Tăng cường nghiên cứu, phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo ASEAN vững mạnh

Chiều 14/10, tại Đà Nẵng, Hội nghị lần thứ 90 Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo ASEAN (COSTI-90) đã khai mạc phiên toàn thể. Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân phát biểu chào mừng các đại biểu và dự Lễ trao Giải thưởng Khoa học ASEAN-Hoa Kỳ dành cho phụ nữ năm 2026.

Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân phát biểu tại Hội nghị COSTI-90 ngày 14/10. (Ảnh: BỘ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ)
Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân phát biểu tại Hội nghị COSTI-90 ngày 14/10. (Ảnh: BỘ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ)

Hội nghị COSTI-90 do Chủ tịch COSTI nhiệm kỳ 2026-2027, ông Souksavath Sihapanya (Bộ Giáo dục và Thể thao Lào) và Phó Chủ tịch COSTI, bà Norsham Binti Abdul Latip (Bộ Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo Malaysia) cùng điều hành.

Tham dự hội nghị có các thành viên của COSTI từ các nước ASEAN và Ban Thư ký ASEAN. Trong phiên làm việc đầu tiên, hội nghị đã thông qua chương trình nghị sự; nghe Ban Thư ký ASEAN thông tin về kết quả các hội nghị cấp cao, việc thực hiện các quyết định của COSTI-89 và tình hình nguồn quỹ; đồng thời rà soát tiến độ các ưu tiên hằng năm và sản phẩm ưu tiên kinh tế năm 2026 của COSTI.

Phát biểu chào mừng, Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân đánh giá COSTI-90 có ý nghĩa đặc biệt vì đây là kỳ họp đầu tiên của 5 tiểu ban sau khi được tinh gọn từ 9 tiểu ban. Bộ trưởng ghi nhận quyết tâm chung của các nước thành viên trong việc kiện toàn cơ cấu tổ chức. Theo Bộ trưởng, trí tuệ nhân tạo, điện toán tiên tiến, vũ trụ, công nghệ sinh học và công nghệ lượng tử đang mở ra nhiều cơ hội mới. Trong khi đó, biến đổi khí hậu, an ninh y tế, an ninh lương thực và năng lượng là những thách thức không quốc gia nào có thể tự mình giải quyết. Với APASTI 2026-2035, COSTI có cơ hội và trách nhiệm chứng minh khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đóng góp vào các mục tiêu của Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045.

Bộ trưởng đề nghị chuyển hợp tác từ hoạt động sang kết quả, từ chia sẻ tri thức sang giải pháp chung, từ các dự án riêng lẻ sang hệ sinh thái khu vực vững mạnh, tập trung vào định hướng: Triển khai APASTI theo hướng lấy kết quả làm trọng tâm, tăng cường nghiên cứu chung, phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo ASEAN vững mạnh.

Bộ trưởng khẳng định Việt Nam coi trọng hợp tác ASEAN về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Bộ trưởng bày tỏ mong muốn COSTI-90 không chỉ có những thảo luận chất lượng mà còn xác định được ưu tiên rõ ràng, hành động cụ thể và kết quả đo lường được.

Trong khuôn khổ phiên họp đã diễn ra Vòng chung kết và Lễ trao Giải thưởng Khoa học ASEAN-Hoa Kỳ dành cho phụ nữ năm 2026. Giải thưởng được thành lập năm 2014 trong khuôn khổ COSTI, do Viện Nghiên cứu UL tài trợ và phối hợp Hội đồng Kinh doanh Hoa Kỳ-ASEAN tổ chức.

Năm 2026, giải có chủ đề “Trí tuệ nhân tạo vì hệ thống y tế bao trùm và có khả năng chống chịu tại ASEAN”. Bốn nhà khoa học nữ của Việt Nam, Indonesia, Malaysia và Singapore đã trình bày công trình nghiên cứu ở hai hạng mục: nhà khoa học giữa sự nghiệp và nhà khoa học cao cấp. Đại diện Việt Nam là Phó Giáo sư, Tiến sĩ Hà Thị Thanh Hương, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh.

trao-giai.jpg
Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân tặng hoa chúc mừng các nhà khoa học được vinh danh tại Lễ trao Giải thưởng Khoa học ASEAN-Hoa Kỳ dành cho phụ nữ năm 2026. (Ảnh: BỘ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ)

Ở hạng mục giữa sự nghiệp (Mid-Career) - Giải nhất thuộc về Tiến sĩ Hà Thị Thanh Hương (Việt Nam); Giải vinh danh thuộc về Tiến sĩ Latifah Nurahmi (Indonesia). Hạng mục cao cấp (Senior) - Giải nhất thuộc về Tiến sĩ Joanne Ngeow (Singapore); Giải vinh danh thuộc về Tiến sĩ Wai Yie Leong (Malaysia). Bộ trưởng Vũ Hải Quân đã tặng hoa chúc mừng các nhà khoa học được vinh danh.

