“Tự mình cứu mình thôi!”
Ngay sau khi thông tin về vụ cháy ở chung cư Carina được các phương tiện truyền thông truyền tải, nhiều người dân tại TP Hồ Chí Minh đã bày tỏ sự bức xúc, xót xa. Đặc biệt, rất nhiều người dân đang sinh sống tại các khu chung cư trên địa bàn đã tìm mua nhiều trang thiết bị phòng cháy, chữa cháy (PCCC). Tại các cửa hàng kinh doanh thiết bị PCCC ở TP Hồ Chí Minh, số lượng khách hàng tăng đột biến. Theo thông tin từ một nhân viên bán hàng tại Trung tâm thiết bị phòng cháy, chữa cháy 4-10 (quận 1), nhiều người tìm mua mặt nạ phòng độc, thang dây, thang hạ chậm thoát hiểm cho nhà cao tầng, đèn pin đeo đầu…
Ông Nguyễn Đình Ninh (quận 9) tìm mua thang thoát hiểm và mặt nạ bảo vệ mặt, chống ngạt, cho biết mình làm việc trong tòa nhà cao tầng và sống ở chung cư, nên khi nghe có chung cư nào cháy là cảm thấy vô cùng lo lắng. Vì vậy, trong khi chờ chủ đầu tư trang bị, ông tự tìm mua thiết bị PCCC để bảo vệ gia đình và đồng nghiệp. “Giờ mình muốn an toàn thì phải tự mua dụng cụ về trang bị chủ đầu tư người ta đâu trang bị cho mình, rồi đến khi xảy ra cháy ai lo. Nói chung, việc trang bị các dụng cụ PCCC của các nhà đầu tư Việt Nam hiện vẫn chưa hoàn chỉnh. Người ta không tận tâm với người dân, chưa tuân thủ những gì mà luật đã quy định. Mà cứ gian dối vậy thì dân lãnh đủ. Mình phải tự cứu mình thôi”, ông Ninh bức xúc nói.
Vợ chồng chị Nguyễn Trường An (đang sống tại chung cư Nguyễn Quyền, quận Bình Tân) cuối tuần qua cũng vừa mua ba chiếc mặt nạ chống ngạt, bình chữa cháy mini và thang thoát hiểm. Vấn đề phòng, chống cháy nổ đã được chị và nhiều cư dân phản ánh nhưng đến nay chưa có tiến triển gì. Chị bị ám ảnh bởi các vụ cháy chung cư: “Nỗi hoang mang này có từ lâu rồi chứ không phải đến bây giờ mới có. Mình trang bị thì trang bị vậy thôi nhưng vẫn mong nhà đầu tư và ban quản lý các chung cư quan tâm đến vấn đề này nhiều hơn. Sự vô trách nhiệm đôi khi để lại hậu quả nặng nề lắm”.
Lỗi thuộc về ai?
Sau vụ cháy chung cư Carina, lãnh đạo Bộ Công an vừa yêu cầu thực hiện tổng kiểm tra rà soát cơ sở hạ tầng, phương án an toàn PCCC trên toàn địa bàn TP Hồ Chí Minh. Các cuộc diễn tập PCCC đã và đang được triển khai tại nhiều tòa nhà. Thế nhưng, câu hỏi được nhiều người đặt ra là sau các đợt kiểm tra, tập huấn như thế, chất lượng PCCC tại các chung cư từ cao cấp đến bình dân có được bảo đảm lâu dài? Hay khi đoàn đi, mọi thứ lại quay về trạng thái “vô trách nhiệm bền vững”.
Hiện trên địa bàn TP Hồ Chí Minh có hơn 1.000 tòa nhà cao từ năm tầng trở lên, trong đó có 605 nhà cao hơn 10 tầng. Bên cạnh đó, đang có ít nhất 145 công trình nhà cao tầng đang được thi công. Thời gian qua, không ít trường hợp chủ đầu tư cũng như ban quản lý chung cư thiếu quan tâm vấn đề PCCC dù cư dân đã nhiều lần kiến nghị, thậm chí có chung cư chưa được nghiệm thu phương án PCCC. Ngay như trường hợp của Carina, theo lời kể của người dân, khi khói bốc lên chuông báo cháy vẫn không hoạt động, ban quản lý chung cư không hề có loa thông báo, hướng dẫn người dân cách xử lý tình huống. Do vậy, nhiều người vì mất bình tĩnh đã không kịp xử lý khiến số thương vong tăng cao.
Thế nhưng, nói đi cũng phải nói lại, trong những vụ cháy chung cư không thể không nhắc đến trách nhiệm của người dân. Sự thiếu ý thức của một bộ phận người dân đôi khi vô tình làm cho tình hình trở nên nghiêm trọng khi có hỏa hoạn xảy ra. Chèn vật cứng vào cửa thoát hiểm “cho thoáng”, để vật dụng thừa, rác thải ngay các góc cầu thang của lối thoát hiểm là cách mà không ít cư dân tại các khu chung cư đang làm. Theo quy định, cửa thoát hiểm phải được đóng lại khi không sử dụng. Nếu không may có cháy, cánh cửa này sẽ bảo vệ người dân khỏi ngạt khói và kéo dài thời gian để tổ chức ứng cứu kịp thời. Có nhà còn bày biện nướng thức ăn ngay tại chung cư hoặc các khu vực thoáng gió. Việc hút thuốc tại các hầm xe, vứt tàn thuốc bừa bãi trên các bãi cỏ, lá khô cũng tiềm ẩn nguy cơ gây hỏa hoạn. Vậy mà mấy ai coi trọng? Đến khi sự cố xảy ra thì than ôi, trách nhau cũng quá muộn rồi…
