Bảo đảm an ninh năng lượng toàn cầu

Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ và các đối tác (OPEC+) vừa thông báo sẽ duy trì chính sách tăng sản lượng dầu mỏ, trong bối cảnh giá dầu thế giới không ngừng leo thang. Quyết định tăng nguồn cung khai thác dầu mỏ, dù không nhiều của OPEC+ được dư luận quốc tế đánh giá cao trong nỗ lực bảo đảm an ninh năng lượng toàn cầu.

Ảnh minh họa: Các cơ sở xử lý dầu tại mỏ dầu Vankorskoye ở phía bắc Krasnoyarsk, Nga, ngày 25/3/2015. (Nguồn: Reuters)
Ảnh minh họa: Các cơ sở xử lý dầu tại mỏ dầu Vankorskoye ở phía bắc Krasnoyarsk, Nga, ngày 25/3/2015. (Nguồn: Reuters)

Hội nghị của OPEC+ diễn ra ngay trước thềm chuyến công du đầu tiên tới khu vực Trung Đông của Tổng thống Mỹ Joe Biden kể từ khi nhậm chức. Tại hội nghị gần đây nhất ngày 2/6, OPEC+ có quyết định được đánh giá vì cộng đồng quốc tế là tăng sản lượng thêm 648.000 thùng/ngày vào tháng 7 và tháng 8, cao hơn mức tăng 432.000 thùng/ngày tại cuộc họp đầu tháng 2/2022. Giá dầu thế giới đã tăng lên mức cao nhất kể từ năm 2008 sau khi Mỹ và châu Âu áp đặt các biện pháp trừng phạt Nga liên quan cuộc xung đột tại Ukraine. Dù giá đã giảm bớt nhưng vẫn "neo" ở ngưỡng hơn 115 USD/thùng vào ngày 30/6 do nguồn cung bị thắt chặt và lo ngại về bất ổn địa chính trị toàn cầu.

Saudi Arabia và Nga lần lượt là hai nước xuất khẩu dầu lớn nhất thế giới trong OPEC+. Tuy nhiên, kể từ khi cuộc xung đột Nga-Ukraine nổ ra, sản lượng của Nga đã giảm từ khoảng 11 triệu thùng/ngày trong tháng 3/2022 xuống mức trung bình 10 triệu thùng/ngày. Như "lửa đổ thêm dầu", các cuộc biểu tình và phong tỏa tiếp diễn tại nhiều cảng dầu mỏ ở Libya khiến hoạt động sản xuất và xuất khẩu dầu mỏ bị hạn chế, càng làm gia tăng lo ngại về nguồn cung. Nhà phân tích năng lượng tại trung tâm Commerzbank Research, ông Carsten Fritsch nhận định, việc OPEC+ tăng sản lượng vào tháng 7 và 8 cũng chưa chắc bù đắp được các đợt cắt giảm sản lượng trong tháng 5/2020 để giúp hạ nhiệt giá dầu.

Giữa tháng 6 vừa qua, giá xăng dầu tăng lên mức kỷ lục ở nhiều quốc gia và khu vực trên thế giới. Theo số liệu của nhà cung cấp dịch vụ thông tin giá nhiên liệu Opinet do Tập đoàn Dầu khí quốc gia Hàn Quốc điều hành thông báo, giá mỗi lít xăng tại "xứ sở kim chi" dao động ở mức 2.063,45 won (1,61 USD) vào giữa tháng 6 vừa qua, vượt mức cao kỷ lục được ghi nhận trước đó vào ngày 18/4/2012 với 2.062,55 won/lít. Giá xăng ở Hàn Quốc vượt ngưỡng 2.000 won/lít vào ngày 15/3 vừa qua sau hai tháng tăng liên tục từ mức 1.600 won/lít vào tháng 1. Mặc dù giá xăng sau đó đã giảm còn 1.940 won/lít vào ngày 1/5 nhưng ngay lập tức quay đầu tăng mạnh. Giá dầu diesel ở Hàn Quốc trong tháng qua cũng đã phá kỷ lục mỗi ngày sau khi vượt qua mức cao nhất trong 14 năm qua là 1.947,75 won/lít. So với thời điểm đầu năm, giá xăng và dầu diesel tại Hàn Quốc đã tăng lần lượt 26,1% và 41,6%.

