Áp lực nặng nề với nền kinh tế Canada

Thống đốc Ngân hàng Trung ương Canada (BoC) Tiff Macklem tuyên bố sẵn sàng cho phương án tiếp tục tăng lãi suất nếu tình trạng lạm phát cao hơn nhiều so với mục tiêu 2% mà BoC đề ra. Trong khi đó, những tác động của lãi suất cao khiến nền kinh tế Canada dường như mất đà tăng trưởng, làm gia tăng nguy cơ vỡ nợ của người tiêu dùng.
Quang cảnh bên ngoài Ngân hàng Trung ương Canada ở Ottawa. (Ảnh: The Canadian Press/TTXVN)
Quang cảnh bên ngoài Ngân hàng Trung ương Canada ở Ottawa. (Ảnh: The Canadian Press/TTXVN)

Sau tám lần tăng lãi suất liên tiếp, BoC cho biết sẽ tạm dừng chiến dịch thắt chặt chính sách tiền tệ và không tăng lãi suất nữa nếu lạm phát giảm như kỳ vọng. BoC giữ nguyên lãi suất qua đêm cơ bản ở mức 4,5%, giảm đáng kể so với mức đỉnh 8% tháng 6/2022. Tuy nhiên, giới chức ngân hàng cho biết, lãi suất có thể cần duy trì ở mức cao một thời gian do áp lực tiền lương trong bối cảnh thị trường lao động thắt chặt và giá dịch vụ cao. Lạm phát tháng 3/2023 của Canada giảm còn 4,3%, tốc độ chậm nhất trong 19 tháng, sau khi đạt đỉnh 8,1% năm 2022. BoC dự kiến lạm phát sẽ giảm xuống 3% vào mùa hè này ngay cả khi nền kinh tế tiếp tục tăng trưởng khiêm tốn, sau đó giảm chậm hơn và xuống mức 2% cuối năm 2024. Tại cuộc họp chính sách vào tháng trước, các quan chức BoC đã cân nhắc một mức tăng lãi suất do thị trường lao động thắt chặt liên tục và tăng trưởng mạnh hơn dự kiến.

Theo Thống đốc Macklem, nếu căng thẳng tài chính toàn cầu xuất hiện trở lại, tác động lan tỏa đến Canada có thể còn đáng kể hơn. Ông khẳng định, nếu căng thẳng nghiêm trọng hơn xuất hiện ở Canada, BoC có sẵn các công cụ để cung cấp thanh khoản trong khi tiếp tục nỗ lực bình ổn giá tiêu dùng. Thống đốc Macklem cho rằng, hiện có rủi ro là những điều chỉnh này sẽ mất nhiều thời gian hơn hoặc bị đình trệ và lạm phát bị mắc kẹt trên mức mục tiêu 2%.

Tăng trưởng trong quý I/2023 của Canada chủ yếu đến từ sự hồi phục mạnh mẽ trong tháng 1, khi nhu cầu lao động tăng mạnh và thời tiết ấm áp thúc đẩy nhiều hoạt động sau thời gian dài chững lại. Tuy nhiên, xu hướng phục hồi này không kéo dài do tác động từ chính sách thắt chặt tiền tệ của BoC nhằm hạ nhiệt lạm phát. Theo Cơ quan Thống kê quốc gia Canada, GDP của Canada tháng 3 vừa qua đã giảm 0,1% sau hai tháng tăng liên tiếp, lần lượt ở mức 0,6% và 0,1%. Như vậy có thể thấy, nền kinh tế Canada đang thụt lùi kể từ đầu năm. Tuy nhiên, tính trong cả quý I, kinh tế Canada vẫn tăng 2,5% so với mức nền thấp ở cùng kỳ năm 2022.