Không chỉ ghi nhận thành tựu nghiên cứu, Giải thưởng Khoa học ASEAN-Hoa Kỳ dành cho phụ nữ hướng tới thúc đẩy sự tham gia và phát huy vai trò của phụ nữ trong STEM tại ASEAN. Thông qua chủ đề được lựa chọn hằng năm, giải thưởng khuyến khích các nghiên cứu ứng dụng nhằm giải quyết những thách thức chung của khu vực, đồng thời thúc đẩy hoạt động cố vấn, dìu dắt thế hệ nữ khoa học kế cận và hợp tác xuyên quốc gia.

Ngày 15/10, Hội nghị tiếp tục xem xét báo cáo của BAC và Chủ tịch các tiểu ban, các kết quả trọng tâm năm 2027 cùng hợp tác với các đối tác đối thoại và tổ chức quốc tế.

Có thể bạn quan tâm

Quang cảnh hội nghị đối thoại. (Ảnh: HỮU TÙNG)

Cà Mau tiếp sức cho tuổi trẻ bứt phá, đổi mới sáng tạo

Ngày 14/10, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Cà Mau Lữ Quang Ngời chủ trì Hội nghị đối thoại với thanh niên năm 2026, với chủ đề “Phát huy vai trò của thanh niên Cà Mau trong việc phát triển và ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số”.

Một trong nhiều điểm mới của Nghị định số 224/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Chuyển đổi số. (Ảnh: TRÀ MY)

Đổi mới cơ chế, nâng hiệu quả chuyển đổi số

Giảm giấy tờ, hạn chế khai báo lại thông tin, từng bước cung cấp dịch vụ công chủ động là những thay đổi đáng chú ý của Nghị định số 224/2026/NĐ-CP. Cùng với các cơ chế mới về đầu tư và thử nghiệm công nghệ, những quy định này tạo cơ sở đổi mới cách tổ chức chuyển đổi số, phục vụ người dân và doanh nghiệp thuận tiện hơn.

Thứ trưởng Khoa học và Công nghệ Lê Xuân Định phát biểu tại lễ kỷ niệm. (Ảnh: HÀ LINH)

Đổi mới hoạt động tiêu chuẩn hóa

Trước sự phát triển nhanh của công nghệ và yêu cầu chuyển đổi xanh, hoạt động tiêu chuẩn hóa cần chủ động đón đầu công nghệ, tham gia định hình tiêu chuẩn quốc tế và tạo giá trị thiết thực cho doanh nghiệp. Đây là yêu cầu được nhấn mạnh tại Lễ kỷ niệm Ngày Tiêu chuẩn Thế giới tổ chức chiều 14/10.

Công dân có trách nhiệm chủ động phối hợp cung cấp, cập nhật và tích hợp thông tin cá nhân vào tài khoản định danh điện tử. (Ảnh: HÀ LINH)

Miễn, giảm nhiều khoản phí, lệ phí cho công dân số

Công dân có tài khoản định danh điện tử mức độ 2, tích hợp đủ thông tin, giấy tờ và đáp ứng các điều kiện theo quy định sẽ được miễn, giảm nhiều khoản phí, lệ phí khi thực hiện thủ tục hành chính trực tuyến.

Sinh viên Trường đại học Khoa học xã hội và Nhân văn Thành phố Hồ Chí Minh trao đổi tri thức chuyên ngành.

Đổi mới sáng tạo trong khoa học xã hội và nhân văn

Trong kỷ nguyên công nghệ, với sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo, các nghiên cứu nếu chỉ dừng ở việc mô tả hiện tượng, tổng hợp tài liệu, lặp lại những khung lý thuyết quen thuộc ít có khả năng tác động vào đời sống thì khoảng cách giữa nghiên cứu và thực tiễn sẽ ngày càng lớn. 

