ. Đại diện hơn 190 quốc gia thành viên Tổ chức Y tế Thế giới bước vào giai đoạn nước rút, hướng tới trình Đại hội đồng Y tế Thế giới thông qua vào tháng 5. Tuy vậy, bất đồng về chia sẻ nguồn lực vẫn là nút thắt khó gỡ.

Một trạm xăng ở Dar es Salaam, Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Vòng xoáy của bão giá năng lượng

Xung đột tại Trung Đông và tắc nghẽn Eo biển Hormuz khiến ngành hàng không thế giới chao đảo trong vòng xoáy của cơn bão giá nhiên liệu leo thang và nhu cầu đi lại suy giảm, thậm chí được dự báo sẽ còn kéo dài kể cả sau khi xung đột chấm dứt.

Quang cảnh một phiên họp Đại hội đồng Liên hợp quốc ở New York (Mỹ), ngày 23/9/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bước khởi đầu cho một hành trình dài

Trong lịch sử hơn 80 năm phát triển, Liên hợp quốc đã không ngừng khẳng định sức sống bền bỉ của chủ nghĩa đa phương, cùng vai trò là “ngọn hải đăng” soi lối cho nhân loại hướng tới hòa bình và hợp tác qua những giai đoạn sóng gió.

Tòa nhà Quốc hội Mỹ ở Washington, D.C. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ngân sách dành cho ICE vượt qua trở ngại lớn tại Mỹ

Thượng viện Mỹ vừa thông qua dự luật ngân sách nhằm cấp kinh phí cho Cơ quan Thực thi di trú và Hải quan (ICE) cùng Lực lượng tuần tra biên giới trong 3 năm. Việc dự luật ngân sách dành cho ICE vượt qua cửa ải khó nhằn này khiến chính quyền Xứ Cờ hoa thở phào nhẹ nhõm trước sức ép lâu nay của đảng Dân chủ.

Những người di cư được giải cứu chờ lên bờ tại Marsaxlokk, Malta, tháng 4/2023. (Ảnh: Jonathan Borg/Xinhua)

Di cư toàn cầu: Cuộc khủng hoảng thầm lặng

Cuộc khủng hoảng nhân đạo âm thầm nhưng khốc liệt đang diễn ra trên các nẻo đường di cư. Theo báo cáo mới nhất từ Tổ chức Di cư quốc tế (IOM), khoảng 8.000 người đã thiệt mạng hoặc mất tích trên các tuyến đường di cư toàn cầu năm 2025.

Quang cảnh làng Kumzar ở miền bắc Oman, gần eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Giải pháp toàn diện chấm dứt xung đột

Sau khi Iran tuyên bố Eo biển Hormuz hoàn toàn mở cửa trở lại, trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Liban được công bố, thị trường dầu mỏ đã có những diễn biến tích cực. Tuy nhiên, dòng chảy thương mại toàn cầu hoàn toàn có thể gián đoạn nếu lệnh ngừng bắn mất hiệu lực. Cần có một giải pháp bền vững cho vấn đề này.

Mới đây, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã tổ chức cuộc diễn tập an ninh mạng quy mô lớn mang tên "Locked Shields" năm 2026. (Ảnh: VNA Media)

Mặt trận không tiếng súng của kỷ nguyên số

Trước đây, các cuộc tập trận thường gắn liền với hình ảnh lực lượng quân đội hùng hậu được triển khai cùng hàng loạt vũ khí tối tân, song hiện nay, ngày càng nhiều cuộc tập trận được thực hiện trước màn hình máy tính.

Phó Tổng thống JD Vance (giữa, phía trước) dẫn đầu phái đoàn Mỹ tới Pakistan để tham gia cuộc đàm phán với phía Iran, ngày 11/4/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Mồi lửa” nguy hiểm

Trong lúc cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran rơi vào bế tắc, xung đột leo thang giữa Israel và lực lượng Hezbollah ở Liban có nguy cơ thổi bùng ngọn lửa chiến tranh lan rộng ở khu vực. Israel và Mỹ không thể thương lượng ngừng bắn với Iran khi mặt trận của Israel ở Liban tiếp tục đỏ lửa.