Sau thời gian dài dồn nén do đại dịch Covid-19 và lãi suất liên tục tăng cao, nhiều hộ gia đình ở Canada có xu hướng chi tiêu thoải mái hơn khi dịch bệnh chấm dứt và BoC ngừng lộ trình tăng lãi suất. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, tác động của lãi suất cao bao giờ cũng có độ trễ cho nên càng về sau các gia đình càng cảm nhận rõ hơn về những khó khăn tài chính. Trong khi đó, các doanh nghiệp lại chịu tác động nặng nề hơn, do phải tăng chi phí tài chính trong khi nhu cầu thị trường sụt giảm cả ở trong nước lẫn xuất khẩu.

Thống đốc Macklem thừa nhận lãi suất cao đang làm giảm chi tiêu của các hộ gia đình, nhất là với các mặt hàng xa xỉ. Nhiều gia đình đang gặp khó khăn trong thanh toán các khoản vay thế chấp, trong khi các doanh nghiệp phải cắt giảm đầu tư kinh doanh do nhu cầu tiêu dùng yếu hơn. Vì thế, GDP của Canada được dự báo sẽ tiếp tục co lại trong những tháng cuối năm, trước khi quay đầu phục hồi vào năm 2024.

Theo báo cáo do Ngân hàng Hoàng gia Canada (RBC) công bố, tình trạng vỡ nợ của người tiêu dùng tại Canada sẽ tăng lên trong vài năm tới khi các hộ gia đình mắc nợ phải vật lộn với chi phí đi vay ngày càng cao hơn và tỷ lệ thất nghiệp gia tăng. Tỷ lệ nợ hộ gia đình trên thu nhập khả dụng của người Canada vào khoảng 180,5% quý IV/2022, ngang với mức trước đại dịch Covid-19.

Theo các chuyên gia, nếu BoC tiếp tục tăng lãi suất sẽ tạo thêm các tác động rất xấu cho nền kinh tế vốn đang khó khăn hiện nay của Canada. Hầu hết các nhà phân tích ở khu vực tư nhân đều dự báo, kinh tế Canada có thể sẽ suy thoái nhẹ cuối năm 2023, do lãi suất cao ảnh hưởng đến hoạt động kinh tế. Ngoài ra, cuộc đình công kéo dài của 150.000 công chức liên bang cũng đang "thổi lửa" áp lực cho nền kinh tế.

Có thể bạn quan tâm

Những người di cư tại một Trung tâm tiếp nhận người di cư trên đảo Lampedusa, hòn đảo cực nam của Italia. (Ảnh: Xinhua)

“Đê chắn sóng” di cư

Kiểm soát dòng người di cư từ lâu đã là chủ đề nhạy cảm, gây nhiều tranh cãi trên chính trường và luôn giữ vị trí quan trọng trong các chiến dịch tranh cử tại châu Âu. 

Công nhân làm việc tại một nhà máy lọc dầu. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hạ nhiệt cơn sốt dầu mỏ

Xung đột leo thang ở Trung Đông đẩy thị trường năng lượng toàn cầu vào giai đoạn bất ổn nghiêm trọng, giá dầu tăng không ngừng còn nguồn cung bị co hẹp. Trong bối cảnh đó, nhiều quốc gia gấp rút xả kho dự trữ chiến lược nhằm hạ nhiệt cơn sốt “vàng đen”.

(Ảnh minh họa: Xinhua)

Cánh cửa khó mở

Thượng viện Mỹ lại vừa tiến hành bỏ phiếu về dự luật ngân sách cho Bộ An ninh nội địa (DHS), nhưng kết quả cũng chẳng khác những lần trước. Sự phản đối của phe Dân chủ tại Thượng viện khiến đảng Cộng hòa khó lòng mở cánh cửa ngân sách để giúp DHS nối lại hoạt động sau ba tuần tê liệt vì cạn kiệt ngân khố.

