Tính chất quan trọng thể hiện ngay trong thư mời của Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa gửi tới các nhà lãnh đạo châu Âu nêu rõ, hội nghị lần này là dấu mốc quan trọng, tập trung vào việc giải quyết các vấn đề trọng yếu của “mái nhà chung” EU.
Một trong những nội dung được đặt lên hàng đầu tại Hội nghị thượng đỉnh EU lần này là nâng cao sức mạnh kinh tế nội khối. Các nhà lãnh đạo EU tập trung thảo luận về việc củng cố thị trường chung, thúc đẩy hội nhập kinh tế và cải thiện môi trường đầu tư.
Hội nghị thảo luận các biện pháp nhằm tăng cường vai trò toàn cầu của đồng euro, giúp nền kinh tế EU vững vàng trước các cú sốc địa kinh tế từ bên ngoài. Phát biểu trấn an trước những lo lắng của lãnh đạo các nước thành viên về vấn đề thương mại và thuế quan giữa EU và Mỹ,
Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen thông báo, bà và Tổng thống Mỹ Donald Trump đã nhất trí tại Hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nước công nghiệp phát triển hàng đầu thế giới (G7) về việc hai bên sẽ đẩy nhanh đàm phán trước thời hạn chót. Bà nêu rõ việc đẩy nhanh tiến độ đàm phán nhằm tránh nguy cơ hàng hóa châu Âu nhập khẩu vào Mỹ phải chịu mức thuế mới hoặc thuế nhập khẩu ở mức cao hơn mà ông Trump từng công bố.
Vấn đề quốc phòng và an ninh tiếp tục được thảo luận sôi nổi tại hội nghị, trong bối cảnh nhiều nước thành viên Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) nhất trí tăng cường ngân sách quốc phòng theo đề nghị của Mỹ.
Các giải pháp cụ thể về tăng cường năng lực quân sự, phát triển công nghiệp quốc phòng và bảo đảm tài chính bền vững cho các hoạt động phòng vệ được đưa ra, thể hiện nỗ lực phối hợp chặt chẽ với NATO.
Trước các mối đe dọa an ninh ngày càng gia tăng, các nhà lãnh đạo EU nhấn mạnh nhu cầu cấp bách phải tăng cường khả năng phòng thủ và nâng cao mức độ tự chủ chiến lược của khối.
Tuyên bố chung được đưa ra tại Hội nghị thượng đỉnh EU tại Brussels khẳng định, châu Âu cần trở nên có chủ quyền hơn, có trách nhiệm hơn đối với khả năng phòng thủ của chính mình và được trang bị tốt hơn để hành động một cách tự chủ và phối hợp trước các mối đe dọa tức thời và trong tương lai, với cách tiếp cận toàn diện.
Hội đồng châu Âu một lần nữa khẳng định cam kết củng cố năng lực phòng thủ trong vòng 5 năm tới, xem đây là bước đi chiến lược trong bối cảnh địa chính trị toàn cầu đang thay đổi sâu sắc.
Các nhà lãnh đạo nhấn mạnh rằng, một EU mạnh mẽ hơn trong lĩnh vực an ninh-quốc phòng không chỉ hỗ trợ trực tiếp cho các quốc gia thành viên, mà còn đóng góp tích cực vào an ninh toàn cầu và quan hệ xuyên Đại Tây Dương. Dù NATO tiếp tục giữ vai trò nền tảng trong phòng thủ tập thể, EU khẳng định vai trò ngày càng quan trọng của mình trong lĩnh vực này.
Một trong những bước đi đáng chú ý là việc thông qua Hành động An ninh cho châu Âu (SAFE), khuôn khổ tài chính quy mô lớn nhằm thúc đẩy công nghiệp quốc phòng EU, với khoản vay lên tới 150 tỷ euro để hỗ trợ các hoạt động mua sắm chung và phát triển năng lực quân sự. Cùng với đó, Hội đồng châu Âu kêu gọi tăng chi tiêu quốc phòng, thúc đẩy hội nhập thị trường quốc phòng và đẩy mạnh đầu tư vào nghiên cứu-đổi mới.
Hội nghị khẳng định tiếp tục ủng hộ Ukraine thông qua các nguồn lực quốc phòng, đồng thời bày tỏ lo ngại về khủng hoảng nhân đạo ở Dải Gaza, kêu gọi Israel dỡ bỏ hoàn toàn các biện pháp phong tỏa nhằm đưa hàng viện trợ vào dải đất ven Địa Trung Hải này.
Các nhà lãnh đạo EU cũng nhấn mạnh Israel cần tuân thủ các nghĩa vụ được nêu trong khuôn khổ Thỏa thuận liên kết EU-Israel về hợp tác giữa hai bên trong nhiều lĩnh vực, từ đối thoại chính trị, tự do lưu thông hàng hóa đến hợp tác khoa học. Tuy nhiên, khả năng đình chỉ thỏa thuận này khó đạt đồng thuận do lập trường cứng rắn của một số nước thành viên như Áo, Đức và Hungary. Bên cạnh các vấn đề toàn cầu, chương trình nghị sự còn tập trung vào các vấn đề nội khối như quản lý di cư, chống tội phạm có tổ chức.
Với chương trình nghị sự bao trùm cả các vấn đề chiến lược nội khối lẫn thách thức địa chính trị toàn cầu, những kết quả đạt được tại Hội nghị Thượng đỉnh EU được đánh giá là vượt kỳ vọng, trong bối cảnh tình hình quốc tế diễn biến phức tạp, kinh tế toàn cầu còn nhiều bất định và nội bộ EU tồn tại không ít khác biệt.