Trong nỗ lực bình ổn giá xăng dầu, Chính phủ Hàn Quốc đã nâng mức cắt giảm thuế xăng dầu từ 20% lên 30% kể từ ngày 1/6, song vẫn không thể đuổi kịp đà tăng của nhiên liệu. Nhà kinh tế Lee In-ho của Đại học Quốc gia Seoul (Hàn Quốc) phân tích, nhu cầu về dầu mỏ sẽ tiếp tục duy trì mạnh mẽ trong những tháng tới trong khi nguồn cung vẫn còn bấp bênh. Giá dầu thế giới khó có thể giảm trừ khi cuộc xung đột Nga-Ukraine và những bất ổn toàn cầu khác được giải quyết ổn thỏa.

Tại châu Mỹ, Bộ Tài chính và Tín dụng công Mexico thực hiện trợ giá xăng để tránh "cú sốc" tăng giá đột ngột cho người tiêu dùng, đồng thời tạm ngừng đánh thuế tiêu thụ đặc biệt đối với nhiên liệu nhập khẩu. Theo đó, quốc gia Bắc Mỹ đã phân bổ hơn 12,1 tỷ peso (gần 600 triệu USD) trong tháng 5 vừa qua để hãm đà tăng giá nhiên liệu. Quyết định của Chính phủ Mexico đã khiến nguồn thu thuế nhiên liệu nhập khẩu của quốc gia Bắc Mỹ giảm 92,2% so cùng kỳ năm 2021, từ 5,57 tỷ USD xuống còn 464 triệu USD.

Cơ quan Quản lý thuế Mexico (SAT) ước tính, biện pháp kiềm chế lạm phát thông qua trợ giá xăng dầu sẽ tiêu tốn 20 tỷ USD từ ngân sách năm 2022. Tại châu Á, Chính phủ Nhật Bản ngay từ đầu năm 2022 đã quyết định trợ cấp cho các nhà phân phối và nhập khẩu xăng dầu để kiềm chế đà tăng giá của mặt hàng chiến lược này. Quyết định nêu trên được đưa ra sau khi giá bán lẻ xăng trung bình ở Nhật Bản chạm ngưỡng kỷ lục 170 yen (gần 1,5 USD/lít) lần đầu trong hơn 13 năm qua.

Trong bối cảnh nguồn cung không bảo đảm và tình hình phức tạp ở nhiều khu vực trên thế giới, chính phủ một số nước đã phải vận dụng nhiều cơ chế đặc biệt nhằm làm giảm sức nóng của cơn sốt giá xăng dầu. Các chuyên gia kinh tế nhận định, việc bảo đảm an ninh năng lượng toàn cầu cần sự chung tay của các quốc gia trên thế giới chứ không chỉ trông chờ vào nỗ lực đơn lẻ của OPEC+.

Có thể bạn quan tâm

Những người di cư tại một Trung tâm tiếp nhận người di cư trên đảo Lampedusa, hòn đảo cực nam của Italia. (Ảnh: Xinhua)

“Đê chắn sóng” di cư

Kiểm soát dòng người di cư từ lâu đã là chủ đề nhạy cảm, gây nhiều tranh cãi trên chính trường và luôn giữ vị trí quan trọng trong các chiến dịch tranh cử tại châu Âu. 

Công nhân làm việc tại một nhà máy lọc dầu. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hạ nhiệt cơn sốt dầu mỏ

Xung đột leo thang ở Trung Đông đẩy thị trường năng lượng toàn cầu vào giai đoạn bất ổn nghiêm trọng, giá dầu tăng không ngừng còn nguồn cung bị co hẹp. Trong bối cảnh đó, nhiều quốc gia gấp rút xả kho dự trữ chiến lược nhằm hạ nhiệt cơn sốt “vàng đen”.

