Nghị quyết và hành động - phát triển nhanh, bền vững đất nước

Xây dựng đội ngũ nhà khoa học trình độ cao

Tại cuộc họp Thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định vai trò đặc biệt quan trọng của khoa học cơ bản chính là nền tảng để hình thành các lý thuyết mới, công nghệ mới và các mô hình phát triển bền vững.

Hoạt động nghiên cứu khoa học tại Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh.
Hoạt động nghiên cứu khoa học tại Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh.

Đồng thời, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, muốn có nền khoa học mạnh thì trước hết phải có đội ngũ nhà khoa học giỏi; có hệ sinh thái phát hiện, đào tạo, bồi dưỡng, trọng dụng và bảo vệ nhân tài khoa học.

Phó Chủ nhiệm Hội đồng Tư vấn về Khoa học công nghệ và chuyển đổi số (Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam), Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty cổ phần Halcom Việt Nam Nguyễn Quang Huân nhận định, chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nhìn đúng vào điểm nghẽn cốt lõi của hệ sinh thái khoa học, công nghệ hiện nay, khi còn coi nhẹ khoa học cơ bản nên thiếu nền tảng để hình thành tri thức mới một cách bền vững. Chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước có ý nghĩa lớn đối với định hướng phát triển đất nước nhanh và bền vững trong giai đoạn mới, bởi đã đặt khoa học cơ bản vào đúng vị trí là nền móng tri thức quốc gia. Đây là yêu cầu trước mắt, cũng là chiến lược lâu dài để nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư và chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ trên toàn cầu.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu rõ, những lĩnh vực đang định hình tương lai thế giới hiện nay như: Trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, lượng tử, công nghệ sinh học, vật liệu mới, công nghệ dữ liệu… đều bắt nguồn từ những nghiên cứu cơ bản được đầu tư liên tục trong nhiều thập kỷ. Đối với Việt Nam, khoa học, công nghệ ngày càng trở thành động lực trực tiếp của tăng trưởng kinh tế và nâng cao năng suất lao động.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng chỉ rõ, hiện nay đội ngũ chuyên gia đầu ngành ở nhiều lĩnh vực còn mỏng; thiếu lực lượng kế cận; nhiều nhà khoa học trẻ chưa có môi trường để phát triển lâu dài; tình trạng chảy máu chất xám vẫn diễn ra.

Khẳng định Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đã đánh giá và nhìn rất sâu vào vấn đề này, đồng chí Nguyễn Quang Huân cho rằng, nhiều năm qua, Việt Nam chưa đầu tư tương xứng cho khoa học cơ bản nên thiếu đội ngũ nhà khoa học có trình độ cao, thiếu các lý thuyết mang dấu ấn Việt Nam. Vì thế, muốn xây dựng nền khoa học mạnh phải có đội ngũ nhà khoa học có trình độ cao ở tất cả các tầng của hệ sinh thái khoa học, từ khoa học cơ bản, khoa học ứng dụng, phát triển công nghệ cho đến đổi mới sáng tạo. Thực tiễn trên thế giới cho thấy, những quốc gia có nền khoa học phát triển đều là những quốc gia sở hữu đội ngũ trí thức tinh hoa, hệ sinh thái nghiên cứu mạnh và cơ chế trọng dụng nhân tài hiệu quả.

Chỉ ra những vấn đề còn tồn tại trong nghiên cứu khoa học cơ bản, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đồng thời định hướng một trong các giải pháp là xây dựng Chương trình quốc gia về nhân tài khoa học cơ bản. Chương trình cần bao quát từ phát hiện sớm, đào tạo tinh hoa, học bổng tiến sĩ, sau tiến sĩ, trưởng nhóm trẻ đến chuyên gia đầu ngành và trí thức Việt Nam toàn cầu.

Theo đồng chí Nguyễn Quang Huân, đây là chỉ đạo rất sâu sát, mang tính tổng quát nhưng cũng hết sức cụ thể, giúp tháo gỡ nút thắt cho phát triển khoa học, công nghệ. Tinh thần này thống nhất với Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Nghị quyết xác định phát triển và trọng dụng nguồn nhân lực chất lượng cao, nhân tài, đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học là một trong những nhiệm vụ trọng tâm; đồng thời, đặt khoa học, công nghệ vào vị trí trung tâm của chiến lược phát triển quốc gia. Điều đó cho thấy xây dựng đội ngũ nhà khoa học có trình độ cao không đơn thuần là nhiệm vụ của các viện nghiên cứu hay trường đại học mà là nhiệm vụ của toàn hệ thống chính trị, các cấp, ngành và toàn xã hội.