Hiện trường một vụ tấn công nhà tù ở Abuja, Nigeria. (Ảnh: Xinhua)

ECOWAS và nhiệm vụ không dễ hoàn tất trong triển khai lực lượng dự bị khu vực

Cộng đồng Kinh tế các quốc gia Tây Phi (ECOWAS) vừa nhất trí huy động lực lượng dự bị khu vực, với kế hoạch triển khai đợt đầu khoảng 2.000 binh sĩ trong năm 2026. Quyết định không mấy dễ dàng và cũng khá tốn kém của ECOWAS được kỳ vọng sẽ giúp ngăn ngừa làn sóng bạo lực và xung đột lan rộng ở Lục địa đen.

Những ngôi nhà tại tỉnh Nangarhar, Afghanistan bị phá hủy sau cuộc không kích của Pakistan, ngày 22/2. (Ảnh: THX/TTXVN)

Bước ngoặt nguy hiểm

Những tháng đầu năm 2026, những đốm lửa căng thẳng âm ỉ giữa các nước bất ngờ bùng phát thành ngọn lửa xung đột, có nguy cơ lan rộng . Khi những “lằn ranh đỏ” căng thẳng liên tục bị vượt qua, các tính toán lợi ích chiến lược lấn át lòng tin và thế giới đối mặt nhiều cuộc khủng hoảng, giải pháp ngoại giao càng trở nên cấp bách.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen. (Ảnh: THX/TTXVN)

EU vừa phải nỗ lực cân bằng giữa tự do hóa thương mại, vừa phải bảo vệ lợi ích của người nông dân

Ủy ban châu Âu (EC) vừa quyết định triển khai tạm thời Hiệp định thương mại tự do (FTA) với Khối thị trường chung Nam Mỹ (MERCOSUR), bất chấp những thách thức pháp lý phải đối mặt. Động thái này cho thấy EU đang nỗ lực thực thi chiến lược đa dạng hóa đối tác, tăng cường tự chủ và củng cố chuỗi cung ứng.

Một bé gái đang lấy nước tại một trại người tị nạn nội địa (IDP) ở Mogadishu, thủ đô Somalia, năm 2017. (Ảnh: Xinhuanet)

Trách nhiệm nhân đạo

Liên minh châu Âu (EU) vừa công bố khoản viện trợ nhân đạo trị giá 63 triệu euro (hơn 74 triệu USD) cho Somalia. Gói tài chính dành cho những mảnh đời khốn khổ ở quốc gia Đông Phi nghèo đói thắp lên hy vọng cho người dân Somalia.

Tổng thống Mỹ Donald Trump trình bày Thông điệp liên bang tại Tòa nhà Quốc hội ở Washington DC., ngày 24/2/2026. (Ảnh: whitehouse.gov)

Củng cố niềm tin

Không đơn thuần là bản tổng hợp thành tích chèo lái đất nước trong hơn 1 năm qua, Thông điệp Liên bang năm 2026 mà Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra được coi là chiến lược chính trị nhằm củng cố niềm tin của giới lãnh đạo và người dân vào các quyết sách của chính quyền, cũng như tái khẳng định các ưu tiên trong thời gian tới.

Cơ sở dự trữ khí đốt tự nhiên tại Zsana, Hungary. (Ảnh: THX/TTXVN)

Vết rạn và chiếc van ống dẫn dầu

Cuộc xung đột tại Ukraine đã bước sang năm thứ 5 và vẫn chưa thấy tia hy vọng nào để chấm dứt. Đại hội đồng Liên hợp quốc vừa thông qua nghị quyết kêu gọi ngừng bắn ngay lập tức và vô điều kiện, nhưng cuộc xung đột kéo dài này lại bộc lộ những vết rạn nứt ngay trong lòng châu Âu.