(Ảnh minh họa: Xinhua)

Cánh cửa khó mở

Thượng viện Mỹ lại vừa tiến hành bỏ phiếu về dự luật ngân sách cho Bộ An ninh nội địa (DHS), nhưng kết quả cũng chẳng khác những lần trước. Sự phản đối của phe Dân chủ tại Thượng viện khiến đảng Cộng hòa khó lòng mở cánh cửa ngân sách để giúp DHS nối lại hoạt động sau ba tuần tê liệt vì cạn kiệt ngân khố.

Hiện trường một vụ tấn công nhà tù ở Abuja, Nigeria. (Ảnh: Xinhua)

ECOWAS và nhiệm vụ không dễ hoàn tất trong triển khai lực lượng dự bị khu vực

Cộng đồng Kinh tế các quốc gia Tây Phi (ECOWAS) vừa nhất trí huy động lực lượng dự bị khu vực, với kế hoạch triển khai đợt đầu khoảng 2.000 binh sĩ trong năm 2026. Quyết định không mấy dễ dàng và cũng khá tốn kém của ECOWAS được kỳ vọng sẽ giúp ngăn ngừa làn sóng bạo lực và xung đột lan rộng ở Lục địa đen.

Những ngôi nhà tại tỉnh Nangarhar, Afghanistan bị phá hủy sau cuộc không kích của Pakistan, ngày 22/2. (Ảnh: THX/TTXVN)

Bước ngoặt nguy hiểm

Những tháng đầu năm 2026, những đốm lửa căng thẳng âm ỉ giữa các nước bất ngờ bùng phát thành ngọn lửa xung đột, có nguy cơ lan rộng . Khi những “lằn ranh đỏ” căng thẳng liên tục bị vượt qua, các tính toán lợi ích chiến lược lấn át lòng tin và thế giới đối mặt nhiều cuộc khủng hoảng, giải pháp ngoại giao càng trở nên cấp bách.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen. (Ảnh: THX/TTXVN)

EU vừa phải nỗ lực cân bằng giữa tự do hóa thương mại, vừa phải bảo vệ lợi ích của người nông dân

Ủy ban châu Âu (EC) vừa quyết định triển khai tạm thời Hiệp định thương mại tự do (FTA) với Khối thị trường chung Nam Mỹ (MERCOSUR), bất chấp những thách thức pháp lý phải đối mặt. Động thái này cho thấy EU đang nỗ lực thực thi chiến lược đa dạng hóa đối tác, tăng cường tự chủ và củng cố chuỗi cung ứng.

Một bé gái đang lấy nước tại một trại người tị nạn nội địa (IDP) ở Mogadishu, thủ đô Somalia, năm 2017. (Ảnh: Xinhuanet)

Trách nhiệm nhân đạo

Liên minh châu Âu (EU) vừa công bố khoản viện trợ nhân đạo trị giá 63 triệu euro (hơn 74 triệu USD) cho Somalia. Gói tài chính dành cho những mảnh đời khốn khổ ở quốc gia Đông Phi nghèo đói thắp lên hy vọng cho người dân Somalia.

Tổng thống Mỹ Donald Trump trình bày Thông điệp liên bang tại Tòa nhà Quốc hội ở Washington DC., ngày 24/2/2026. (Ảnh: whitehouse.gov)

Củng cố niềm tin

Không đơn thuần là bản tổng hợp thành tích chèo lái đất nước trong hơn 1 năm qua, Thông điệp Liên bang năm 2026 mà Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra được coi là chiến lược chính trị nhằm củng cố niềm tin của giới lãnh đạo và người dân vào các quyết sách của chính quyền, cũng như tái khẳng định các ưu tiên trong thời gian tới.

Cơ sở dự trữ khí đốt tự nhiên tại Zsana, Hungary. (Ảnh: THX/TTXVN)

Vết rạn và chiếc van ống dẫn dầu

Cuộc xung đột tại Ukraine đã bước sang năm thứ 5 và vẫn chưa thấy tia hy vọng nào để chấm dứt. Đại hội đồng Liên hợp quốc vừa thông qua nghị quyết kêu gọi ngừng bắn ngay lập tức và vô điều kiện, nhưng cuộc xung đột kéo dài này lại bộc lộ những vết rạn nứt ngay trong lòng châu Âu.

