Bảo đảm an ninh năng lượng toàn cầu

Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ và các đối tác (OPEC+) vừa thông báo sẽ duy trì chính sách tăng sản lượng dầu mỏ, trong bối cảnh giá dầu thế giới không ngừng leo thang. Quyết định tăng nguồn cung khai thác dầu mỏ, dù không nhiều của OPEC+ được dư luận quốc tế đánh giá cao trong nỗ lực bảo đảm an ninh năng lượng toàn cầu.

Ảnh minh họa: Các cơ sở xử lý dầu tại mỏ dầu Vankorskoye ở phía bắc Krasnoyarsk, Nga, ngày 25/3/2015. (Nguồn: Reuters)
Ảnh minh họa: Các cơ sở xử lý dầu tại mỏ dầu Vankorskoye ở phía bắc Krasnoyarsk, Nga, ngày 25/3/2015. (Nguồn: Reuters)

Hội nghị của OPEC+ diễn ra ngay trước thềm chuyến công du đầu tiên tới khu vực Trung Đông của Tổng thống Mỹ Joe Biden kể từ khi nhậm chức. Tại hội nghị gần đây nhất ngày 2/6, OPEC+ có quyết định được đánh giá vì cộng đồng quốc tế là tăng sản lượng thêm 648.000 thùng/ngày vào tháng 7 và tháng 8, cao hơn mức tăng 432.000 thùng/ngày tại cuộc họp đầu tháng 2/2022. Giá dầu thế giới đã tăng lên mức cao nhất kể từ năm 2008 sau khi Mỹ và châu Âu áp đặt các biện pháp trừng phạt Nga liên quan cuộc xung đột tại Ukraine. Dù giá đã giảm bớt nhưng vẫn "neo" ở ngưỡng hơn 115 USD/thùng vào ngày 30/6 do nguồn cung bị thắt chặt và lo ngại về bất ổn địa chính trị toàn cầu.

Saudi Arabia và Nga lần lượt là hai nước xuất khẩu dầu lớn nhất thế giới trong OPEC+. Tuy nhiên, kể từ khi cuộc xung đột Nga-Ukraine nổ ra, sản lượng của Nga đã giảm từ khoảng 11 triệu thùng/ngày trong tháng 3/2022 xuống mức trung bình 10 triệu thùng/ngày. Như "lửa đổ thêm dầu", các cuộc biểu tình và phong tỏa tiếp diễn tại nhiều cảng dầu mỏ ở Libya khiến hoạt động sản xuất và xuất khẩu dầu mỏ bị hạn chế, càng làm gia tăng lo ngại về nguồn cung. Nhà phân tích năng lượng tại trung tâm Commerzbank Research, ông Carsten Fritsch nhận định, việc OPEC+ tăng sản lượng vào tháng 7 và 8 cũng chưa chắc bù đắp được các đợt cắt giảm sản lượng trong tháng 5/2020 để giúp hạ nhiệt giá dầu.

Giữa tháng 6 vừa qua, giá xăng dầu tăng lên mức kỷ lục ở nhiều quốc gia và khu vực trên thế giới. Theo số liệu của nhà cung cấp dịch vụ thông tin giá nhiên liệu Opinet do Tập đoàn Dầu khí quốc gia Hàn Quốc điều hành thông báo, giá mỗi lít xăng tại "xứ sở kim chi" dao động ở mức 2.063,45 won (1,61 USD) vào giữa tháng 6 vừa qua, vượt mức cao kỷ lục được ghi nhận trước đó vào ngày 18/4/2012 với 2.062,55 won/lít. Giá xăng ở Hàn Quốc vượt ngưỡng 2.000 won/lít vào ngày 15/3 vừa qua sau hai tháng tăng liên tục từ mức 1.600 won/lít vào tháng 1. Mặc dù giá xăng sau đó đã giảm còn 1.940 won/lít vào ngày 1/5 nhưng ngay lập tức quay đầu tăng mạnh. Giá dầu diesel ở Hàn Quốc trong tháng qua cũng đã phá kỷ lục mỗi ngày sau khi vượt qua mức cao nhất trong 14 năm qua là 1.947,75 won/lít. So với thời điểm đầu năm, giá xăng và dầu diesel tại Hàn Quốc đã tăng lần lượt 26,1% và 41,6%.

