Xu hướng này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả hoạt động mà còn đặt nền móng cho một nền hành chính minh bạch, hiện đại, tiệm cận với chính quyền số - mô hình quản trị hiện đại, ngay từ cấp xã mà Việt Nam đang hướng tới.
AI nâng tầm phục vụ hành chính công
Thực tế, AI có thể tham gia vào nhiều khâu: Từ soạn thảo văn bản, ghi biên bản họp, phân tích số liệu đến hỗ trợ lãnh đạo ra quyết định. Những việc vốn tiêu tốn nhiều công sức của cán bộ nay có thể được AI thực hiện nhanh chóng, giúp tiết kiệm hàng giờ làm việc mỗi ngày.
Nếu tại các đô thị lớn như Hà Nội, Đà Nẵng, Thành phố Hồ Chí Minh, Hải Phòng hay Bắc Ninh, hình ảnh những bốt trợ lý ảo đã quen thuộc với người dân, thì tại các địa phương như: Phú Thọ, Thái Nguyên hay Hà Tĩnh, các trợ lý ảo cũng bắt đầu “đỡ đần” được các cán bộ cơ sở.
Dù không thuận lợi như các địa phương khác, song thời gian qua, việc triển khai thí điểm mô hình trợ lý ảo AI tại một số Trung tâm Phục vụ hành chính công trên địa bàn tỉnh Phú Thọ đã khẳng định hiệu quả trong hỗ trợ người dân và doanh nghiệp tiếp cận các dịch vụ hành chính công. Cũng nhờ ứng dụng công nghệ, cả 148 xã, phường ngay sau sáp nhập đã đi vào hoạt động, kết nối chặt chẽ và liên thông với các Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp tỉnh được tổ chức thành ba cơ sở đặt tại các phường Việt Trì, Vĩnh Phúc và Hòa Bình.
Cùng với mô hình trợ lý ảo AI tại bộ phận một cửa, từ cuối tháng 5/2026, Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Tân Lạc đã ra mắt mô hình “Tiện ích trợ lý số Tân Lạc” trên nền tảng Zalo. Đây là một trong những mô hình chuyển đổi số tiêu biểu ở cấp cơ sở. Theo ông Nguyễn Mạnh Hùng, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Tân Lạc, nhờ mô hình này, áp lực tại quầy giao dịch của Trung tâm Phục vụ hành chính công giảm đi nhiều, đồng thời nâng cao tính công khai, minh bạch trong phục vụ người dân. Người dân có thể tra cứu thành phần hồ sơ, quy trình giải quyết, mức phí thực hiện các thủ tục hành chính trong nhiều lĩnh vực như: Tư pháp, đất đai, hộ tịch...
Tại tỉnh Thái Nguyên, việc ứng dụng AI trong hoạt động của bộ phận một cửa cũng cho thấy những thay đổi rõ rệt, không chỉ về cách thức vận hành mà còn ở chất lượng phục vụ. Chuyển đổi số trong cải cách hành chính không còn dừng ở việc xây dựng hệ thống hay số hóa quy trình, mà đang từng bước đi vào thực tiễn, bắt đầu từ “điểm chạm” trực tiếp với người dân.
Thay vì phải hỏi từng bộ phận hoặc chờ hướng dẫn, người dân tại phường Quyết Thắng (tỉnh Thái Nguyên) có thể tương tác trực tiếp với robot hỗ trợ để nắm bắt thông tin về thủ tục hành chính, từ thành phần hồ sơ đến quy trình thực hiện. Thậm chí, công nghệ đã được triển khai theo hướng tăng tính chủ động cho người sử dụng như ở phường Phan Đình Phùng (tỉnh Thái Nguyên). Các cây máy điện tử tự phục vụ (Kiosk) tích hợp AI được bố trí ngay tại Trung tâm phục vụ hành chính công cho phép người dân tự thao tác tra cứu thông tin, lựa chọn dịch vụ và nắm bắt quy trình thực hiện, góp phần thay đổi cách tiếp cận dịch vụ công của người dân.
Tạo nền tảng hiện thực hóa mục tiêu xây dựng chính quyền số
Những kết quả bước đầu từ việc ứng dụng trợ lý ảo AI cho thấy đây là hướng đi đúng đắn trong tiến trình xây dựng chính quyền số. Thành công của mô hình thí điểm đã mở ra triển vọng nhân rộng trên phạm vi toàn tỉnh Phú Thọ. Để AI thật sự trở thành công cụ hỗ trợ đắc lực trong hoạt động quản lý nhà nước, tỉnh Phú Thọ đã chú trọng công tác đào tạo, nâng cao năng lực số cho đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức. Theo số liệu thống kê, đến nay đã có 100% cán bộ, công chức, viên chức của tỉnh được tham gia các lớp tập huấn, bồi dưỡng ứng dụng AI vào trong công tác điều hành, giải quyết công việc.
Tương tự, nhằm nâng cao năng lực số, đồng thời mở ra hướng tiếp cận mới trong cải cách hành chính, xây dựng chính quyền số tinh gọn, hiện đại, phục vụ người dân hiệu quả hơn, trung tuần tháng 5 vừa qua, Ủy ban nhân dân tỉnh Hà Tĩnh đã tổ chức Hội nghị tập huấn ứng dụng AI trong quản lý, lãnh đạo cho đội ngũ cán bộ, công chức cơ sở. Đánh giá cao tính thực tiễn của các nội dung được truyền đạt cũng như khả năng ứng dụng AI trong công việc hằng ngày, anh Nguyễn Văn Cường, Phó Trưởng phòng Văn hóa xã Kim Sơn 2, tỉnh Hà Tĩnh, chia sẻ, chương trình là cơ hội giúp cán bộ cơ sở được tiếp cận và áp dụng những kiến thức, công cụ công nghệ mới vào thực tế công việc để xử lý văn bản, tài liệu nhanh chóng, hiệu quả hơn.
Ở các địa phương đã mạnh dạn triển khai ứng dụng AI vào công việc như: Phú Thọ hay Thái Nguyên, hiệu quả là rất rõ ràng. Theo báo cáo, chỉ riêng quý I/2026, Thái Nguyên đã tiếp nhận trên 179.000 hồ sơ, với tỷ lệ giải quyết đúng hạn đạt gần 99,7%; tỷ lệ hồ sơ được thực hiện trực tuyến đạt hơn 95%. Đặc biệt, hệ thống chính quyền điện tử tiếp tục được hoàn thiện, với 100% văn bản được trao đổi dưới dạng điện tử, hàng chục nghìn tài khoản cấp cho cán bộ cơ sở để phục vụ xử lý công việc trên môi trường số.
Tại Phú Thọ, số liệu thống kê của Sở Nội vụ, từ đầu năm 2026 đến nay toàn tỉnh đã tiếp nhận hơn 320 nghìn hồ sơ thủ tục hành chính.
Những con số này là minh chứng rõ nét về khối lượng công việc mà đội ngũ cán bộ, công chức phải đảm đương hằng ngày. Do đó, việc ứng dụng AI trong giải quyết thủ tục hành chính góp phần tạo nền tảng để xây dựng nền hành chính chuyên nghiệp, hiệu quả, minh bạch và gần dân hơn, góp phần hiện thực hóa mục tiêu xây dựng chính quyền số, công dân số và xã hội số trên khắp cả nước trong những năm tới.
Với phương châm lấy người dân làm trung tâm phục vụ, việc ứng dụng AI trong giải quyết thủ tục hành chính không chỉ là giải pháp công nghệ mà còn là bước chuyển quan trọng trong tư duy quản trị hiện đại.