Các tay súng và người ủng hộ lực lượng Houthi tại Yemen tham gia một cuộc tuần hành vũ trang phản đối Israel ở huyện Arhab, phía bắc thủ đô Sanaa, Yemen, ngày 3/11/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Vòng xoáy bất ổn ở Yemen

Chính phủ mới của Yemen vừa tổ chức cuộc họp nội các đầu tiên tại Aden, dưới sự chủ trì của Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Shayea Al-Zindani. Việc các bộ trưởng trở về nước đảm nhiệm công việc được xem là bước đi nhằm củng cố an ninh, khôi phục dịch vụ công và thúc đẩy ổn định kinh tế với sự hỗ trợ từ Saudi Arabia.

Các đại biểu chụp ảnh chung tại Hội nghị thượng đỉnh khẩn cấp Liên đoàn Arập (AL) và Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) ở Doha, Qatar ngày 15/9/2025. Ảnh: AA/TTXVN

Tăng cường kết nối khu vực

Mới đây các Bộ trưởng Giao thông vận tải thuộc Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) đã nhóm họp tại Thổ Nhĩ Kỳ để tìm biện pháp thúc đẩy hành lang đường sắt và đường bộ kết nối vùng Vịnh với châu Âu và châu Phi. Hội nghị đã phản ánh nỗ lực của OIC trong việc tăng cường kết nối khu vực, củng cố chuỗi cung ứng và logistics nhân đạo.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky phát biểu tại Hội nghị An ninh Munich 2026. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

“Mỏ neo” cho hòa bình tại Ukraine

Đề xuất từ phía Kiev tại Hội nghị An ninh Munich đã làm nóng trở lại câu hỏi cốt lõi về tương lai an ninh của Ukraine và cấu trúc ổn định tại châu Âu. Yêu cầu được bảo đảm an ninh tối thiểu 20 năm trước khi ký hòa ước không chỉ phản ánh nỗi lo của Kiev, mà còn là phép thử đối với mức độ cam kết dài hạn của phương Tây.

Hội nghị An ninh Munich 2024 khai mạc tại khách sạn Bayerischer Hof. (Nguồn: Mạng xã hội X)

Bài toán tự chủ chiến lược

Hội nghị An ninh Munich 2026, diễn ra từ ngày 13 đến 15/2, được dự báo là bị phủ bóng bởi mây đen căng thẳng do những chia rẽ, rạn nứt sâu sắc trong mối quan hệ đồng minh xuyên Đại Tây Dương giữa Mỹ và châu Âu. 

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi. (Ảnh: Xinhua)

Bức tranh hợp tác nhiều màu sắc

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi vừa có chuyến thăm ngắn ngày tới Malaysia. Dù chỉ gói gọn trong hai ngày nhưng chuyến công du của nhà lãnh đạo quốc gia Nam Á được đánh giá là thành công hơn mong đợi, thổi luồng gió mới cho quan hệ Ấn Độ-Malaysia, đồng thời tô điểm thêm vào bức tranh hợp tác đa dạng và nhiều màu sắc của New Delhi.

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi tại cuộc gặp ở Nhà Trắng, Washington, DC, ngày 13/2/2025. (Ảnh: XINHUA)

Phép thử từ thỏa thuận thương mại Ấn Độ-Mỹ

Thỏa thuận thương mại mới đạt được giữa Ấn Độ và Mỹ thoạt nhìn là một thỏa thuận “đôi bên cùng thắng”, giúp thúc đẩy quan hệ thương mại song phương. Thế nhưng, phía sau đó là những câu hỏi còn bỏ ngỏ, nhất là về mức độ cắt giảm nhập khẩu dầu từ Nga mà New Delhi sẽ thực hiện. 

Lực lượng an ninh Somalia được triển khai tại Thủ đô Mogadishu. Ảnh (tư liệu): THX/TTXVN

Điểm nóng trên “bản đồ an ninh” của Mỹ

Tư lệnh Bộ Chỉ huy châu Phi của Mỹ (AFRICOM), Tướng Michael Anderson lên tiếng cảnh báo về nguy cơ gia tăng các mối đe dọa từ hai nhóm khủng bố là tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) và Al-Qaeda, đặc biệt tại khu vực Sahel và Tây Phi.