Trong nỗ lực bình ổn giá xăng dầu, Chính phủ Hàn Quốc đã nâng mức cắt giảm thuế xăng dầu từ 20% lên 30% kể từ ngày 1/6, song vẫn không thể đuổi kịp đà tăng của nhiên liệu. Nhà kinh tế Lee In-ho của Đại học Quốc gia Seoul (Hàn Quốc) phân tích, nhu cầu về dầu mỏ sẽ tiếp tục duy trì mạnh mẽ trong những tháng tới trong khi nguồn cung vẫn còn bấp bênh. Giá dầu thế giới khó có thể giảm trừ khi cuộc xung đột Nga-Ukraine và những bất ổn toàn cầu khác được giải quyết ổn thỏa.

Tại châu Mỹ, Bộ Tài chính và Tín dụng công Mexico thực hiện trợ giá xăng để tránh "cú sốc" tăng giá đột ngột cho người tiêu dùng, đồng thời tạm ngừng đánh thuế tiêu thụ đặc biệt đối với nhiên liệu nhập khẩu. Theo đó, quốc gia Bắc Mỹ đã phân bổ hơn 12,1 tỷ peso (gần 600 triệu USD) trong tháng 5 vừa qua để hãm đà tăng giá nhiên liệu. Quyết định của Chính phủ Mexico đã khiến nguồn thu thuế nhiên liệu nhập khẩu của quốc gia Bắc Mỹ giảm 92,2% so cùng kỳ năm 2021, từ 5,57 tỷ USD xuống còn 464 triệu USD.

Cơ quan Quản lý thuế Mexico (SAT) ước tính, biện pháp kiềm chế lạm phát thông qua trợ giá xăng dầu sẽ tiêu tốn 20 tỷ USD từ ngân sách năm 2022. Tại châu Á, Chính phủ Nhật Bản ngay từ đầu năm 2022 đã quyết định trợ cấp cho các nhà phân phối và nhập khẩu xăng dầu để kiềm chế đà tăng giá của mặt hàng chiến lược này. Quyết định nêu trên được đưa ra sau khi giá bán lẻ xăng trung bình ở Nhật Bản chạm ngưỡng kỷ lục 170 yen (gần 1,5 USD/lít) lần đầu trong hơn 13 năm qua.

Trong bối cảnh nguồn cung không bảo đảm và tình hình phức tạp ở nhiều khu vực trên thế giới, chính phủ một số nước đã phải vận dụng nhiều cơ chế đặc biệt nhằm làm giảm sức nóng của cơn sốt giá xăng dầu. Các chuyên gia kinh tế nhận định, việc bảo đảm an ninh năng lượng toàn cầu cần sự chung tay của các quốc gia trên thế giới chứ không chỉ trông chờ vào nỗ lực đơn lẻ của OPEC+.

Có thể bạn quan tâm

Tiêm vaccine phòng ngừa Covid-19. (Ảnh: Báo Nhân Dân)

“Mảnh ghép cuối” của hiệp ước toàn cầu về đại dịch

Vòng đàm phán cuối cùng về hiệp ước toàn cầu ứng phó đại dịch đã khai mạc tại Thụy Sĩ. Đại diện hơn 190 quốc gia thành viên Tổ chức Y tế Thế giới bước vào giai đoạn nước rút, hướng tới trình Đại hội đồng Y tế Thế giới thông qua vào tháng 5. Tuy vậy, bất đồng về chia sẻ nguồn lực vẫn là nút thắt khó gỡ.

