Phát triển công dân số, thúc đẩy chuyển đổi số quốc gia

Phường Cửa Nam (Hà Nội) tổ chức tập huấn kỹ năng số cho các Tổ dân phố trên địa bàn phường. (Ảnh: Đăng Anh)
Phường Cửa Nam (Hà Nội) tổ chức tập huấn kỹ năng số cho các Tổ dân phố trên địa bàn phường. (Ảnh: Đăng Anh)

Hiện nay, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được xác định là động lực chủ yếu để đổi mới mô hình phát triển, nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, hiệu lực quản trị và năng lực tự chủ quốc gia. Trong đó, phát triển công dân số có ý nghĩa quan trọng đối với việc thực hiện thành công chiến lược chuyển đổi số quốc gia lấy người dân làm trung tâm.

Những năm qua, hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật liên quan chuyển đổi số, phát triển công dân số của nước ta ngày càng được hoàn thiện, góp phần bảo đảm năng lực số của công dân phù hợp với trình độ phát triển của khoa học-công nghệ.

Luật Chuyển đổi số năm 2025 quy định: Phát triển công dân số, thúc đẩy các điều kiện tiếp cận, sử dụng công bằng dịch vụ số cơ bản, tối thiểu bao gồm danh tính điện tử, năng lực số cơ bản, chứng thư chữ ký số theo pháp luật về giao dịch điện tử, dịch vụ công trực tuyến, dịch vụ viễn thông cơ bản theo pháp luật về viễn thông, dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt theo pháp luật về ngân hàng. Nghị quyết số 66.22/2026/NQ-CP của Chính phủ cũng xác định yêu cầu bảo đảm đồng bộ, thống nhất giữa phát triển công dân số với chiến lược chuyển đổi số quốc gia, phát triển dữ liệu, Chính phủ số, xã hội số và kinh tế số...

Thực tiễn chuyển đổi số quốc gia nói chung, phát triển công dân số nói riêng thời gian qua đạt nhiều kết quả tích cực: Hạ tầng số tiếp tục được đầu tư; các nền tảng số dùng chung bước đầu phát huy hiệu quả; Cổng Dịch vụ công quốc gia, Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và ứng dụng VNeID được hoàn thiện, kết nối, khai thác hiệu quả, góp phần cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, nâng cao chất lượng phục vụ, giảm chi phí cho doanh nghiệp và người dân, mang lại lợi ích kinh tế-xã hội. Cụ thể, mạng 5G phủ 91,9% số dân, hơn 71 triệu tài khoản định danh điện tử được kích hoạt, tỷ lệ hồ sơ trực tuyến tại các địa phương đạt 93,54%.

Nhiều địa phương, đơn vị đã triển khai các giải pháp, cách thức phong phú, đa dạng trong chuyển đổi số, phát triển công dân số. Điển hình, tại Hà Nội, hệ thống quản lý tài khoản định danh tập trung đã giúp người dân sử dụng nhiều dịch vụ trên nền dữ liệu đồng bộ. Đến tháng 9/2026, nền tảng công dân Thủ đô số (iHanoi) thu hút hơn 6,2 triệu tài khoản định danh; tiếp nhận và xử lý 107.620 phản ánh, kiến nghị, hình thành kênh tương tác minh bạch, giám sát trực tiếp giữa chính quyền và Nhân dân.

Tuy nhiên, thực tiễn cũng cho thấy phát triển công dân số đang đặt ra nhiều thách thức về hạ tầng số dùng chung; sự kết nối dữ liệu; khoảng cách về nhận thức và kỹ năng số giữa các vùng, miền; năng lực số của người dân chưa theo kịp tiềm năng công nghệ…

Vì vậy, để phát triển công dân số, các cơ quan quản lý nhà nước cần chú trọng xây dựng hệ thống hạ tầng, nền tảng và ứng dụng số dùng chung, kết nối, vận hành thống nhất. Đồng thời, triển khai phổ cập, hỗ trợ các điều kiện tiếp cận, khả năng sử dụng dịch vụ số cơ bản, nâng cao năng lực số của mỗi công dân, chú trọng nhóm đối tượng còn khó khăn trong chuyển đổi số. Đối với mỗi công dân, cần nâng cao nhận thức về vai trò, trách nhiệm của mình trong môi trường xã hội số; sử dụng công nghệ với trách nhiệm và đạo đức thông tin; thực hiện nghiêm các quy tắc ứng xử trên không gian mạng; tạo dựng môi trường số lành mạnh…

Chuyển đổi số quốc gia là một chiến lược quan trọng nhưng cũng là một hành trình dài, khởi nguồn từ nhận thức và quyết tâm của mỗi cá nhân. Mỗi công dân số đều có vai trò quan trọng trong thúc đẩy phát triển xã hội số bền vững. Chỉ khi nào năng lực số của cá nhân phát triển, mỗi người dân trở thành một công dân số thì công cuộc chuyển đổi số quốc gia mới thật sự thành công, qua đó xây dựng chính quyền số vận hành hiệu quả, minh bạch hơn; kinh tế số phát triển bền vững hơn; xã hội số lành mạnh hơn.