Các tay súng và người ủng hộ lực lượng Houthi tại Yemen tham gia một cuộc tuần hành vũ trang phản đối Israel ở huyện Arhab, phía bắc thủ đô Sanaa, Yemen, ngày 3/11/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Vòng xoáy bất ổn ở Yemen

Chính phủ mới của Yemen vừa tổ chức cuộc họp nội các đầu tiên tại Aden, dưới sự chủ trì của Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Shayea Al-Zindani. Việc các bộ trưởng trở về nước đảm nhiệm công việc được xem là bước đi nhằm củng cố an ninh, khôi phục dịch vụ công và thúc đẩy ổn định kinh tế với sự hỗ trợ từ Saudi Arabia.

Các đại biểu chụp ảnh chung tại Hội nghị thượng đỉnh khẩn cấp Liên đoàn Arập (AL) và Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) ở Doha, Qatar ngày 15/9/2025. Ảnh: AA/TTXVN

Tăng cường kết nối khu vực

Mới đây các Bộ trưởng Giao thông vận tải thuộc Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) đã nhóm họp tại Thổ Nhĩ Kỳ để tìm biện pháp thúc đẩy hành lang đường sắt và đường bộ kết nối vùng Vịnh với châu Âu và châu Phi. Hội nghị đã phản ánh nỗ lực của OIC trong việc tăng cường kết nối khu vực, củng cố chuỗi cung ứng và logistics nhân đạo.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky phát biểu tại Hội nghị An ninh Munich 2026. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

“Mỏ neo” cho hòa bình tại Ukraine

Đề xuất từ phía Kiev tại Hội nghị An ninh Munich đã làm nóng trở lại câu hỏi cốt lõi về tương lai an ninh của Ukraine và cấu trúc ổn định tại châu Âu. Yêu cầu được bảo đảm an ninh tối thiểu 20 năm trước khi ký hòa ước không chỉ phản ánh nỗi lo của Kiev, mà còn là phép thử đối với mức độ cam kết dài hạn của phương Tây.

Hội nghị An ninh Munich 2024 khai mạc tại khách sạn Bayerischer Hof. (Nguồn: Mạng xã hội X)

Bài toán tự chủ chiến lược

Hội nghị An ninh Munich 2026, diễn ra từ ngày 13 đến 15/2, được dự báo là bị phủ bóng bởi mây đen căng thẳng do những chia rẽ, rạn nứt sâu sắc trong mối quan hệ đồng minh xuyên Đại Tây Dương giữa Mỹ và châu Âu. 

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi. (Ảnh: Xinhua)

Bức tranh hợp tác nhiều màu sắc

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi vừa có chuyến thăm ngắn ngày tới Malaysia. Dù chỉ gói gọn trong hai ngày nhưng chuyến công du của nhà lãnh đạo quốc gia Nam Á được đánh giá là thành công hơn mong đợi, thổi luồng gió mới cho quan hệ Ấn Độ-Malaysia, đồng thời tô điểm thêm vào bức tranh hợp tác đa dạng và nhiều màu sắc của New Delhi.

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi tại cuộc gặp ở Nhà Trắng, Washington, DC, ngày 13/2/2025. (Ảnh: XINHUA)

Phép thử từ thỏa thuận thương mại Ấn Độ-Mỹ

Thỏa thuận thương mại mới đạt được giữa Ấn Độ và Mỹ thoạt nhìn là một thỏa thuận “đôi bên cùng thắng”, giúp thúc đẩy quan hệ thương mại song phương. Thế nhưng, phía sau đó là những câu hỏi còn bỏ ngỏ, nhất là về mức độ cắt giảm nhập khẩu dầu từ Nga mà New Delhi sẽ thực hiện. 

Lực lượng an ninh Somalia được triển khai tại Thủ đô Mogadishu. Ảnh (tư liệu): THX/TTXVN

Điểm nóng trên “bản đồ an ninh” của Mỹ

Tư lệnh Bộ Chỉ huy châu Phi của Mỹ (AFRICOM), Tướng Michael Anderson lên tiếng cảnh báo về nguy cơ gia tăng các mối đe dọa từ hai nhóm khủng bố là tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) và Al-Qaeda, đặc biệt tại khu vực Sahel và Tây Phi.