Khu trưng bày các sản phẩm chuyển đổi số của thành phố Hà Nội tại Trung tâm Triển lãm Việt Nam (xã Đông Anh, Hà Nội).

Bắt đầu từ những việc người dân cần

Từ phản ánh về vệ sinh môi trường, tra cứu nguồn gốc bữa ăn học đường đến thực hiện thủ tục hành chính, nhiều địa phương đang ứng dụng công nghệ để giải quyết những việc người dân cần. Hiệu quả của các mô hình gắn với quy trình thuận tiện, trách nhiệm xử lý rõ ràng và sự hỗ trợ để người dân sử dụng được dịch vụ số.

Các đại biểu chuẩn bị làm lễ cắt băng khai trương Văn phòng đại diện của Công ty FPT tại thủ đô Cairo, Ai Cập. (Ảnh: Đại sứ quán Việt Nam tại Ai Cập cung cấp)

Dấu mốc mới trong hợp tác khoa học-công nghệ giữa Việt Nam và Ai Cập

Ngày 13/10, Công ty FPT đã chính thức tổ chức Lễ khai trương Văn phòng đại diện tại thủ đô Cairo, Ai Cập. Sự kiện đánh dấu mốc quan trọng trong chiến lược mở rộng quy mô toàn cầu của FPT tại khu vực Trung Đông và châu Phi, đồng thời góp phần thắt chặt mối quan hệ hợp tác kinh tế, khoa học-công nghệ giữa Việt Nam và Ai Cập.

Triển lãm các sản phẩm, kết quả nghiên cứu trong lĩnh vực vật liệu, bán dẫn và vật lý ứng dụng tại Triển lãm thành tựu khoa học và công nghệ của Đại học Bách khoa Hà Nội. (Ảnh: HÀ LINH)

Triển khai xác nhận sản phẩm công nghệ chiến lược

Việc xác nhận sản phẩm công nghệ chiến lược sẽ được triển khai đối với các sản phẩm đã được phát triển, thương mại hóa. Các sản phẩm đăng ký được đánh giá theo những tiêu chí về công nghệ, tác động đối với kinh tế-xã hội hoặc quốc phòng, an ninh và lợi thế cạnh tranh quốc gia.

Vì sao các quốc gia đầu tư xây dựng hạ tầng điện toán lượng tử?

Vì sao các quốc gia đầu tư xây dựng hạ tầng điện toán lượng tử?

Từ tìm ra vật liệu mới cho pin, nghiên cứu phân tử để phát triển thuốc đến giải những bài toán tối ưu phức tạp trong sản xuất, máy tính lượng tử được kỳ vọng mở thêm khả năng tính toán cho con người. Vì tiềm năng ấy, Mỹ và các nước châu Âu đang đầu tư hàng chục tỷ USD, xây dựng máy tính và đào tạo người sử dụng.

Thông điệp của Ngày Tiêu chuẩn thế giới 2026. (Ảnh: ST)

Hưởng ứng Ngày Tiêu chuẩn thế giới 2026: Vì mục tiêu phát triển bền vững

Ngày 14/10 hằng năm là Ngày Tiêu chuẩn thế giới, được Ủy ban Kỹ thuật Điện quốc tế (IEC), Tổ chức Tiêu chuẩn hóa quốc tế (ISO) và Liên minh Viễn thông quốc tế (ITU) lựa chọn nhằm tôn vinh sự đóng góp của hàng nghìn chuyên gia, tổ chức trên toàn cầu trong xây dựng, phát triển và áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế.

Cục Sở hữu trí tuệ hỗ trợ, tư vấn trực tiếp về sở hữu trí tuệ tại sự kiện. (Ảnh: BAN TỔ CHỨC)

Giới thiệu sáng chế và tư vấn sở hữu trí tuệ tại Tây Ninh

Từ hệ nano giúp giảm khoảng 10 lần lượng kháng sinh trong chăn nuôi gà đến phụ gia tiết kiệm nhiên liệu, nhiều sáng chế đã được giới thiệu tới doanh nghiệp và người dân Tây Ninh trong các ngày diễn ra Ngày hội khoa học, công nghệ của tỉnh Tây Ninh. Song song, Cục Sở hữu trí tuệ thực hiện gần 50 lượt tư vấn về sở hữu trí tuệ.