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk trong một cuộc họp báo ở Warsaw. (Ảnh: PAP/TTXVN)

Mở rộng không gian hợp tác

Chuyến công du Đông Bắc Á của Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk phản ánh một bước chuyển đáng chú ý trong tư duy chiến lược của Warsaw, giữa bối cảnh thế giới liên tục “trở gió”. Từ điểm dừng tại Hàn Quốc đến chặng tiếp theo ở Nhật Bản, Ba Lan cho thấy sự chủ động mở rộng không gian hợp tác vượt ra ngoài châu Âu.

Quang cảnh thủ đô Tehran, Iran ngày 8/4/2026. Ảnh: (THX/TTXVN)

Đoàn kết, hợp tác vượt qua vòng xoáy

Xung đột tại Trung Đông đang khiến thế giới chao đảo, trong đó nền kinh tế toàn cầu sẽ quay đầu giảm tốc mạnh nếu cuộc chiến kéo dài. Những dự báo có phần ảm đạm này tô vẽ nên bức tranh kinh tế thế giới kém tươi sáng.

Người dân Palestine tại Dải Gaza. (Ảnh: THX/TTXVN)

Tình hình Gaza: Cánh cửa hòa bình còn xa vời

Giải giáp phong trào Hồi giáo Hamas, Israel chấm dứt hoạt động quân sự và rút quân là những điều kiện tiên quyết trong kế hoạch hòa bình cho Dải Gaza. Tuy vậy, việc các bên không tuân thủ lộ trình khiến bài toán hóc búa về khôi phục hòa bình cho dải đất hẹp ven Địa Trung Hải vẫn chưa có lời giải.

Lực lượng an ninh Iran tuần tra cạnh một tàu hàng ở Eo biển Hormuz. (Ảnh: GETTYIMAGES)

Thách thức duy trì dòng chảy năng lượng

Gián đoạn tại eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng chủ chốt của thế giới, đang khiến dòng chảy dầu mỏ toàn cầu suy giảm mạnh. Các “đại gia” dầu mỏ ở vùng Vịnh phải tính toán chuyển hướng xuất khẩu qua các tuyến vận tải khác ngoài eo biển Hormuz...

Ảnh minh họa: Xinhua/Reuters

Quan hệ Nga-Mỹ: Một bước tiến quan trọng

Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược và xung đột quốc tế như “nước sôi lửa bỏng”, quan hệ Nga-Mỹ vừa lóe lên những tín hiệu đáng chú ý. Các diễn biến gần đây không chỉ hé lộ xu hướng vận động mới, mà còn mở ra những kịch bản đối thoại giữa hai quốc gia thời gian tới.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử với NATO

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang đứng trước nhiều thử thách do cách tiếp cận khác nhau giữa các thành viên trong xử lý một số “điểm nóng” quốc tế. Tuyên bố mới đây của Tổng thống Donald Trump về khả năng Mỹ rời đi càng bộc lộ rõ tình trạng rạn nứt nội bộ NATO.

Bức ảnh này được chụp vào ngày 3/3/2026, cho thấy các tòa nhà bị hư hại và đống đổ nát sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel tại Tehran, Iran. (Ảnh: XINHUA)

Những khoảng lặng cần thiết

Thế giới đang trong trạng thái dễ tổn thương, nơi bất kỳ một “lằn ranh đỏ” nào trong các cuộc đột nếu bị phá vỡ đều có thể làm lan đám lửa bất ổn trên toàn cầu. 

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Củng cố lòng tin chiến lược

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đang có chuyến thăm Nhật Bản và Hàn Quốc. Cùng với mục tiêu tăng cường khoáng sản thiết yếu, công nghệ hạt nhân, trí tuệ nhân tạo (AI), chuyến công du còn phản ánh tính toán chiến lược dài hạn của Pháp, nhằm khẳng định vai trò tại khu vực địa chính trị quan trọng này.