Áp lực nặng nề với nền kinh tế Canada

Thống đốc Ngân hàng Trung ương Canada (BoC) Tiff Macklem tuyên bố sẵn sàng cho phương án tiếp tục tăng lãi suất nếu tình trạng lạm phát cao hơn nhiều so với mục tiêu 2% mà BoC đề ra. Trong khi đó, những tác động của lãi suất cao khiến nền kinh tế Canada dường như mất đà tăng trưởng, làm gia tăng nguy cơ vỡ nợ của người tiêu dùng.
Quang cảnh bên ngoài Ngân hàng Trung ương Canada ở Ottawa. (Ảnh: The Canadian Press/TTXVN)
Quang cảnh bên ngoài Ngân hàng Trung ương Canada ở Ottawa. (Ảnh: The Canadian Press/TTXVN)

Sau tám lần tăng lãi suất liên tiếp, BoC cho biết sẽ tạm dừng chiến dịch thắt chặt chính sách tiền tệ và không tăng lãi suất nữa nếu lạm phát giảm như kỳ vọng. BoC giữ nguyên lãi suất qua đêm cơ bản ở mức 4,5%, giảm đáng kể so với mức đỉnh 8% tháng 6/2022. Tuy nhiên, giới chức ngân hàng cho biết, lãi suất có thể cần duy trì ở mức cao một thời gian do áp lực tiền lương trong bối cảnh thị trường lao động thắt chặt và giá dịch vụ cao. Lạm phát tháng 3/2023 của Canada giảm còn 4,3%, tốc độ chậm nhất trong 19 tháng, sau khi đạt đỉnh 8,1% năm 2022. BoC dự kiến lạm phát sẽ giảm xuống 3% vào mùa hè này ngay cả khi nền kinh tế tiếp tục tăng trưởng khiêm tốn, sau đó giảm chậm hơn và xuống mức 2% cuối năm 2024. Tại cuộc họp chính sách vào tháng trước, các quan chức BoC đã cân nhắc một mức tăng lãi suất do thị trường lao động thắt chặt liên tục và tăng trưởng mạnh hơn dự kiến.

Theo Thống đốc Macklem, nếu căng thẳng tài chính toàn cầu xuất hiện trở lại, tác động lan tỏa đến Canada có thể còn đáng kể hơn. Ông khẳng định, nếu căng thẳng nghiêm trọng hơn xuất hiện ở Canada, BoC có sẵn các công cụ để cung cấp thanh khoản trong khi tiếp tục nỗ lực bình ổn giá tiêu dùng. Thống đốc Macklem cho rằng, hiện có rủi ro là những điều chỉnh này sẽ mất nhiều thời gian hơn hoặc bị đình trệ và lạm phát bị mắc kẹt trên mức mục tiêu 2%.

Tăng trưởng trong quý I/2023 của Canada chủ yếu đến từ sự hồi phục mạnh mẽ trong tháng 1, khi nhu cầu lao động tăng mạnh và thời tiết ấm áp thúc đẩy nhiều hoạt động sau thời gian dài chững lại. Tuy nhiên, xu hướng phục hồi này không kéo dài do tác động từ chính sách thắt chặt tiền tệ của BoC nhằm hạ nhiệt lạm phát. Theo Cơ quan Thống kê quốc gia Canada, GDP của Canada tháng 3 vừa qua đã giảm 0,1% sau hai tháng tăng liên tiếp, lần lượt ở mức 0,6% và 0,1%. Như vậy có thể thấy, nền kinh tế Canada đang thụt lùi kể từ đầu năm. Tuy nhiên, tính trong cả quý I, kinh tế Canada vẫn tăng 2,5% so với mức nền thấp ở cùng kỳ năm 2022.

Sau thời gian dài dồn nén do đại dịch Covid-19 và lãi suất liên tục tăng cao, nhiều hộ gia đình ở Canada có xu hướng chi tiêu thoải mái hơn khi dịch bệnh chấm dứt và BoC ngừng lộ trình tăng lãi suất. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, tác động của lãi suất cao bao giờ cũng có độ trễ cho nên càng về sau các gia đình càng cảm nhận rõ hơn về những khó khăn tài chính. Trong khi đó, các doanh nghiệp lại chịu tác động nặng nề hơn, do phải tăng chi phí tài chính trong khi nhu cầu thị trường sụt giảm cả ở trong nước lẫn xuất khẩu.

