Dưới những tán đước xã Ngọc Hiển, người dân đã quen với việc sống cùng rừng. Họ nhận khoán bảo vệ rừng, nuôi tôm dưới tán rừng, giữ từng khoảng đất ven biển khỏi sóng gió. Trong nhiều năm, giá trị lớn nhất của những cánh rừng ấy được đo bằng diện tích che phủ hay khả năng chắn sóng. Khi thế giới bắt đầu định giá carbon và dịch vụ hệ sinh thái, giá trị của rừng ngập mặn không còn chỉ nằm ở khả năng chắn sóng hay giữ đất. Vùng đất này đang mở ra tiềm năng tạo nguồn lực mới cho phát triển.
Ngày 26/5/2026, tỉnh Cà Mau đã khởi động dự án "Hỗ trợ phục hồi rừng ngập mặn, tăng cường khả năng ứng phó với biến đổi khí hậu của hệ sinh thái và cộng đồng tại tỉnh Cà Mau". Mục tiêu của dự án phục hồi 1.500 ha rừng ngập mặn tại 6 xã ven biển. Sinh kế của người dân sống ven rừng sẽ tiếp tục được gắn với việc bảo vệ và khai thác bền vững hệ sinh thái rừng ngập mặn.
Với 102.000 ha rừng ngập mặn, Cà Mau đang sở hữu một kho báu về carbon xanh. Theo số liệu từ Viện Nghiên cứu Sinh thái và Môi trường rừng (thuộc Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam), hệ sinh thái đặc biệt này đang hấp thụ và “làm sạch” hơn 30 triệu tấn CO2 mỗi năm.
Theo tính toán của WWF Việt Nam, với mức giá giao dịch thế giới thấp nhất từ 5-10 USD/tín chỉ (1 tấn CO2 được xác minh thành công được quy đổi ra 1 tín chỉ carbon), tiềm năng làm sạch hơn 30 triệu tấn CO2/năm của Cà Mau có thể mang về ít nhất 150 triệu USD.
Không chỉ hấp thụ carbon, rừng ngập mặn còn tạo nền tảng cho nhiều mô hình kinh tế sinh thái đang phát triển tại Cà Mau như nuôi tôm dưới tán rừng, du lịch trải nghiệm và các chương trình chứng nhận sản phẩm thủy sản bền vững. Việc bảo vệ và phục hồi rừng vì thế còn gắn với mục tiêu nâng cao giá trị kinh tế từ cùng một diện tích đất. Trong bối cảnh các thị trường xuất khẩu ngày càng quan tâm đến yếu tố phát thải và phát triển bền vững, lợi thế từ hệ sinh thái rừng ngập mặn có thể trở thành một nguồn lực cạnh tranh mới của địa phương.
Tuy nhiên, tiềm năng đó chỉ có thể trở thành hiện thực nếu hệ sinh thái rừng ngập mặn được duy trì và phục hồi lâu dài. Ông Phan Minh Chí, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Cà Mau cho biết, hệ sinh thái rừng ngập mặn của tỉnh đang đối mặt nguy cơ suy thoái do giảm nguồn phù sa, khai thác tài nguyên thiếu bền vững và áp lực phát triển kinh tế. Theo thống kê, giai đoạn 2011 - 2025, sạt lở bờ biển đã làm mất khoảng 6.250 ha đất và rừng phòng hộ.
Nếu không có những bước đi tích cực thì không chỉ sinh kế người dân không được bảo đảm mà việc tận dụng kho báu carbon xanh cũng ngày càng xa vời.
