Bảo đảm an ninh năng lượng toàn cầu

Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ và các đối tác (OPEC+) vừa thông báo sẽ duy trì chính sách tăng sản lượng dầu mỏ, trong bối cảnh giá dầu thế giới không ngừng leo thang. Quyết định tăng nguồn cung khai thác dầu mỏ, dù không nhiều của OPEC+ được dư luận quốc tế đánh giá cao trong nỗ lực bảo đảm an ninh năng lượng toàn cầu.

Ảnh minh họa: Các cơ sở xử lý dầu tại mỏ dầu Vankorskoye ở phía bắc Krasnoyarsk, Nga, ngày 25/3/2015. (Nguồn: Reuters)
Ảnh minh họa: Các cơ sở xử lý dầu tại mỏ dầu Vankorskoye ở phía bắc Krasnoyarsk, Nga, ngày 25/3/2015. (Nguồn: Reuters)

Hội nghị của OPEC+ diễn ra ngay trước thềm chuyến công du đầu tiên tới khu vực Trung Đông của Tổng thống Mỹ Joe Biden kể từ khi nhậm chức. Tại hội nghị gần đây nhất ngày 2/6, OPEC+ có quyết định được đánh giá vì cộng đồng quốc tế là tăng sản lượng thêm 648.000 thùng/ngày vào tháng 7 và tháng 8, cao hơn mức tăng 432.000 thùng/ngày tại cuộc họp đầu tháng 2/2022. Giá dầu thế giới đã tăng lên mức cao nhất kể từ năm 2008 sau khi Mỹ và châu Âu áp đặt các biện pháp trừng phạt Nga liên quan cuộc xung đột tại Ukraine. Dù giá đã giảm bớt nhưng vẫn "neo" ở ngưỡng hơn 115 USD/thùng vào ngày 30/6 do nguồn cung bị thắt chặt và lo ngại về bất ổn địa chính trị toàn cầu.

Saudi Arabia và Nga lần lượt là hai nước xuất khẩu dầu lớn nhất thế giới trong OPEC+. Tuy nhiên, kể từ khi cuộc xung đột Nga-Ukraine nổ ra, sản lượng của Nga đã giảm từ khoảng 11 triệu thùng/ngày trong tháng 3/2022 xuống mức trung bình 10 triệu thùng/ngày. Như "lửa đổ thêm dầu", các cuộc biểu tình và phong tỏa tiếp diễn tại nhiều cảng dầu mỏ ở Libya khiến hoạt động sản xuất và xuất khẩu dầu mỏ bị hạn chế, càng làm gia tăng lo ngại về nguồn cung. Nhà phân tích năng lượng tại trung tâm Commerzbank Research, ông Carsten Fritsch nhận định, việc OPEC+ tăng sản lượng vào tháng 7 và 8 cũng chưa chắc bù đắp được các đợt cắt giảm sản lượng trong tháng 5/2020 để giúp hạ nhiệt giá dầu.

Giữa tháng 6 vừa qua, giá xăng dầu tăng lên mức kỷ lục ở nhiều quốc gia và khu vực trên thế giới. Theo số liệu của nhà cung cấp dịch vụ thông tin giá nhiên liệu Opinet do Tập đoàn Dầu khí quốc gia Hàn Quốc điều hành thông báo, giá mỗi lít xăng tại "xứ sở kim chi" dao động ở mức 2.063,45 won (1,61 USD) vào giữa tháng 6 vừa qua, vượt mức cao kỷ lục được ghi nhận trước đó vào ngày 18/4/2012 với 2.062,55 won/lít. Giá xăng ở Hàn Quốc vượt ngưỡng 2.000 won/lít vào ngày 15/3 vừa qua sau hai tháng tăng liên tục từ mức 1.600 won/lít vào tháng 1. Mặc dù giá xăng sau đó đã giảm còn 1.940 won/lít vào ngày 1/5 nhưng ngay lập tức quay đầu tăng mạnh. Giá dầu diesel ở Hàn Quốc trong tháng qua cũng đã phá kỷ lục mỗi ngày sau khi vượt qua mức cao nhất trong 14 năm qua là 1.947,75 won/lít. So với thời điểm đầu năm, giá xăng và dầu diesel tại Hàn Quốc đã tăng lần lượt 26,1% và 41,6%.

Trong nỗ lực bình ổn giá xăng dầu, Chính phủ Hàn Quốc đã nâng mức cắt giảm thuế xăng dầu từ 20% lên 30% kể từ ngày 1/6, song vẫn không thể đuổi kịp đà tăng của nhiên liệu. Nhà kinh tế Lee In-ho của Đại học Quốc gia Seoul (Hàn Quốc) phân tích, nhu cầu về dầu mỏ sẽ tiếp tục duy trì mạnh mẽ trong những tháng tới trong khi nguồn cung vẫn còn bấp bênh. Giá dầu thế giới khó có thể giảm trừ khi cuộc xung đột Nga-Ukraine và những bất ổn toàn cầu khác được giải quyết ổn thỏa.

