Bảo đảm an ninh lương thực toàn cầu

Bảo đảm an ninh lương thực là chủ đề được nhắc đến nhiều nhất trong Tuần lễ cấp cao Đại hội đồng Liên hợp quốc (LHQ) khóa 77 đang diễn ra tại New York. Trong bối cảnh thiếu hụt nguồn cung, nguy cơ mất an ninh lương thực là nỗi lo của mọi quốc gia.
Ảnh minh họa. (Nguồn: Getty Images)
Ảnh minh họa. (Nguồn: Getty Images)

Các nhà lãnh đạo Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp của Liên hợp quốc (FAO), Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF), Ngân hàng Thế giới (WB), Chương trình Lương thực thế giới (WFP) và Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) vừa ra tuyên bố chung thứ hai kêu gọi hành động khẩn cấp để giải quyết cuộc khủng hoảng an ninh lương thực toàn cầu.

Dù lãnh đạo các tổ chức quốc tế lớn khẳng định thị trường lương thực đã sáng sủa hơn so với thời điểm ra tuyên bố chung thứ nhất vào tháng 4 vừa qua, nhưng việc phải ra tuyên bố chung thứ hai cho thấy, bảo đảm an ninh lương thực là hành trình gian nan và lâu dài.

Tổng Thư ký LHQ Antonio Guterres khẳng định, thế giới có đủ lương thực trong năm 2022 nhưng thách thức hiện nay lại nằm trong hoạt động phân phối. Nếu tình hình không ổn định trong năm nay, thế giới sẽ đối mặt nguy cơ thiếu lương thực vào năm 2023.

Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sanchez nêu rõ, không có hòa bình khi còn đói nghèo và không thể chống đói nghèo khi không có hòa bình. Thủ tướng Đức Olaf Scholz cho rằng, an ninh lương thực vẫn là vấn đề đặc biệt khẩn cấp bất chấp việc Nhóm các nước công nghiệp phát triển hàng đầu thế giới (G7) đã cam kết chi 5 tỷ USD cho mục tiêu này.

Theo số liệu thống kê của Quỹ Nhi đồng LHQ (UNICEF) và FAO, năm 2021 có khoảng 700-830 triệu người, tương đương 9,8% dân số thế giới, bị ảnh hưởng của nạn đói. Con số này tăng 150 triệu người so năm 2019 và tiếp tục tăng 46 triệu người so năm 2020.

Nhằm giảm bớt nỗi lo mất an ninh lương thực, nhiều quốc gia và tổ chức quốc tế đã có các hành động quyết liệt. Tổng thống Mỹ Joe Biden công bố hỗ trợ thêm 2,9 tỷ USD, khoản bổ sung cho gói 6,9 tỷ USD mà Chính phủ Mỹ cam kết trong năm nay nhằm hỗ trợ an ninh lương thực toàn cầu.

Người đứng đầu Chính phủ Xứ Cờ hoa hy vọng, khoản hỗ trợ này sẽ giúp những nhóm người dễ bị tổn thương nhất trên thế giới tránh khỏi nạn đói. Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tuyên bố, Paris sẽ tài trợ chuyến tàu vận chuyển bột mì của Ukraine tới Somalia, quốc gia vốn đang chìm đắm trong đói nghèo.

WB đang thực hiện chương trình trị giá 30 tỷ USD để ứng phó cuộc khủng hoảng an ninh lương thực. IMF đề xuất biện pháp giảm cú sốc lương thực trong các công cụ cho vay khẩn cấp. FAO đưa ra một loạt khuyến nghị chính sách và bản đồ dinh dưỡng đất đai chi tiết ở cấp quốc gia để tăng hiệu quả sử dụng phân bón trong hoạt động sản xuất lương thực.

Trong khi đó, Indonesia - quốc gia đông dân nhất khu vực Đông Nam Á, đã chuẩn bị ngân sách 95 nghìn tỷ rupiah (khoảng 6,32 tỷ USD), sẵn sàng đối phó nguy cơ khủng hoảng lương thực vào năm 2023.

Bộ Tài chính Indonesia nhấn mạnh, gói ngân sách khổng lồ được sử dụng để bảo đảm an ninh lương thực trong nước, phòng ngừa những tình huống rủi ro bất ngờ có thể xảy ra.

Bộ Nông nghiệp Indonesia được giao nhiệm vụ sử dụng các quỹ này để duy trì ổn định sản xuất các mặt hàng lương thực ưu tiên, phát triển đa dạng hóa lương thực địa phương, nhằm nâng cao giá trị gia tăng cũng như khả năng cạnh tranh và xuất khẩu nông sản.