Một trạm xăng ở Dar es Salaam, Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Vòng xoáy của bão giá năng lượng

Xung đột tại Trung Đông và tắc nghẽn Eo biển Hormuz khiến ngành hàng không thế giới chao đảo trong vòng xoáy của cơn bão giá nhiên liệu leo thang và nhu cầu đi lại suy giảm, thậm chí được dự báo sẽ còn kéo dài kể cả sau khi xung đột chấm dứt.

Quang cảnh một phiên họp Đại hội đồng Liên hợp quốc ở New York (Mỹ), ngày 23/9/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bước khởi đầu cho một hành trình dài

Trong lịch sử hơn 80 năm phát triển, Liên hợp quốc đã không ngừng khẳng định sức sống bền bỉ của chủ nghĩa đa phương, cùng vai trò là “ngọn hải đăng” soi lối cho nhân loại hướng tới hòa bình và hợp tác qua những giai đoạn sóng gió.

Tòa nhà Quốc hội Mỹ ở Washington, D.C. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ngân sách dành cho ICE vượt qua trở ngại lớn tại Mỹ

Thượng viện Mỹ vừa thông qua dự luật ngân sách nhằm cấp kinh phí cho Cơ quan Thực thi di trú và Hải quan (ICE) cùng Lực lượng tuần tra biên giới trong 3 năm. Việc dự luật ngân sách dành cho ICE vượt qua cửa ải khó nhằn này khiến chính quyền Xứ Cờ hoa thở phào nhẹ nhõm trước sức ép lâu nay của đảng Dân chủ.

Những người di cư được giải cứu chờ lên bờ tại Marsaxlokk, Malta, tháng 4/2023. (Ảnh: Jonathan Borg/Xinhua)

Di cư toàn cầu: Cuộc khủng hoảng thầm lặng

Cuộc khủng hoảng nhân đạo âm thầm nhưng khốc liệt đang diễn ra trên các nẻo đường di cư. Theo báo cáo mới nhất từ Tổ chức Di cư quốc tế (IOM), khoảng 8.000 người đã thiệt mạng hoặc mất tích trên các tuyến đường di cư toàn cầu năm 2025.

Quang cảnh làng Kumzar ở miền bắc Oman, gần eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Giải pháp toàn diện chấm dứt xung đột

Sau khi Iran tuyên bố Eo biển Hormuz hoàn toàn mở cửa trở lại, trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Liban được công bố, thị trường dầu mỏ đã có những diễn biến tích cực. Tuy nhiên, dòng chảy thương mại toàn cầu hoàn toàn có thể gián đoạn nếu lệnh ngừng bắn mất hiệu lực. Cần có một giải pháp bền vững cho vấn đề này.

Mới đây, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã tổ chức cuộc diễn tập an ninh mạng quy mô lớn mang tên "Locked Shields" năm 2026. (Ảnh: VNA Media)

Mặt trận không tiếng súng của kỷ nguyên số

Trước đây, các cuộc tập trận thường gắn liền với hình ảnh lực lượng quân đội hùng hậu được triển khai cùng hàng loạt vũ khí tối tân, song hiện nay, ngày càng nhiều cuộc tập trận được thực hiện trước màn hình máy tính.

Phó Tổng thống JD Vance (giữa, phía trước) dẫn đầu phái đoàn Mỹ tới Pakistan để tham gia cuộc đàm phán với phía Iran, ngày 11/4/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Mồi lửa” nguy hiểm

Trong lúc cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran rơi vào bế tắc, xung đột leo thang giữa Israel và lực lượng Hezbollah ở Liban có nguy cơ thổi bùng ngọn lửa chiến tranh lan rộng ở khu vực. Israel và Mỹ không thể thương lượng ngừng bắn với Iran khi mặt trận của Israel ở Liban tiếp tục đỏ lửa.