Tại châu Mỹ, Bộ Tài chính và Tín dụng công Mexico thực hiện trợ giá xăng để tránh "cú sốc" tăng giá đột ngột cho người tiêu dùng, đồng thời tạm ngừng đánh thuế tiêu thụ đặc biệt đối với nhiên liệu nhập khẩu. Theo đó, quốc gia Bắc Mỹ đã phân bổ hơn 12,1 tỷ peso (gần 600 triệu USD) trong tháng 5 vừa qua để hãm đà tăng giá nhiên liệu. Quyết định của Chính phủ Mexico đã khiến nguồn thu thuế nhiên liệu nhập khẩu của quốc gia Bắc Mỹ giảm 92,2% so cùng kỳ năm 2021, từ 5,57 tỷ USD xuống còn 464 triệu USD.

Cơ quan Quản lý thuế Mexico (SAT) ước tính, biện pháp kiềm chế lạm phát thông qua trợ giá xăng dầu sẽ tiêu tốn 20 tỷ USD từ ngân sách năm 2022. Tại châu Á, Chính phủ Nhật Bản ngay từ đầu năm 2022 đã quyết định trợ cấp cho các nhà phân phối và nhập khẩu xăng dầu để kiềm chế đà tăng giá của mặt hàng chiến lược này. Quyết định nêu trên được đưa ra sau khi giá bán lẻ xăng trung bình ở Nhật Bản chạm ngưỡng kỷ lục 170 yen (gần 1,5 USD/lít) lần đầu trong hơn 13 năm qua.

Trong bối cảnh nguồn cung không bảo đảm và tình hình phức tạp ở nhiều khu vực trên thế giới, chính phủ một số nước đã phải vận dụng nhiều cơ chế đặc biệt nhằm làm giảm sức nóng của cơn sốt giá xăng dầu. Các chuyên gia kinh tế nhận định, việc bảo đảm an ninh năng lượng toàn cầu cần sự chung tay của các quốc gia trên thế giới chứ không chỉ trông chờ vào nỗ lực đơn lẻ của OPEC+.

Có thể bạn quan tâm

(Ảnh minh họa)

Dịch Ebola: Không thể chủ quan

Dịch Ebola ở châu Phi đang diễn biến phức tạp và khó lường, số ca nhiễm không ngừng tăng cao. Các chuyên gia y tế cảnh báo không thể chủ quan, bởi chủng Bundibugyo gây ra dịch Ebola lần này chưa có vắc-xin đặc trị và phương pháp điều trị đặc hiệu. Trong khi đó, xung đột và nghèo đói đang cản trở công tác phòng, chống dịch bệnh.

Quang cảnh đường phố ở Bissau, Guinea-Bissau ngày 26/11/2025. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử về năng lực tự chủ

Cộng đồng Kinh tế Tây Phi (ECOWAS) đang xúc tiến kế hoạch thành lập một lực lượng chống khủng bố khu vực nhằm đối phó các mối đe dọa an ninh, các nhóm thánh chiến, cực đoan không ngừng mở rộng phạm vi hoạt động, trong khi các nguồn tài trợ quốc tế ngày càng eo hẹp.

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Khôi phục vị thế giữa biến động

Chương trình nghị sự dày đặc của Hội nghị thượng đỉnh Liên minh châu Âu (EU) phản ánh hàng loạt thách thức đang phải đối mặt, từ các cuộc khủng hoảng địa chính trị, kinh tế, an ninh cho đến áp lực nâng cao năng lực quốc phòng. 

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu (trái) trong cuộc họp báo chung với Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà trắng. (Ảnh: THX/TTXVN)

Bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông

Sau hơn ba tháng chiến tranh và trải qua quá trình đàm phán cam go, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận chấm dứt xung đột. Đây được coi là bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông, tạo động lực mạnh mẽ để giải quyết những vấn đề liên quan “hồ sơ hạt nhân” Iran.

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Đối phó tấn công mạng

Liên minh châu Âu (EU) vừa tiến hành cuộc diễn tập an ninh mạng mang tên Cyber Europe 2026, với sự tham gia của khoảng 5.000 chuyên gia. Sự cẩn thận của Liên minh Cờ xanh là không thừa, bởi nhiều vụ tấn công mạng quy mô lớn từng xảy ra trong quá khứ, gây thiệt hại rất lớn.

Tàu thuyền vận chuyển trên eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Bóng mây” bao phủ kinh tế toàn cầu

Cuộc xung đột tại Trung Đông đã giáng một đòn mạnh vào kinh tế thế giới. Lệnh ngừng bắn bấp bênh, trạng thái “lúc nóng, lúc lạnh” của cuộc đàm phán Mỹ-Iran tác động mạnh tới tâm lý thị trường. Mới đây, Ngân hàng Thế giới (WB) đã hạ dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu xuống mức thấp nhất kể từ đại dịch Covid-19.

