AI và bài toán năng lượng

Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) với những đóng góp và tiến bộ vượt bậc về công nghệ, góp phần thay đổi thế giới; tuy nhiên, giới khoa học lại bày tỏ lo lắng khi ngành công nghiệp này ngốn một lượng điện khổng lồ, có thể trở thành một trong những nguyên nhân chính làm cạn kiệt tài nguyên năng lượng toàn cầu.

Họa sĩ robot Ai-Da vẽ tranh tại Hội nghị thượng đỉnh toàn cầu Trí tuệ nhân tạo tại Geneva, Thụy Sĩ, ngày 30/5/2024. (Ảnh: THX/TTXVN)
Họa sĩ robot Ai-Da vẽ tranh tại Hội nghị thượng đỉnh toàn cầu Trí tuệ nhân tạo tại Geneva, Thụy Sĩ, ngày 30/5/2024. (Ảnh: THX/TTXVN)

Một báo cáo mới công bố cho thấy cam kết đạt trung hòa carbon của các tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới đang ngày càng bị nghi ngờ, khi làn sóng phát triển AI thúc đẩy nhu cầu năng lượng gia tăng nhanh chóng và vượt quá tầm kiểm soát. Những chatbot như ChatGPT của OpenAI, Gemini của Google, Copilot của Microsoft hay Llama của Facebook là những ứng dụng phần mềm, nhưng để vận hành chúng, một mạng lưới siêu máy tính trải dài khắp thế giới đang hoạt động không ngừng nghỉ. Mỗi khi một người dùng đặt câu hỏi, hàng triệu phép tính được thực hiện trong các trung tâm dữ liệu, tiêu tốn điện năng khổng lồ.

Một nghiên cứu của MIT Technology Review cho thấy, việc huấn luyện một mô hình AI lớn có thể tiêu tốn nhiều năng lượng hơn mức tiêu thụ trung bình của một thành phố nhỏ trong một năm. Chẳng hạn, quá trình huấn luyện GPT-4, mô hình AI của OpenAI, tiêu thụ lượng điện tương đương với 175.000 gia đình Mỹ sử dụng trong một ngày. Apple, Google và Meta đặt mục tiêu đạt mức phát thải ròng bằng 0 vào năm 2030, trong khi Amazon đặt mốc năm 2040, còn Microsoft tuyên bố sẽ đạt mức phát thải bằng 0 vào cuối thập kỷ. Tuy nhiên, theo các chuyên gia phân tích, những tuyên bố này được đưa ra trước khi cơn sốt AI bùng nổ và giờ đây đang dần trở nên xa rời thực tế.

Một trong những tác giả của báo cáo do Carbon Market Watch và NewClimate Institute thực hiện, ông Thomas Day nhận định, các mục tiêu về khí hậu của những công ty công nghệ đang mất dần ý nghĩa. Nếu mức tiêu thụ năng lượng tiếp tục leo thang mà không có kiểm soát hoặc giám sát đầy đủ, khả năng đạt được các mục tiêu đề ra là rất thấp.

Báo cáo đánh giá tính toàn vẹn trong chiến lược khí hậu của các tập đoàn lớn như Meta, Microsoft và Amazon ở mức kém, trong khi Apple và Google được xếp hạng trung bình. Về chất lượng mục tiêu giảm phát thải, Meta và Amazon bị đánh giá là rất kém, Google và Microsoft đạt mức kém. Chỉ riêng Apple được đánh giá cao hơn. Nguyên nhân chính khiến lượng phát thải tăng mạnh là do sự mở rộng quy mô hoạt động AI và hệ thống trung tâm dữ liệu đi kèm, vốn tiêu tốn lượng điện năng khổng lồ. Trong vòng 3-4 năm qua, mức tiêu thụ điện cũng như lượng phát thải carbon tương ứng của một số công ty đã tăng gấp đôi, thậm chí gấp 3 lần.

Theo báo cáo, lượng phát thải hoạt động của 200 công ty công nghệ lớn nhất thế giới đã đạt gần 300 triệu tấn CO2 trong năm 2023. Nếu tính cả chuỗi giá trị hạ nguồn, con số này có thể cao gấp gần 5 lần. Nếu ví ngành công nghệ là một quốc gia, ngành này xếp thứ 5 toàn cầu về phát thải khí nhà kính, cao hơn cả Brazil.