Thống đốc Macklem thừa nhận lãi suất cao đang làm giảm chi tiêu của các hộ gia đình, nhất là với các mặt hàng xa xỉ. Nhiều gia đình đang gặp khó khăn trong thanh toán các khoản vay thế chấp, trong khi các doanh nghiệp phải cắt giảm đầu tư kinh doanh do nhu cầu tiêu dùng yếu hơn. Vì thế, GDP của Canada được dự báo sẽ tiếp tục co lại trong những tháng cuối năm, trước khi quay đầu phục hồi vào năm 2024.

Theo báo cáo do Ngân hàng Hoàng gia Canada (RBC) công bố, tình trạng vỡ nợ của người tiêu dùng tại Canada sẽ tăng lên trong vài năm tới khi các hộ gia đình mắc nợ phải vật lộn với chi phí đi vay ngày càng cao hơn và tỷ lệ thất nghiệp gia tăng. Tỷ lệ nợ hộ gia đình trên thu nhập khả dụng của người Canada vào khoảng 180,5% quý IV/2022, ngang với mức trước đại dịch Covid-19.

Theo các chuyên gia, nếu BoC tiếp tục tăng lãi suất sẽ tạo thêm các tác động rất xấu cho nền kinh tế vốn đang khó khăn hiện nay của Canada. Hầu hết các nhà phân tích ở khu vực tư nhân đều dự báo, kinh tế Canada có thể sẽ suy thoái nhẹ cuối năm 2023, do lãi suất cao ảnh hưởng đến hoạt động kinh tế. Ngoài ra, cuộc đình công kéo dài của 150.000 công chức liên bang cũng đang "thổi lửa" áp lực cho nền kinh tế.

Có thể bạn quan tâm

Ảnh minh họa.

Không chủ quan với dịch bệnh

Dịch Ebola vẫn đang diễn biến phức tạp tại Cộng hòa Dân chủ Congo, với tốc độ lây nhiễm nhanh và số lượng ca nhiễm lớn. Đáng lo ngại hơn, trong quá trình truy vết, giới chức y tế châu Phi đã “mất dấu” hàng trăm người được xác nhận dương tính với virus Ebola.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Kỳ vọng và thách thức

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đang thúc đẩy các nỗ lực ngoại giao để đẩy nhanh tiến trình đưa Kiev gia nhập Liên minh châu Âu (EU) - một trong những mục tiêu chiến lược của quốc gia bên bờ Biển Đen. Tuy vậy, hành trình này được cho là sẽ không êm ả, sự khác biệt quan điểm giữa các nước thành viên EU là một rào cản lớn.

Trụ sở NATO ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân hoa xã)

Phép thử cho quan hệ đồng minh

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang đứng trước áp lực phải giảm căng thẳng trước thềm Hội nghị thượng đỉnh của liên minh quân sự dự kiến diễn ra vào các ngày 7-8/7 tới tại Thổ Nhĩ Kỳ. Trong bối cảnh Mỹ gia tăng sức ép các đồng minh châu Âu gánh vác nhiều hơn trách nhiệm an ninh...

Các chuyên gia khí tượng Pháp cảnh báo sự xuất hiện quá sớm của các đợt nắng nóng cực đoan trong năm nay có thể gây ra thiệt hại nặng nề về hạ tầng, kinh tế và năng lượng.

Giải pháp của hai bài toán khó

Thế giới đang cùng lúc gánh chịu những tác động nặng nề từ hai cuộc khủng hoảng: Biến đổi khí hậu và chủ quyền năng lượng. Tuy nhiên, giải pháp cho hai bài toán khó nêu trên chỉ có một. Đó là chấm dứt kỷ nguyên của nhiên liệu hóa thạch, đẩy mạnh tiến trình chuyển đổi sang năng lượng sạch.

Trụ sở NATO ở Brussels, Bỉ (tháng 11/2023). (Ảnh: Xinhua)

Trật tự và sức ép mới với NATO

Lợi ích chiến lược khó có thể dung hòa trong nhiều vấn đề là nguyên nhân dẫn đến mối chia rẽ ngày càng lớn trong nội bộ Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

(Ảnh minh họa)

Dịch Ebola: Không thể chủ quan

Dịch Ebola ở châu Phi đang diễn biến phức tạp và khó lường, số ca nhiễm không ngừng tăng cao. Các chuyên gia y tế cảnh báo không thể chủ quan, bởi chủng Bundibugyo gây ra dịch Ebola lần này chưa có vắc-xin đặc trị và phương pháp điều trị đặc hiệu. Trong khi đó, xung đột và nghèo đói đang cản trở công tác phòng, chống dịch bệnh.