Giới chuyên gia nhấn mạnh, trong bối cảnh xung đột, dịch bệnh và thời tiết cực đoan do biến đổi khí hậu đang hoành hành, các biện pháp đối phó nguy cơ mất an ninh lương thực là rất cấp thiết, nhằm tránh để những nhóm người dễ bị tổn thương rơi vào cảnh đứt bữa.

Có thể bạn quan tâm

Tiêm vaccine phòng ngừa Covid-19. (Ảnh: Báo Nhân Dân)

“Mảnh ghép cuối” của hiệp ước toàn cầu về đại dịch

Vòng đàm phán cuối cùng về hiệp ước toàn cầu ứng phó đại dịch đã khai mạc tại Thụy Sĩ. Đại diện hơn 190 quốc gia thành viên Tổ chức Y tế Thế giới bước vào giai đoạn nước rút, hướng tới trình Đại hội đồng Y tế Thế giới thông qua vào tháng 5. Tuy vậy, bất đồng về chia sẻ nguồn lực vẫn là nút thắt khó gỡ.

Một trạm xăng ở Dar es Salaam, Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Vòng xoáy của bão giá năng lượng

Xung đột tại Trung Đông và tắc nghẽn Eo biển Hormuz khiến ngành hàng không thế giới chao đảo trong vòng xoáy của cơn bão giá nhiên liệu leo thang và nhu cầu đi lại suy giảm, thậm chí được dự báo sẽ còn kéo dài kể cả sau khi xung đột chấm dứt.

Quang cảnh một phiên họp Đại hội đồng Liên hợp quốc ở New York (Mỹ), ngày 23/9/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bước khởi đầu cho một hành trình dài

Trong lịch sử hơn 80 năm phát triển, Liên hợp quốc đã không ngừng khẳng định sức sống bền bỉ của chủ nghĩa đa phương, cùng vai trò là “ngọn hải đăng” soi lối cho nhân loại hướng tới hòa bình và hợp tác qua những giai đoạn sóng gió.

Tòa nhà Quốc hội Mỹ ở Washington, D.C. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ngân sách dành cho ICE vượt qua trở ngại lớn tại Mỹ

Thượng viện Mỹ vừa thông qua dự luật ngân sách nhằm cấp kinh phí cho Cơ quan Thực thi di trú và Hải quan (ICE) cùng Lực lượng tuần tra biên giới trong 3 năm. Việc dự luật ngân sách dành cho ICE vượt qua cửa ải khó nhằn này khiến chính quyền Xứ Cờ hoa thở phào nhẹ nhõm trước sức ép lâu nay của đảng Dân chủ.

Những người di cư được giải cứu chờ lên bờ tại Marsaxlokk, Malta, tháng 4/2023. (Ảnh: Jonathan Borg/Xinhua)

Di cư toàn cầu: Cuộc khủng hoảng thầm lặng

Cuộc khủng hoảng nhân đạo âm thầm nhưng khốc liệt đang diễn ra trên các nẻo đường di cư. Theo báo cáo mới nhất từ Tổ chức Di cư quốc tế (IOM), khoảng 8.000 người đã thiệt mạng hoặc mất tích trên các tuyến đường di cư toàn cầu năm 2025.

Quang cảnh làng Kumzar ở miền bắc Oman, gần eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Giải pháp toàn diện chấm dứt xung đột

Sau khi Iran tuyên bố Eo biển Hormuz hoàn toàn mở cửa trở lại, trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Liban được công bố, thị trường dầu mỏ đã có những diễn biến tích cực. Tuy nhiên, dòng chảy thương mại toàn cầu hoàn toàn có thể gián đoạn nếu lệnh ngừng bắn mất hiệu lực. Cần có một giải pháp bền vững cho vấn đề này.

Mới đây, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã tổ chức cuộc diễn tập an ninh mạng quy mô lớn mang tên "Locked Shields" năm 2026. (Ảnh: VNA Media)

Mặt trận không tiếng súng của kỷ nguyên số

Trước đây, các cuộc tập trận thường gắn liền với hình ảnh lực lượng quân đội hùng hậu được triển khai cùng hàng loạt vũ khí tối tân, song hiện nay, ngày càng nhiều cuộc tập trận được thực hiện trước màn hình máy tính.