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk trong một cuộc họp báo ở Warsaw. (Ảnh: PAP/TTXVN)

Mở rộng không gian hợp tác

Chuyến công du Đông Bắc Á của Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk phản ánh một bước chuyển đáng chú ý trong tư duy chiến lược của Warsaw, giữa bối cảnh thế giới liên tục “trở gió”. Từ điểm dừng tại Hàn Quốc đến chặng tiếp theo ở Nhật Bản, Ba Lan cho thấy sự chủ động mở rộng không gian hợp tác vượt ra ngoài châu Âu.

Quang cảnh thủ đô Tehran, Iran ngày 8/4/2026. Ảnh: (THX/TTXVN)

Đoàn kết, hợp tác vượt qua vòng xoáy

Xung đột tại Trung Đông đang khiến thế giới chao đảo, trong đó nền kinh tế toàn cầu sẽ quay đầu giảm tốc mạnh nếu cuộc chiến kéo dài. Những dự báo có phần ảm đạm này tô vẽ nên bức tranh kinh tế thế giới kém tươi sáng.

Người dân Palestine tại Dải Gaza. (Ảnh: THX/TTXVN)

Tình hình Gaza: Cánh cửa hòa bình còn xa vời

Giải giáp phong trào Hồi giáo Hamas, Israel chấm dứt hoạt động quân sự và rút quân là những điều kiện tiên quyết trong kế hoạch hòa bình cho Dải Gaza. Tuy vậy, việc các bên không tuân thủ lộ trình khiến bài toán hóc búa về khôi phục hòa bình cho dải đất hẹp ven Địa Trung Hải vẫn chưa có lời giải.

Lực lượng an ninh Iran tuần tra cạnh một tàu hàng ở Eo biển Hormuz. (Ảnh: GETTYIMAGES)

Thách thức duy trì dòng chảy năng lượng

Gián đoạn tại eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng chủ chốt của thế giới, đang khiến dòng chảy dầu mỏ toàn cầu suy giảm mạnh. Các “đại gia” dầu mỏ ở vùng Vịnh phải tính toán chuyển hướng xuất khẩu qua các tuyến vận tải khác ngoài eo biển Hormuz...

Ảnh minh họa: Xinhua/Reuters

Quan hệ Nga-Mỹ: Một bước tiến quan trọng

Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược và xung đột quốc tế như “nước sôi lửa bỏng”, quan hệ Nga-Mỹ vừa lóe lên những tín hiệu đáng chú ý. Các diễn biến gần đây không chỉ hé lộ xu hướng vận động mới, mà còn mở ra những kịch bản đối thoại giữa hai quốc gia thời gian tới.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử với NATO

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang đứng trước nhiều thử thách do cách tiếp cận khác nhau giữa các thành viên trong xử lý một số “điểm nóng” quốc tế. Tuyên bố mới đây của Tổng thống Donald Trump về khả năng Mỹ rời đi càng bộc lộ rõ tình trạng rạn nứt nội bộ NATO.

Bức ảnh này được chụp vào ngày 3/3/2026, cho thấy các tòa nhà bị hư hại và đống đổ nát sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel tại Tehran, Iran. (Ảnh: XINHUA)

Những khoảng lặng cần thiết

Thế giới đang trong trạng thái dễ tổn thương, nơi bất kỳ một “lằn ranh đỏ” nào trong các cuộc đột nếu bị phá vỡ đều có thể làm lan đám lửa bất ổn trên toàn cầu. 

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Củng cố lòng tin chiến lược

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đang có chuyến thăm Nhật Bản và Hàn Quốc. Cùng với mục tiêu tăng cường khoáng sản thiết yếu, công nghệ hạt nhân, trí tuệ nhân tạo (AI), chuyến công du còn phản ánh tính toán chiến lược dài hạn của Pháp, nhằm khẳng định vai trò tại khu vực địa chính trị quan trọng này.