Quang cảnh đường phố ở Bissau, Guinea-Bissau ngày 26/11/2025. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử về năng lực tự chủ

Cộng đồng Kinh tế Tây Phi (ECOWAS) đang xúc tiến kế hoạch thành lập một lực lượng chống khủng bố khu vực nhằm đối phó các mối đe dọa an ninh, các nhóm thánh chiến, cực đoan không ngừng mở rộng phạm vi hoạt động, trong khi các nguồn tài trợ quốc tế ngày càng eo hẹp.

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Khôi phục vị thế giữa biến động

Chương trình nghị sự dày đặc của Hội nghị thượng đỉnh Liên minh châu Âu (EU) phản ánh hàng loạt thách thức đang phải đối mặt, từ các cuộc khủng hoảng địa chính trị, kinh tế, an ninh cho đến áp lực nâng cao năng lực quốc phòng. 

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu (trái) trong cuộc họp báo chung với Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà trắng. (Ảnh: THX/TTXVN)

Bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông

Sau hơn ba tháng chiến tranh và trải qua quá trình đàm phán cam go, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận chấm dứt xung đột. Đây được coi là bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông, tạo động lực mạnh mẽ để giải quyết những vấn đề liên quan “hồ sơ hạt nhân” Iran.

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Đối phó tấn công mạng

Liên minh châu Âu (EU) vừa tiến hành cuộc diễn tập an ninh mạng mang tên Cyber Europe 2026, với sự tham gia của khoảng 5.000 chuyên gia. Sự cẩn thận của Liên minh Cờ xanh là không thừa, bởi nhiều vụ tấn công mạng quy mô lớn từng xảy ra trong quá khứ, gây thiệt hại rất lớn.

Tàu thuyền vận chuyển trên eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Bóng mây” bao phủ kinh tế toàn cầu

Cuộc xung đột tại Trung Đông đã giáng một đòn mạnh vào kinh tế thế giới. Lệnh ngừng bắn bấp bênh, trạng thái “lúc nóng, lúc lạnh” của cuộc đàm phán Mỹ-Iran tác động mạnh tới tâm lý thị trường. Mới đây, Ngân hàng Thế giới (WB) đã hạ dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu xuống mức thấp nhất kể từ đại dịch Covid-19.

Vệt khói trên bầu trời Jerusalem khi hệ thống phòng thủ Israel đánh chặn tên lửa tấn công từ Iran, ngày 8/6/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Rào cản nỗ lực tìm kiếm giải pháp hòa bình ở Trung Đông

Dù cả Israel và Iran tuyên bố dừng tấn công lẫn nhau, song những bất đồng sâu sắc giữa hai bên liên quan vấn đề Liban khiến nguy cơ đối đầu căng thẳng tiếp diễn. Đàm phán Mỹ-Iran vẫn bế tắc khi Washington tiếp tục theo đuổi chính sách "cây gậy" đối với Tehran, gây trở ngại lớn cho các nỗ lực chấm dứt cuộc xung đột ở Trung Đông.

Nhà máy điện hạt nhân Kashiwazaki-Kariwa ở tỉnh Niigata của Nhật Bản. (Ảnh: Kyodo/TTXVN)

“Tuyến phòng thủ” cho nền kinh tế

Cuộc xung đột quân sự tại Trung Đông gây ra cú sốc năng lượng chưa từng có với phạm vi và mức độ ảnh hưởng sâu rộng trên toàn cầu, song cũng tạo động lực để các nước xây dựng tuyến phòng thủ năng lượng bền vững cho nền kinh tế. 

Ảnh minh họa. (Nguồn: Getty Images)

Chung tay giúp đỡ, đẩy lùi đói nghèo

“Cơn ác mộng” về hàng chục triệu người rơi vào cảnh thiếu đói vì xung đột tại Trung Đông đang có nguy cơ trở thành hiện thực khi số liệu thống kê của Liên hợp quốc cho thấy, số người bị mất an ninh lương thực gia tăng ở mức báo động.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres phát biểu trong một cuộc họp báo tại New York, Mỹ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Nâng cao vai trò của các nước đang phát triển

Giữa một thế giới đa cực đang dần hình thành, các nước đang phát triển trở thành nhân tố ngày càng quan trọng góp phần thúc đẩy chủ nghĩa đa phương, hòa giải xung đột và phát triển kinh tế.