Phó Tổng thống JD Vance (giữa, phía trước) dẫn đầu phái đoàn Mỹ tới Pakistan để tham gia cuộc đàm phán với phía Iran, ngày 11/4/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Mồi lửa” nguy hiểm

Trong lúc cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran rơi vào bế tắc, xung đột leo thang giữa Israel và lực lượng Hezbollah ở Liban có nguy cơ thổi bùng ngọn lửa chiến tranh lan rộng ở khu vực. Israel và Mỹ không thể thương lượng ngừng bắn với Iran khi mặt trận của Israel ở Liban tiếp tục đỏ lửa.

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk trong một cuộc họp báo ở Warsaw. (Ảnh: PAP/TTXVN)

Mở rộng không gian hợp tác

Chuyến công du Đông Bắc Á của Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk phản ánh một bước chuyển đáng chú ý trong tư duy chiến lược của Warsaw, giữa bối cảnh thế giới liên tục “trở gió”. Từ điểm dừng tại Hàn Quốc đến chặng tiếp theo ở Nhật Bản, Ba Lan cho thấy sự chủ động mở rộng không gian hợp tác vượt ra ngoài châu Âu.

Quang cảnh thủ đô Tehran, Iran ngày 8/4/2026. Ảnh: (THX/TTXVN)

Đoàn kết, hợp tác vượt qua vòng xoáy

Xung đột tại Trung Đông đang khiến thế giới chao đảo, trong đó nền kinh tế toàn cầu sẽ quay đầu giảm tốc mạnh nếu cuộc chiến kéo dài. Những dự báo có phần ảm đạm này tô vẽ nên bức tranh kinh tế thế giới kém tươi sáng.

Người dân Palestine tại Dải Gaza. (Ảnh: THX/TTXVN)

Tình hình Gaza: Cánh cửa hòa bình còn xa vời

Giải giáp phong trào Hồi giáo Hamas, Israel chấm dứt hoạt động quân sự và rút quân là những điều kiện tiên quyết trong kế hoạch hòa bình cho Dải Gaza. Tuy vậy, việc các bên không tuân thủ lộ trình khiến bài toán hóc búa về khôi phục hòa bình cho dải đất hẹp ven Địa Trung Hải vẫn chưa có lời giải.

Lực lượng an ninh Iran tuần tra cạnh một tàu hàng ở Eo biển Hormuz. (Ảnh: GETTYIMAGES)

Thách thức duy trì dòng chảy năng lượng

Gián đoạn tại eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng chủ chốt của thế giới, đang khiến dòng chảy dầu mỏ toàn cầu suy giảm mạnh. Các “đại gia” dầu mỏ ở vùng Vịnh phải tính toán chuyển hướng xuất khẩu qua các tuyến vận tải khác ngoài eo biển Hormuz...

Ảnh minh họa: Xinhua/Reuters

Quan hệ Nga-Mỹ: Một bước tiến quan trọng

Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược và xung đột quốc tế như “nước sôi lửa bỏng”, quan hệ Nga-Mỹ vừa lóe lên những tín hiệu đáng chú ý. Các diễn biến gần đây không chỉ hé lộ xu hướng vận động mới, mà còn mở ra những kịch bản đối thoại giữa hai quốc gia thời gian tới.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử với NATO

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang đứng trước nhiều thử thách do cách tiếp cận khác nhau giữa các thành viên trong xử lý một số “điểm nóng” quốc tế. Tuyên bố mới đây của Tổng thống Donald Trump về khả năng Mỹ rời đi càng bộc lộ rõ tình trạng rạn nứt nội bộ NATO.

Bức ảnh này được chụp vào ngày 3/3/2026, cho thấy các tòa nhà bị hư hại và đống đổ nát sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel tại Tehran, Iran. (Ảnh: XINHUA)

Những khoảng lặng cần thiết

Thế giới đang trong trạng thái dễ tổn thương, nơi bất kỳ một “lằn ranh đỏ” nào trong các cuộc đột nếu bị phá vỡ đều có thể làm lan đám lửa bất ổn trên toàn cầu. 

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Củng cố lòng tin chiến lược

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đang có chuyến thăm Nhật Bản và Hàn Quốc. Cùng với mục tiêu tăng cường khoáng sản thiết yếu, công nghệ hạt nhân, trí tuệ nhân tạo (AI), chuyến công du còn phản ánh tính toán chiến lược dài hạn của Pháp, nhằm khẳng định vai trò tại khu vực địa chính trị quan trọng này.