Cơ quan Năng lượng quốc tế (IEA) cho biết, lượng điện cung cấp cho các trung tâm dữ liệu đã tăng trung bình 12% mỗi năm từ 2017 đến 2024, dự kiến sẽ tăng gấp đôi vào năm 2030. Tuy nhiên, phần lớn nguồn điện hiện vẫn chưa đến từ năng lượng tái tạo, bất chấp các tuyên bố đầy tham vọng từ doanh nghiệp.

Một điểm đáng lưu ý là khoảng một nửa công suất xử lý của các trung tâm dữ liệu hiện do các nhà thầu phụ vận hành, nhưng nhiều công ty không đưa lượng phát thải từ đối tác vào tính toán chính thức. Chuỗi cung ứng thiết bị và cơ sở hạ tầng, vốn đóng góp ít nhất một phần ba lượng khí thải, cũng thường bị bỏ sót. Theo chuyên gia Thomas Day, dù các khoản đầu tư vào năng lượng tái tạo đang gia tăng, chúng vẫn không đủ để bù đắp tốc độ tiêu thụ điện ngày càng lớn của ngành.

Báo cáo chỉ rõ, trong bối cảnh AI được xem là động lực tăng trưởng kinh tế và công cụ chiến lược trong chính sách công nghiệp, ít có khả năng các chính phủ sẽ can thiệp để hạn chế đà phát triển của ngành này. Tuy nhiên, các chuyên gia tin rằng vẫn còn dư địa để cải thiện. Việc bảo đảm các trung tâm dữ liệu sử dụng nguồn điện tái tạo, kéo dài tuổi thọ thiết bị và tăng tỷ lệ vật liệu tái chế trong sản xuất phần cứng có thể góp phần giảm phát thải.

Có thể bạn quan tâm

Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu. (Ảnh: THX/TTXVN)

Pháp và Maroc mở ra quỹ đạo phát triển mới

Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu vừa kết thúc tốt đẹp chuyến công du nước ngoài đầu tiên kể từ khi nhậm chức, với điểm đến là Maroc. Diễn ra trong bối cảnh hai nước đang nỗ lực hàn gắn mối quan hệ từng bị rạn nứt nghiêm trọng do bất đồng trong quá khứ, chuyến thăm góp phần mở ra quỹ đạo phát triển mới cho hợp tác song phương.

[Video] Tiêu điểm 18/7: Thay Thủ tướng sau 1 năm – Bước đi chiến lược của Tổng thống Ukraine V. Zelensky

[Video] Tiêu điểm 18/7: Thay Thủ tướng sau 1 năm – Bước đi chiến lược của Tổng thống Ukraine V. Zelensky

Chỉ sau một năm tại nhiệm, Thủ tướng Ukraine Yulia Svyrydenko bất ngờ rời ghế dù vẫn được Tổng thống Volodymyr Zelensky đánh giá hoàn thành tốt nhiệm vụ. Đằng sau quyết định tưởng như khó hiểu này không phải dấu hiệu của một cuộc khủng hoảng chính trị, mà có thể là bước đi chiến lược của chính quyền Kiev.

EU đang thúc đẩy các biện pháp tiết kiệm nhiên liệu. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Phép thử nguồn cung năng lượng

Lượng dự trữ khí đốt của Liên minh châu Âu (EU) giảm xuống mức thấp kỷ lục trong bối cảnh nguồn cung gián đoạn và giá cả leo thang. Thực trạng này đang đe dọa làm đình trệ hoạt động sản xuất công nghiệp của EU.

Thủ tướng Canada Mark Carney. (Ảnh: TTXVN)

Tự chủ và kiên cường hơn

Nền kinh tế Canada vừa ghi nhận mức tăng trưởng thấp nhất trong năm cầm quyền đầu tiên của một thủ tướng, trong đó hai quý tăng trưởng âm liên tiếp - biểu hiện của suy thoái kỹ thuật, do bối cảnh bất ổn toàn cầu. Tuy nhiên, người dân vẫn ủng hộ mạnh mẽ cách tiếp cận của Thủ tướng Mark Carney trong quản lý kinh tế.

Nông dân thu hoạch vụ mùa ở Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Giải pháp tận gốc cho vấn đề mất an ninh lương thực

Các chính sách thương mại phù hợp cùng sự phối hợp quốc tế chặt chẽ sẽ đóng vai trò quyết định trong việc nâng cao khả năng chống chịu của thị trường lương thực toàn cầu trước các “cú sốc” ngày càng thường xuyên và nghiêm trọng. 

Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov. (Ảnh: Quang Vinh/TTXVN)

Quan hệ bình đẳng, cùng có lợi

Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergei Lavrov vừa thực hiện chuyến công du 4 nước châu Phi, gồm Ethiopia, Niger, Mozambique và Burundi, gửi đi thông điệp mạnh mẽ về việc Moskva tiếp tục hỗ trợ Lục địa Đen bảo đảm an ninh, phát triển kinh tế, tăng cường vị thế quốc tế.

Một tòa nhà bị hư hỏng tại quận Shevchenkivskyi ở Thủ đô Kiev, Ukraine ngày 21/7/2025. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ngã rẽ nguy hiểm trong xung đột tại Ukraine

Cuộc xung đột tại Ukraine bước vào ngã rẽ mới đầy sóng gió, với những đòn tấn công của Nga và Ukraine với cường độ và quy mô lớn nhằm vào các mục tiêu chiến lược của nhau. Cùng với đó, khoảng trống ngoại giao giữa lúc xung đột leo thang đang gây lo ngại làm chậm nỗ lực tìm kiếm hòa bình.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron (bên phải) và Tổng thống lâm thời Syria Ahmed al-Sharaa trước cuộc gặp tại Cung điện Nhân Dân ở Syria. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Pháp và Syria hướng đến giai đoạn hợp tác mới

Trong chuyến thăm được đánh giá là mang tính lịch sử đến Syria mới đây, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tái khẳng định cam kết hỗ trợ Syria xây dựng lại đất nước sau xung đột. Bắc thêm nhịp cầu giúp Damascus tái thiết và hội nhập quốc tế sau nhiều năm bị cấm vận, điều Paris nhận lại cũng rất đáng giá.

Hội nghị thượng đỉnh về AI diễn ra tại Seoul, Hàn Quốc. (Ảnh: AISUMMIT.CO.KR)

Hàn Quốc kiên định mục tiêu trở thành cường quốc AI

Chính phủ Hàn Quốc vừa công bố các siêu dự án trị giá hàng nghìn tỷ USD với mục tiêu đưa Xứ sở Kim chi trở thành cường quốc trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI). Giữa làn sóng công nghệ thông tin bùng nổ mạnh mẽ, AI được xác định là “quân bài chiến lược” định hình tương lai phát triển của Hàn Quốc trong những thập niên tới.

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi và người đồng cấp Nhật Bản Sanae Takaichi. (Nguồn: Văn phòng Thủ tướng Ấn Độ)

Luồng gió mới trong quan hệ Ấn Độ-Nhật Bản

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae vừa kết thúc chuyến thăm kéo dài 3 ngày tới Ấn Độ. Điểm nhấn trong chuyến công du được đánh giá là thành công ngoài mong đợi lần này là Hội nghị thượng đỉnh Ấn Độ-Nhật Bản lần thứ 16 - một hoạt động thường niên thể hiện quan hệ nồng thắm giữa hai nền kinh tế lớn thứ 2 và 3 châu Á.

Ảnh minh họa.

Không chủ quan với dịch bệnh

Dịch Ebola vẫn đang diễn biến phức tạp tại Cộng hòa Dân chủ Congo, với tốc độ lây nhiễm nhanh và số lượng ca nhiễm lớn. Đáng lo ngại hơn, trong quá trình truy vết, giới chức y tế châu Phi đã “mất dấu” hàng trăm người được xác nhận dương tính với virus Ebola.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Kỳ vọng và thách thức

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đang thúc đẩy các nỗ lực ngoại giao để đẩy nhanh tiến trình đưa Kiev gia nhập Liên minh châu Âu (EU) - một trong những mục tiêu chiến lược của quốc gia bên bờ Biển Đen. Tuy vậy, hành trình này được cho là sẽ không êm ả, sự khác biệt quan điểm giữa các nước thành viên EU là một rào cản lớn.

Trụ sở NATO ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân hoa xã)

Phép thử cho quan hệ đồng minh

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang đứng trước áp lực phải giảm căng thẳng trước thềm Hội nghị thượng đỉnh của liên minh quân sự dự kiến diễn ra vào các ngày 7-8/7 tới tại Thổ Nhĩ Kỳ. Trong bối cảnh Mỹ gia tăng sức ép các đồng minh châu Âu gánh vác nhiều hơn trách nhiệm an ninh...