Có thể bạn quan tâm

Kinh tế sinh học đang vươn lên trở thành một trụ cột chiến lược cốt lõi định hình lại mô hình tăng trưởng của nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam. (Ảnh: HNV)

Kinh tế sinh học và thương mại hóa công nghệ sinh học, động lực tăng trưởng mới trong kỷ nguyên số

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và chuyển đổi xanh, kinh tế sinh học đang vươn lên trở thành một trụ cột chiến lược cốt lõi định hình lại mô hình tăng trưởng của nhiều quốc gia. Việt Nam cũng không nằm ngoài bối cảnh đó, nhất là khi nước ta đang đẩy nhanh tiến độ đáp ứng cam kết phát thải ròng bằng 0 (net-zero) vào năm 2050.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng các đồng chí lãnh đạo và đại diện GELEXIMCO bấm nút khánh thành Trung tâm Đổi mới sáng tạo liên ngành. (Ảnh: TOÀN PHƯƠNG)

Khánh thành Trung tâm Đổi mới sáng tạo liên ngành tại Đại học Bách khoa Hà Nội

Ngày 15/10, Tập đoàn GELEXIMCO và Đại học Bách khoa Hà Nội tổ chức khánh thành Trung tâm Đổi mới sáng tạo liên ngành, đánh dấu bước tiến mới trong quan hệ hợp tác chiến lược giữa hai đơn vị, đồng thời thúc đẩy mô hình phối hợp “3 nhà”: Nhà nước-Nhà trường-Doanh nghiệp trong nghiên cứu, phát triển và ứng dụng công nghệ.

Các đại biểu nhấn nút khởi động triển khai chương trình. (Ảnh: YẾN TRINH)

Ninh Bình: Ứng dụng công nghệ số trong sàng lọc sức khỏe tâm lý học đường

Ngày 15/10, tại xã Gia Trấn, tỉnh Ninh Bình đã diễn ra chương trình triển khai sàng lọc sức khỏe tâm lý học đường trên nền tảng số; ra mắt mô hình phòng hỗ trợ tâm lý học đường 4.0 và trải nghiệm công nghệ số Steam Robotics. Đây là đơn vị đầu tiên của tỉnh ứng dụng công nghệ số kết hợp giữa giáo dục và y tế học đường.

Nghi thức khởi công Tòa nhà Công nghệ số 01, thuộc dự án Khu đô thị Công viên công nghệ số FPT tại phường Phú Diễn và phường Tây Tựu, thành phố Hà Nội. (Ảnh: BTC)

FPT khởi công Tòa nhà Công nghệ số đầu tiên trị giá hơn 1.311 tỷ đồng tại Hà Nội

Tòa nhà Công nghệ số 01 có tổng vốn đầu tư hơn 1.311 tỷ đồng, dự kiến đáp ứng nhu cầu làm việc của khoảng 6.000 chuyên gia công nghệ và lao động phụ trợ. Đây là bước triển khai cụ thể dự án Khu đô thị Công viên công nghệ số FPT tại Hà Nội, hướng tới hình thành hệ sinh thái nghiên cứu, đào tạo và phát triển công nghệ.

Để có cơ sở xây dựng các mô hình ứng dụng UAV phù hợp từng vùng sản xuất, Ủy ban nhân dân tỉnh Điện Biên đã phối hợp một số nhà cung cấp tổ chức trình diễn thực tế phương tiện bay không người lái (UAV) tại Quảng trường 7/5, phường Điện Biên Phủ. (Ảnh: LÊ LAN)

Điện Biên hướng tới mục tiêu sản xuất sản phẩm công nghệ “Make in Điện Biên”

Dù hiện mới đang thử nghiệm các thiết bị bay không người lái tại vùng sản xuất nông nghiệp để thực hiện mô hình phát triển kinh tế tầm thấp nhưng Điện Biên vẫn đặt mục tiêu lớn hơn, đó chính là sản xuất thử nghiệm các dòng UAV chuyên dụng cho địa hình miền núi - hướng tới sản phẩm công nghệ “Make in Điện Biên”. 