Để thực hiện mục tiêu đó, yếu tố có ý nghĩa quyết định là giáo dục và đào tạo. Nếu khoa học, công nghệ là động lực phát triển thì giáo dục chính là nền tảng tạo ra động lực ấy. Với tầm nhìn đó, Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo xác định giáo dục đại học là nòng cốt phát triển nhân lực trình độ cao, nhân tài, thúc đẩy phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; đồng thời đề ra nhiệm vụ hiện đại hóa, nâng tầm giáo dục đại học, tạo đột phá phát triển nhân lực trình độ cao và nhân tài, dẫn dắt nghiên cứu, đổi mới sáng tạo. Các trường đại học vừa là nơi đào tạo nguồn nhân lực vừa phải trở thành trung tâm nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và chuyển giao công nghệ. Đây chính là điều kiện quan trọng để hình thành đội ngũ nhà khoa học có trình độ cao, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Có thể bạn quan tâm

Nhóm nghiên cứu thực hiện nghiên cứu các hợp chất sau chiết xuất của cây nghệ trắng. (Ảnh: TRUNG HIẾU)

Nghệ trắng và triển vọng hỗ trợ điều trị ung thư dạ dày

Lần đầu tiên, cao chiết chuẩn hóa từ thân rễ nghệ trắng trồng tại Trà Vinh được chứng minh có khả năng ức chế nhiều dòng tế bào ung thư, đặc biệt là ung thư dạ dày, đồng thời ít ảnh hưởng đến tế bào bình thường. Kết quả này mở ra triển vọng khai thác dược liệu Việt Nam trong hỗ trợ phòng ngừa và điều trị ung thư.

Lãnh đạo Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội và Tập đoàn Công nghệ CMC ký kết bản ghi nhớ hợp tác giai đoạn 2026-2030, thúc đẩy chuyển đổi số, chuyển đổi AI và đổi mới sáng tạo.

Hà Nội đẩy mạnh hợp tác chiến lược phát triển chính quyền số và thành phố AI

Trong khuôn khổ hội nghị công bố quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm và xúc tiến đầu tư năm 2026, Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội và Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội đã ký nhiều biên bản ghi nhớ hợp tác với các doanh nghiệp công nghệ, tổ chức nghiên cứu, đào tạo và các đối tác trong nước, quốc tế.

Một sản phẩm công nghệ mới trưng bày tại triển lãm công nghệ năng lượng mặt trời và hệ thống lưu trữ Solar & Storage Live 2024 tại thành phố Johannesburg, Nam Phi. (Ảnh: TTXVN)

Thúc đẩy tự chủ chiến lược về hạ tầng công nghệ

Bốn nền kinh tế công nghệ lớn nhất châu Phi đã soạn thảo các chiến lược về trí tuệ nhân tạo (AI) trong bối cảnh họ thừa nhận phụ thuộc quá nhiều vào các công ty công nghệ Mỹ về cơ sở hạ tầng. Với sự hỗ trợ của công nghệ phương Tây, các công ty châu Phi đang bắt đầu xây dựng cơ sở hạ tầng AI. 

Nghiên cứu phát triển khoa học và công nghệ là một trong những nhiệm vụ trọng tâm trong giai đoạn hiện nay.

Nâng cao năng lực khoa học và công nghệ quốc gia, góp phần làm chủ công nghệ chiến lược

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 229/2026/NĐ-CP ngày 25/6/2026 quy định về tổ chức và hoạt động của Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ quốc gia. Nghị định gồm 8 chương và 39 điều, tập trung tháo gỡ những vướng mắc về tổ chức, cơ chế hoạt động; đồng thời để Quỹ thực hiện chức năng, nhiệm vụ phù hợp các quy định mới. 

Sự kiện thu hút hơn 300 đối tác chiến lược và đại diện các doanh nghiệp công nghệ trong khu vực.

Khai mạc Hội nghị thượng đỉnh Đối tác Đông Nam Á 2026

Ngày 26/6, tại Thành phố Hồ Chí Minh, Hội nghị thượng đỉnh Đối tác Đông Nam Á 2026 (Huawei SEA Partner Summit 2026) đã chính thức khai mạc với chủ đề “Hợp tác để khai phóng tương lai xanh và thông minh” (Partnering To Ignite The Intelligent và Green Future).

Bí thư Tỉnh ủy Đắk Lắk Lương Nguyễn Minh Triết phát biểu tại hội thảo.

Đắk Lắk đẩy mạnh chuyển đổi số và phát triển hệ sinh thái doanh nghiệp bền vững

Trong khuôn khổ chuỗi sự kiện công bố điều chỉnh quy hoạch tỉnh Đắk Lắk thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 và xúc tiến đầu tư năm 2026, sáng 26/6, Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Đắk Lắk phối hợp các cơ quan, đơn vị tổ chức Hội thảo chuyên đề “Chuyển đổi số và phát triển hệ sinh thái doanh nghiệp bền vững”.

Hội thảo Việt Nam-Lào về phát triển hạ tầng tin cậy số và ứng dụng chữ ký số trong các lĩnh vực.

