Không còn lựa chọn nào khác
“Không còn lựa chọn nào tốt hơn” là lời đáp mà phần đông công nhân trả lời khi nghe người khác hỏi “Tại sao lại gửi con vào trường tư, nhóm lớp để trẻ bị đánh đập, bạo hành?”. Công việc đòi hỏi đi sớm về trễ, tăng ca thường xuyên khiến công nhân không thể gửi con vào các cơ sở giáo dục mầm non công lập dù bản thân rất muốn. Chị Trần Thị Thu Thủy, một công nhân đang sống tại quận 12, TP Hồ Chí Minh tâm tư: “Trường công 16 giờ 30 phút trả trẻ trong khi công nhân tụi mình về trễ lắm. Rồi tăng ca liên tục, mình không làm chủ đâu chịu, nghỉ việc thì lấy gì nuôi con? Dân lao động như tụi mình không có hộ khẩu, KT3 nên việc xin vào trường công cũng đâu dễ. Vậy đó, nên tụi mình phải chọn trường tư hoặc gửi hàng xóm chứ ai không thích con học trường công. Cũng sợ con bị người ta la hay đánh nhưng nói thật, tụi mình không còn lựa chọn nào khác”.
Vì không còn lựa chọn nào khác nên ngay cả khi bạo hành xảy ra, công nhân chỉ biết xót xa chuyển con từ cơ sở tư thục này sang cơ sở tư thục khác. Thông tin từ UBND quận 12 cho biết, trong số 36 trẻ theo học tại lớp mẫu giáo tư thục Mầm Xanh (nơi xảy ra vụ bạo hành trẻ rúng động dư luận mới đây - PV), mặc dù địa phương đã bố trí cho vào trường công học, chỉ 12 phụ huynh đồng ý. Còn lại 18 phụ huynh nhờ địa phương giới thiệu trường tư thục, sáu phụ huynh cho trẻ ở nhà để ổn định tâm lý. Theo phân tích của ông Lê Trương Hải Hiểu, Chủ tịch UBND quận 12, chính vì không thu xếp được thời gian đưa rước trẻ nên công nhân buộc phải chọn gửi con vào trường tư: “Trường mầm non công lập hoạt động theo giờ hành chính, trong khi đó phần đông công nhân đều phải làm việc ngoài giờ, làm việc ca… Do vậy, TP Hồ Chí Minh nên có cơ chế nào đó linh động để hệ thống trường mầm non công lập giải quyết thêm được chỗ gửi cho con em công nhân. Bên cạnh đó cũng cần nghĩ đến việc lắp camera tại các cơ sở mầm non tư thục nhằm bảo đảm cao nhất an toàn cho trẻ, giúp phụ huynh yên tâm hơn. Có thể đưa việc này vào tiêu chuẩn đánh giá về chuẩn, làm sao cho các trường tư thục tự hướng đến việc tăng quá trình giám sát, như vậy mới minh bạch thông tin”.
Cần thêm nhiều giải pháp
Mong muốn tạo điều kiện để lực lượng công nhân yên tâm công tác, từ năm 2014, TP Hồ Chí Minh đã triển khai thí điểm chương trình nhận giữ trẻ ngoài giờ cho con em công nhân tại bốn địa phương là quận Thủ Đức, Bình Tân, quận 7 và huyện Củ Chi. Đây là nơi tập trung nhiều KCN-KCX nhất của thành phố. Cơ sở vật chất tốt, đội ngũ giáo viên, bảo mẫu đạt chuẩn, thế nhưng, cũng vì những bất cập về mặt thời gian nên đến nay, chương trình này vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu gửi con của lực lượng công nhân. Nói là giữ thêm giờ nhưng năm trường mầm non công lập tham gia chương trình này chỉ giữ trẻ đến 17 giờ 30 phút và trường thì không gần nơi ở hay chỗ làm của công nhân như mạng lưới trường tư do đó, ít ai mặn mà. Bà Bùi Thị Diễm Thu, Phó Giám đốc Sở Giáo dục & Đào tạo (GD&ĐT) TP Hồ Chí Minh cho hay: “Rất khó để gỡ nút thắt này vì hiện tại, đội ngũ giáo viên tại các trường mầm non công lập không đủ đáp ứng nhu cầu làm thêm ca, thêm giờ. Ngoài ra, việc yêu cầu giáo viên làm thêm giờ phải tính toán kỹ và chỉ thực hiện trên tinh thần tự nguyện, nếu không sẽ vi phạm pháp luật lao động. Chúng tôi mong là có thể tăng biên chế đối với những trường có tổ chức nhận giữ trẻ cho con công nhân để có thể thực hiện việc chia ca giữ trẻ. Hiện tại, áp lực của giáo viên mầm non là rất lớn”.
TP Hồ Chí Minh hiện có khoảng 300 nghìn công nhân đang làm việc tại các KCN-KCX. Nhu cầu gửi trẻ của lực lượng công nhân là rất lớn. Thế nhưng, trong tổng số 1.208 trường mầm non tại 24 quận, huyện, tỷ lệ trường mầm non công lập rất hạn chế, chỉ chiếm 38,5%. Mỗi năm, ngành GD&ĐT thành phố nỗ lực xây thêm nhiều trường, lớp mới nhưng vẫn không thể đáp ứng được nhu cầu gửi trẻ thực tế do áp lực dân số ngày càng cao. Điều này đồng nghĩa với việc để tìm được một nơi gửi trẻ đạt chuẩn, chất lượng cho con em công nhân không phải điều đơn giản. Do vậy, bà Thái Thị Hoài Sơn, Phó Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ Thanh niên công nhân TP Hồ Chí Minh cho rằng, đã đến lúc các KCN-KCX không thể làm ngơ trong việc bổ sung trường lớp mầm non cho con em công nhân trên địa bàn thành phố: “Theo tôi, các KCN-KCX cần chung tay cùng chính quyền trong việc xây dựng trường mầm non phục vụ cho con em công nhân. Họ có thể vừa đầu tư vừa quản lý các nhà trẻ này. Như vậy rất hợp lý bởi doanh nghiệp sẽ hiểu được giờ giấc làm việc của công nhân, từ đó có cách bố trí phù hợp cho cả hai bên”.