Bí thư Tỉnh ủy Nguyễn Hồ Hải (bìa trái) và Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Cà Mau Lữ Quang Ngời (bìa phải) trao quà lưu niệm đến ông Ran DaGan, Chủ tịch Tập đoàn Dagan (Israel) và ông Hà Duy Bình, Chủ tịch Tập đoàn VsionGlobal. (Ảnh: HỮU TÙNG)

Cà Mau đón làn sóng đầu tư nông nghiệp công nghệ cao từ Israel

Sáng 15/10, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Cà Mau Lê Văn Sử cho biết, lãnh đạo tỉnh vừa có buổi tiếp và làm việc với Đoàn công tác của Tập đoàn Dagan (Israel) đến trao đổi, tìm kiếm cơ hội hợp tác đầu tư trong lĩnh vực nông nghiệp công nghệ cao tại Cà Mau.

Giải quyết thủ tục hành chính tại Trung tâm phục vụ hành chính công tỉnh Thái Nguyên. (Ảnh: HÀ LINH)

Xây dựng xã hội số lấy người dân làm trung tâm

Phát triển công dân số gắn với quyền, trách nhiệm, kỹ năng và những lợi ích thực tế người dân nhận được khi sử dụng dịch vụ số. Nhân Ngày Công dân số Việt Nam, các ý kiến từ người dân, doanh nghiệp, nhà quản lý và luật sư đề cập những kiến nghị để môi trường số thuận tiện, an toàn và phục vụ người dân tốt hơn.

Lực lượng công an xã Kiên Mộc (Lạng Sơn) hướng dẫn người dân sử dụng VNeID an toàn, hiệu quả. (Ảnh: KHÁNH AN)

Công dân số: Quyền lợi đi đôi với trách nhiệm

Nghị quyết số 66.22/2026/NQ-CP ngày 9/7/2026 của Chính phủ quy định lấy ngày 15/10 hằng năm là Ngày Công dân số Việt Nam. Việc phát triển công dân số cần hướng tới xây dựng công dân có năng lực thụ hưởng quyền lợi, thực hiện trách nhiệm và làm chủ công nghệ; hình thành môi trường số an toàn, văn minh, lấy con người làm trung tâm

Các đại biểu chụp ảnh kỷ niệm. (Ảnh: Bộ Khoa học và Công nghệ)

COSTI-90: ASEAN thúc đẩy huy động nguồn lực, đưa hợp tác Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo vào thực tiễn

Tại Cuộc họp lần thứ 21, Hội đồng Tư vấn cho Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo ASEAN (BAC) tập trung thảo luận cơ chế huy động nguồn lực, triển khai các sáng kiến ưu tiên và đo lường hiệu quả thực hiện Kế hoạch hành động ASEAN về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo giai đoạn 2026-2035.

Quang cảnh hội nghị đối thoại. (Ảnh: HỮU TÙNG)

Cà Mau tiếp sức cho tuổi trẻ bứt phá, đổi mới sáng tạo

Ngày 14/10, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Cà Mau Lữ Quang Ngời chủ trì Hội nghị đối thoại với thanh niên năm 2026, với chủ đề “Phát huy vai trò của thanh niên Cà Mau trong việc phát triển và ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số”.

Thứ trưởng Khoa học và Công nghệ Lê Xuân Định phát biểu tại lễ kỷ niệm. (Ảnh: HÀ LINH)

Đổi mới hoạt động tiêu chuẩn hóa

Trước sự phát triển nhanh của công nghệ và yêu cầu chuyển đổi xanh, hoạt động tiêu chuẩn hóa cần chủ động đón đầu công nghệ, tham gia định hình tiêu chuẩn quốc tế và tạo giá trị thiết thực cho doanh nghiệp. Đây là yêu cầu được nhấn mạnh tại Lễ kỷ niệm Ngày Tiêu chuẩn Thế giới tổ chức chiều 14/10.

Sinh viên Trường đại học Khoa học xã hội và Nhân văn Thành phố Hồ Chí Minh trao đổi tri thức chuyên ngành.

Đổi mới sáng tạo trong khoa học xã hội và nhân văn

Trong kỷ nguyên công nghệ, với sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo, các nghiên cứu nếu chỉ dừng ở việc mô tả hiện tượng, tổng hợp tài liệu, lặp lại những khung lý thuyết quen thuộc ít có khả năng tác động vào đời sống thì khoảng cách giữa nghiên cứu và thực tiễn sẽ ngày càng lớn. 

Khu trưng bày các sản phẩm chuyển đổi số của thành phố Hà Nội tại Trung tâm Triển lãm Việt Nam (xã Đông Anh, Hà Nội).

Bắt đầu từ những việc người dân cần

Từ phản ánh về vệ sinh môi trường, tra cứu nguồn gốc bữa ăn học đường đến thực hiện thủ tục hành chính, nhiều địa phương đang ứng dụng công nghệ để giải quyết những việc người dân cần. Hiệu quả của các mô hình gắn với quy trình thuận tiện, trách nhiệm xử lý rõ ràng và sự hỗ trợ để người dân sử dụng được dịch vụ số.