Việt Nam-Lào hợp tác về phát triển hạ tầng tin cậy số và ứng dụng chữ ký số

Chiều 25/6, tại thủ đô Vientiane (Lào), Trung tâm Chứng thực điện tử quốc gia Việt Nam (NEAC), Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam phối hợp Trung tâm Internet quốc gia Lào (LANIC), Bộ Công nghệ và Truyền thông Lào tổ chức Hội thảo Việt Nam-Lào về phát triển hạ tầng tin cậy số và ứng dụng chữ ký số trong các lĩnh vực.

Nhóm nghiên cứu của Viettel AI xây dựng mới bộ dữ liệu các khuôn mặt bị che khuất để huấn luyện mô hình AI. (Ảnh: Quỳnh Trang)

Giải pháp Viettel AI được bảo hộ tại Hoa Kỳ nhờ bài toán nhận diện khuôn mặt bị che khuất

Ngày 26/6, Tập đoàn Công nghiệp-Viễn thông Quân đội Viettel cho biết, năng lực nghiên cứu công nghệ lõi của Viettel AI được khẳng định khi Văn phòng Sáng chế và Nhãn hiệu Hoa Kỳ (USPTO) vừa cấp bằng sáng chế hữu ích cho phương pháp “Nhận diện khuôn mặt có đeo khẩu trang qua hình ảnh sử dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo”.

Diễn đàn đối thoại chiến lược 2026 tại Hà Nội bàn cách xác lập mô hình tăng trưởng mới dựa trên công nghệ chiến lược, đổi mới sáng tạo và nguồn nhân lực chất lượng cao.

Phát huy công nghệ chiến lược, xác lập mô hình tăng trưởng mới

Ngày 25/6, tại Hà Nội, Bộ Ngoại giao phối hợp Phòng Thương mại Hoa Kỳ tại ASEAN, Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD) cùng các đối tác tổ chức Diễn đàn đối thoại chiến lược với chủ đề “Xác lập mô hình tăng trưởng mới: Phát huy các công nghệ chiến lược để nâng cao năng lực cạnh tranh và tăng trưởng bền vững”. 

Triển lãm Quốc tế Vietnam ICTCOMM 2026 diễn ra từ 24-26/6 tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Doanh nghiệp vận hành trên nền tảng AI – Tương lai của chuyển đổi số

Diễn ra từ ngày 24-26/6/2026 tại Thành phố Hồ Chí Minh, Vietnam ICTCOMM 2026 quy tụ hàng trăm doanh nghiệp công nghệ trong các lĩnh vực ICT, AI, IoT, Cloud, Data Center và Cybersecurity. Theo Ban tổ chức, ngày khai mạc đã thu hút hơn 2.000 lượt khách tham quan cùng nhiều hội thảo chuyên đề về chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo.

Báo chí thế giới tái định vị giữa "gọng kìm" của AI và người sáng tạo nội dung

Báo chí thế giới tái định vị giữa "gọng kìm" của AI và người sáng tạo nội dung

Sự trỗi dậy của các “bộ máy trả lời bằng AI” làm bốc hơi lưu lượng truy cập truyền thống. Làn sóng người sáng tạo nội dung đang cướp đi sự chú ý cũng như nhân tài của báo chí chính thống. Phản ứng chiến lược được nhiều cơ quan báo chí lựa chọn là tập trung vào những thứ máy móc không thể sao chép.

Tăng cường bảo mật ngân hàng. (Đồ họa: HỒNG ANH)

Chống lừa đảo AI trong ngành ngân hàng

Sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra nhiều cơ hội cho ngành ngân hàng trong việc nâng cao hiệu quả vận hành, quản trị rủi ro và cải thiện trải nghiệm khách hàng. Tuy nhiên, chính công nghệ này cũng đang bị tội phạm mạng lợi dụng để tạo ra các hình thức lừa đảo ngày càng tinh vi.

Hội nghị sơ kết công tác quản lý lĩnh vực thông tin điện tử 6 tháng đầu năm 2026.

Tăng cường xử lý vi phạm trên không gian mạng

Chiều 24/6, tại Hà Nội, Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) tổ chức Hội nghị sơ kết công tác quản lý lĩnh vực thông tin điện tử 6 tháng đầu năm 2026.

Hoạt động nghiên cứu, thí nghiệm thực hành của sinh viên Trường đại học Việt Nhật. (Ảnh: DIỆP NGỌC)

Chuyển đổi số trong quản trị đại học: Đột phá đào tạo song hành và lực lượng lao động kỷ nguyên mới

Giáo dục nước ta đang đứng trước bước ngoặt mang tính cách mạng về cấu trúc thể chế, triết lý vận hành thích ứng kỷ nguyên số. Áp lực toàn cầu hóa và cách mạng công nghiệp lần thứ tư đã định hình hệ thống giáo dục đại học và nghề nghiệp theo hướng song hành thực học, thực nghiệp thay thế mô hình hàn lâm truyền thống.