Ba Lan áp đặt kiểm soát biên giới với Litva và Đức, câu hỏi về tương lai của Schengen

Ba Lan vừa tuyên bố tái áp đặt kiểm soát biên giới với Đức và Litva. Trong bối cảnh rào cản tại biên giới giữa các nước liên tiếp được dựng lên trong thời gian gần đây, Khu vực tự do đi lại Schengen - biểu tượng cho sự hội nhập và bản sắc chung châu Âu, đang đối mặt thách thức chưa từng có kể từ khi ra đời cách đây 40 năm.

Biển chỉ hướng cho du khách đi vào khu vực Schengen tại sân bay quốc tế Henri Coanda, Romania ngày 31/3/2024. (Ảnh: THX/TTXVN)
Biển chỉ hướng cho du khách đi vào khu vực Schengen tại sân bay quốc tế Henri Coanda, Romania ngày 31/3/2024. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ba Lan đã triển khai hàng chục trạm kiểm tra tại khu vực biên giới với Đức và Litva nhằm kiểm soát tạm thời, ngăn chặn dòng người di cư trái phép và nạn buôn người. Những biện pháp nêu trên dự kiến kéo dài đến ngày 5/8, nhưng có thể được gia hạn. Theo Thủ tướng Donald Tusk, Warsaw buộc phải thực hiện bước đi này do dòng người di cư bất hợp pháp đã kéo theo nhiều hệ lụy đối với nền kinh tế, xã hội của nước này.

Đây chính là lý do khiến hàng loạt nước châu Âu siết chặt kiểm soát biên giới thời gian qua. Bên cạnh nỗ lực bảo vệ an ninh quốc gia, sự trỗi dậy mạnh mẽ của chủ nghĩa dân túy tại châu Âu cũng gây áp lực, buộc các nhà lãnh đạo thể hiện lập trường cứng rắn trong vấn đề nhập cư.

Năm 2023, Đức tuyên bố áp dụng biện pháp kiểm tra tạm thời tại biên giới với Ba Lan và Séc. Kể từ đó, Berlin liên tục gia hạn, thậm chí mở rộng hoạt động này. Ngoài Đức và Ba Lan, nhiều nước Schengen khác như Áo, Đan Mạch, Pháp, Na Uy, Italia và Thụy Điển cũng duy trì giải pháp tương tự. Chính phủ Slovenia gần đây tuyên bố tiếp tục áp dụng kiểm soát tạm thời tại biên giới nội bộ Schengen với Croatia và Hungary đến ngày 21/12, vì lo ngại an ninh gia tăng, nhất là nguy cơ khủng bố.

Tình trạng này tạo nên nghịch lý tại châu Âu, khu vực vốn hình thành để hàng trăm triệu công dân tự do đi lại, rào cản liên tiếp được dựng lên, đi ngược giá trị ban đầu của Schengen. Theo quy định của EU, kiểm tra biên giới nội bộ chỉ được thiết lập trong trường hợp khẩn cấp và chỉ mang tính tạm thời.

Tuy nhiên, các biện pháp kiểm soát gần đây liên tiếp được gia hạn. Tại Pháp, hoạt động này được áp dụng gần như liên tục trong khoảng 10 năm qua. Phó Giáo sư Birte Nienaber tại Đại học Luxembourg nhận định, “thời đại không biên giới” tại châu Âu đang bị xói mòn.

Kể từ khi ra đời năm 1985, Khu vực tự do đi lại Schengen trở thành biểu tượng cho sự hội nhập sâu sắc tại châu Âu. Schengen đã mở rộng lên 29 thành viên, tạo nên không gian đi lại tự do lớn nhất thế giới. Schengen giúp hàng trăm triệu người di chuyển tự do giữa các quốc gia thành viên không cần thị thực và đóng vai trò quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế khu vực.

Theo EU, dỡ bỏ kiểm soát biên giới nội khối tạo điều kiện cho hoạt động giao thương phát triển mạnh mẽ. Kim ngạch trao đổi thương mại giữa các nước thành viên vượt 4.100 tỷ euro trong năm 2024. Mỗi năm, khu vực đón hàng trăm triệu lượt du khách quốc tế, chiếm khoảng 40% tổng lượng khách du lịch toàn cầu.