Vệt khói trên bầu trời Jerusalem khi hệ thống phòng thủ Israel đánh chặn tên lửa tấn công từ Iran, ngày 8/6/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Rào cản nỗ lực tìm kiếm giải pháp hòa bình ở Trung Đông

Dù cả Israel và Iran tuyên bố dừng tấn công lẫn nhau, song những bất đồng sâu sắc giữa hai bên liên quan vấn đề Liban khiến nguy cơ đối đầu căng thẳng tiếp diễn. Đàm phán Mỹ-Iran vẫn bế tắc khi Washington tiếp tục theo đuổi chính sách "cây gậy" đối với Tehran, gây trở ngại lớn cho các nỗ lực chấm dứt cuộc xung đột ở Trung Đông.

Nhà máy điện hạt nhân Kashiwazaki-Kariwa ở tỉnh Niigata của Nhật Bản. (Ảnh: Kyodo/TTXVN)

“Tuyến phòng thủ” cho nền kinh tế

Cuộc xung đột quân sự tại Trung Đông gây ra cú sốc năng lượng chưa từng có với phạm vi và mức độ ảnh hưởng sâu rộng trên toàn cầu, song cũng tạo động lực để các nước xây dựng tuyến phòng thủ năng lượng bền vững cho nền kinh tế. 

Ảnh minh họa. (Nguồn: Getty Images)

Chung tay giúp đỡ, đẩy lùi đói nghèo

“Cơn ác mộng” về hàng chục triệu người rơi vào cảnh thiếu đói vì xung đột tại Trung Đông đang có nguy cơ trở thành hiện thực khi số liệu thống kê của Liên hợp quốc cho thấy, số người bị mất an ninh lương thực gia tăng ở mức báo động.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres phát biểu trong một cuộc họp báo tại New York, Mỹ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Nâng cao vai trò của các nước đang phát triển

Giữa một thế giới đa cực đang dần hình thành, các nước đang phát triển trở thành nhân tố ngày càng quan trọng góp phần thúc đẩy chủ nghĩa đa phương, hòa giải xung đột và phát triển kinh tế. 

Ảnh chụp ngày 3/3/2026 cho thấy tình trạng hư hại của Cung điện Golestan tại Tehran, Iran. (Ảnh: THX)

Bài toán bảo vệ di sản trong bối cảnh xung đột liên tục bùng phát

Di sản văn hóa phản ánh bản sắc được tích lũy qua hàng nghìn năm lịch sử của một cộng đồng và rộng hơn là cả nhân loại. Tuy nhiên, hàng loạt cuộc xung đột liên tiếp nổ ra thời gian qua đã tàn phá, thậm chí xóa sổ nhiều di sản mà người dân trân trọng, gìn giữ và bảo vệ từ thế hệ này qua thế hệ khác.

Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng là nhiệm vụ cấp bách của mọi quốc gia. (Ảnh minh họa: TTXVN)

Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng là ưu tiên cấp bách toàn cầu

Môi trường số giúp trẻ em tiếp cận kiến thức, học tập, giao lưu và hội nhập cộng đồng một cách nhanh chóng, cũng như phát huy khả năng sáng tạo. Tuy nhiên, giữa “biển” thông tin đó, trẻ em cần được hướng dẫn và trang bị kiến thức để có thể chọn lọc những gì bổ ích, tránh xa những nhân tố độc hại.

Người dân Iran tuần hành sau khi có lệnh ngừng bắn tại Tehran. (Ảnh: THX/TTXVN)

Những “sứ giả hòa bình"

Khi thế giới chú tâm quan sát từng diễn biến trong quá trình đàm phán hòa bình giữa Mỹ và Iran với câu hỏi liệu một thỏa thuận có thể được ký hay không, thì một số quốc gia như Qatar và Pakistan lựa chọn không đứng ngoài cuộc.

Nhân viên y tế chuyển thi thể một bệnh nhân Ebola tại Mongbwalu, tỉnh Ituri, Cộng hòa dân chủ Congo, ngày 25/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Cuộc chiến chống Ebola

Dịch Ebola đang bùng phát ở mức đáng báo động từ Cộng hòa dân chủ Congo và lan nhanh sang các nước láng giềng ở khu vực Trung Phi, gây lo ngại cho cộng đồng quốc tế về một đợt dịch bệnh nguy hiểm.

Lực lượng gìn giữ hòa bình Việt Nam tại Nam Sudan trao quà tặng người dân địa phương.

Hành trình “gieo hạt hòa bình”

Sau gần 80 năm hình thành và phát triển, Lực lượng gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc ghi dấu ấn quan trọng trong nỗ lực xây dựng một thế giới tốt đẹp hơn. Tuy nhiên, tác động đa chiều từ tình trạng thiếu hụt tài chính, căng thẳng địa chính trị và sự suy giảm quân số đang đặt lực lượng này trước thách thức nghiêm trọng.

Thiệt hại sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel tại Tehran, Iran. (Ảnh: THX/TTXVN)

Nhiều hệ lụy khó lường

Xung đột kéo dài tại Trung Đông tác động mạnh lên thị trường lao động, hàng không, du lịch, tài chính công và triển vọng tăng trưởng tại nhiều nền kinh tế lớn ở hai châu lục Á, Âu. Các chuyên gia nhận định rằng, kể cả khi xung đột chấm dứt, vết thương này phải mất nhiều năm mới có thể khép miệng.