Vì vậy, giới chuyên gia lo ngại nhiều rào cản tại biên giới các nước kéo dài khiến giá trị mà Schengen mang lại đứng trước nguy cơ mai một. Theo Phó Chủ tịch Nghị viện châu Âu Katarina Barley, kiểm soát biên giới gây hiệu ứng domino, làm lung lay hệ thống Schengen. Điều này làm gián đoạn dòng chảy hàng hóa, phá vỡ chuỗi cung ứng, tăng chi phí vận chuyển và đặt ra câu hỏi lớn về sự nguyên vẹn, tương lai của Khu vực tự do đi lại Schengen.

Mối lo ngại về an ninh tại châu Âu ngày càng gia tăng, đặt Khu vực tự do đi lại Schengen trước nhiều thách thức. Giới chuyên gia cho rằng, để bảo vệ tương lai của một châu Âu thống nhất không biên giới, EU cần tìm giải pháp toàn diện cho vấn đề di cư, tránh tình trạng “mạnh ai nấy làm” khiến sự đoàn kết trong khối bị rạn nứt.

Có thể bạn quan tâm

Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu. (Ảnh: THX/TTXVN)

Pháp và Maroc mở ra quỹ đạo phát triển mới

Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu vừa kết thúc tốt đẹp chuyến công du nước ngoài đầu tiên kể từ khi nhậm chức, với điểm đến là Maroc. Diễn ra trong bối cảnh hai nước đang nỗ lực hàn gắn mối quan hệ từng bị rạn nứt nghiêm trọng do bất đồng trong quá khứ, chuyến thăm góp phần mở ra quỹ đạo phát triển mới cho hợp tác song phương.

[Video] Tiêu điểm 18/7: Thay Thủ tướng sau 1 năm – Bước đi chiến lược của Tổng thống Ukraine V. Zelensky

[Video] Tiêu điểm 18/7: Thay Thủ tướng sau 1 năm – Bước đi chiến lược của Tổng thống Ukraine V. Zelensky

Chỉ sau một năm tại nhiệm, Thủ tướng Ukraine Yulia Svyrydenko bất ngờ rời ghế dù vẫn được Tổng thống Volodymyr Zelensky đánh giá hoàn thành tốt nhiệm vụ. Đằng sau quyết định tưởng như khó hiểu này không phải dấu hiệu của một cuộc khủng hoảng chính trị, mà có thể là bước đi chiến lược của chính quyền Kiev.

EU đang thúc đẩy các biện pháp tiết kiệm nhiên liệu. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Phép thử nguồn cung năng lượng

Lượng dự trữ khí đốt của Liên minh châu Âu (EU) giảm xuống mức thấp kỷ lục trong bối cảnh nguồn cung gián đoạn và giá cả leo thang. Thực trạng này đang đe dọa làm đình trệ hoạt động sản xuất công nghiệp của EU.

Thủ tướng Canada Mark Carney. (Ảnh: TTXVN)

Tự chủ và kiên cường hơn

Nền kinh tế Canada vừa ghi nhận mức tăng trưởng thấp nhất trong năm cầm quyền đầu tiên của một thủ tướng, trong đó hai quý tăng trưởng âm liên tiếp - biểu hiện của suy thoái kỹ thuật, do bối cảnh bất ổn toàn cầu. Tuy nhiên, người dân vẫn ủng hộ mạnh mẽ cách tiếp cận của Thủ tướng Mark Carney trong quản lý kinh tế.

Nông dân thu hoạch vụ mùa ở Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Giải pháp tận gốc cho vấn đề mất an ninh lương thực

Các chính sách thương mại phù hợp cùng sự phối hợp quốc tế chặt chẽ sẽ đóng vai trò quyết định trong việc nâng cao khả năng chống chịu của thị trường lương thực toàn cầu trước các “cú sốc” ngày càng thường xuyên và nghiêm trọng. 

Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov. (Ảnh: Quang Vinh/TTXVN)

Quan hệ bình đẳng, cùng có lợi

Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergei Lavrov vừa thực hiện chuyến công du 4 nước châu Phi, gồm Ethiopia, Niger, Mozambique và Burundi, gửi đi thông điệp mạnh mẽ về việc Moskva tiếp tục hỗ trợ Lục địa Đen bảo đảm an ninh, phát triển kinh tế, tăng cường vị thế quốc tế.

Một tòa nhà bị hư hỏng tại quận Shevchenkivskyi ở Thủ đô Kiev, Ukraine ngày 21/7/2025. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ngã rẽ nguy hiểm trong xung đột tại Ukraine

Cuộc xung đột tại Ukraine bước vào ngã rẽ mới đầy sóng gió, với những đòn tấn công của Nga và Ukraine với cường độ và quy mô lớn nhằm vào các mục tiêu chiến lược của nhau. Cùng với đó, khoảng trống ngoại giao giữa lúc xung đột leo thang đang gây lo ngại làm chậm nỗ lực tìm kiếm hòa bình.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron (bên phải) và Tổng thống lâm thời Syria Ahmed al-Sharaa trước cuộc gặp tại Cung điện Nhân Dân ở Syria. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Pháp và Syria hướng đến giai đoạn hợp tác mới

Trong chuyến thăm được đánh giá là mang tính lịch sử đến Syria mới đây, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tái khẳng định cam kết hỗ trợ Syria xây dựng lại đất nước sau xung đột. Bắc thêm nhịp cầu giúp Damascus tái thiết và hội nhập quốc tế sau nhiều năm bị cấm vận, điều Paris nhận lại cũng rất đáng giá.

Hội nghị thượng đỉnh về AI diễn ra tại Seoul, Hàn Quốc. (Ảnh: AISUMMIT.CO.KR)

Hàn Quốc kiên định mục tiêu trở thành cường quốc AI

Chính phủ Hàn Quốc vừa công bố các siêu dự án trị giá hàng nghìn tỷ USD với mục tiêu đưa Xứ sở Kim chi trở thành cường quốc trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI). Giữa làn sóng công nghệ thông tin bùng nổ mạnh mẽ, AI được xác định là “quân bài chiến lược” định hình tương lai phát triển của Hàn Quốc trong những thập niên tới.

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi và người đồng cấp Nhật Bản Sanae Takaichi. (Nguồn: Văn phòng Thủ tướng Ấn Độ)

Luồng gió mới trong quan hệ Ấn Độ-Nhật Bản

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae vừa kết thúc chuyến thăm kéo dài 3 ngày tới Ấn Độ. Điểm nhấn trong chuyến công du được đánh giá là thành công ngoài mong đợi lần này là Hội nghị thượng đỉnh Ấn Độ-Nhật Bản lần thứ 16 - một hoạt động thường niên thể hiện quan hệ nồng thắm giữa hai nền kinh tế lớn thứ 2 và 3 châu Á.

Ảnh minh họa.

Không chủ quan với dịch bệnh

Dịch Ebola vẫn đang diễn biến phức tạp tại Cộng hòa Dân chủ Congo, với tốc độ lây nhiễm nhanh và số lượng ca nhiễm lớn. Đáng lo ngại hơn, trong quá trình truy vết, giới chức y tế châu Phi đã “mất dấu” hàng trăm người được xác nhận dương tính với virus Ebola.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Kỳ vọng và thách thức

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đang thúc đẩy các nỗ lực ngoại giao để đẩy nhanh tiến trình đưa Kiev gia nhập Liên minh châu Âu (EU) - một trong những mục tiêu chiến lược của quốc gia bên bờ Biển Đen. Tuy vậy, hành trình này được cho là sẽ không êm ả, sự khác biệt quan điểm giữa các nước thành viên EU là một rào cản lớn.

Trụ sở NATO ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân hoa xã)

Phép thử cho quan hệ đồng minh

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang đứng trước áp lực phải giảm căng thẳng trước thềm Hội nghị thượng đỉnh của liên minh quân sự dự kiến diễn ra vào các ngày 7-8/7 tới tại Thổ Nhĩ Kỳ. Trong bối cảnh Mỹ gia tăng sức ép các đồng minh châu Âu gánh vác nhiều hơn trách nhiệm an ninh...