- Thưa ông, qua con số công bố từ cơ quan chức năng, dường như bệnh DTLCP vẫn chưa được kiểm soát, khống chế hiệu quả. Vậy nguyên nhân chính ở đây là gì?
- Tình hình DTLCP được ghi nhận gia tăng trên toàn quốc và cao điểm rơi vào ba tuần đầu của tháng 7/2025. Có nhiều nguyên nhân làm bệnh dịch gia tăng, nhưng chủ yếu là: số lượng hộ chăn nuôi nhỏ lẻ còn khá lớn, điều kiện chuồng trại chăn nuôi không bảo đảm, khó áp dụng các biện pháp an toàn sinh học; vi-rút DTLCP lưu hành, phân bố tại nhiều địa phương; thời tiết diễn biến phức tạp, mưa nhiều, giông bão, nhiệt độ nắng nóng đan xen mưa, lũ làm tăng nguy cơ phát tán mầm bệnh theo các dòng chảy. Hiện tượng người chăn nuôi giấu dịch, bán chạy lợn bệnh, vứt xác lợn ra môi trường, vận chuyển, giết mổ lợn bệnh chưa được kiểm soát triệt để. Trước diễn biến của dịch, với sự quan tâm chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã triển khai đồng bộ giải pháp tích cực, phòng chống dịch bệnh hiệu quả. Đồng thời, nhờ sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị, chính quyền các cấp và sự phối hợp của doanh nghiệp và người chăn nuôi, từ cuối tháng 7 đến nay, dịch bệnh đang có xu hướng giảm dần.
- Để ứng phó với diễn biến dịch, cơ quan chức năng mà trực tiếp là Cục Chăn nuôi-Thú y đã cùng các địa phương ứng phó như thế nào, thưa ông?
- Trước tình hình dịch diễn biến phức tạp, có chiều hướng lan rộng, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã báo cáo Thủ tướng Chính phủ về việc triển khai đồng bộ, quyết liệt, có hiệu quả các giải pháp phòng chống dịch bệnh gia súc, gia cầm và việc triển khai quyết liệt, đồng bộ các giải pháp phòng chống bệnh DTLCP. Bên cạnh đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã có văn bản chỉ đạo các địa phương tăng cường chỉ đạo công tác phòng chống dịch, củng cố, tăng cường năng lực cho hệ thống thú y tại địa phương, đặc biệt tại cấp xã, bảo đảm yêu cầu chuyên môn, hiệu lực, hiệu quả trong tình hình hiện nay; nâng cao vai trò trách nhiệm trong quản lý chăn nuôi, quản lý dịch bệnh, giám sát chủ động, phát hiện sớm và báo cáo dịch bệnh, tổ chức tiêm phòng, hướng dẫn chăn nuôi an toàn sinh học, an toàn dịch bệnh, tiêu độc khử trùng, tổ chức tiêu huỷ lợn mắc bệnh, nghi mắc bệnh DTLCP trên địa bàn và thực hiện hỗ trợ cho người nuôi; phối hợp với lực lượng công an, các cơ quan liên quan kiên quyết đấu tranh với các hành vi vi phạm pháp luật như giấu dịch, bán chạy lợn bệnh, vận chuyển, giết mổ lợn bệnh, vứt xác lợn ra môi trường... Với trọng trách là đơn vị trực tiếp triển khai nhiệm vụ này, Cục Chăn nuôi - Thú y đã tổ chức nhiều Đoàn kiểm tra đến những địa phương có dịch để hỗ trợ chuyên môn, đôn đốc, hướng dẫn công tác phòng chống dịch; phối hợp với các cơ quan truyền thông, cơ quan báo chí tăng cường tuyên truyền thông tin, tuyên truyền về các biện pháp phòng chống bệnh DTLCP, đặc biệt là biện pháp chăn nuôi an toàn sinh học và sử dụng vaccine phòng bệnh; các chế tài xử lý vi phạm hành chính, hình sự trong lĩnh vực phòng chống dịch bệnh động vật cũng như an toàn thực phẩm.
Từ đầu năm đến nay, bệnh dịch tả lợn châu Phi diễn biến phức tạp, các ổ dịch đã xảy ra ở 860 xã, phường thuộc 34 tỉnh, thành phố với tổng số lợn tiêu hủy hơn 160.000 con.
- Theo ông, ở thời điểm cấp bách này, các địa phương cần làm gì để thực hiện chỉ đạo trên?
- Để hỗ trợ người chăn nuôi ngăn chặn dịch lây lan, Cục Chăn nuôi - Thú y đã hướng dẫn các địa phương tập trung triển khai các nội dung: Thứ nhất, chủ động công bố dịch và tổ chức chống dịch theo đúng quy định của pháp luật về thú y. Thứ hai, tập trung lãnh đạo, chỉ đạo công tác phòng, chống DTLCP, huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc trong công tác phòng chống bệnh. Thứ ba, kiểm soát chặt chẽ từng hộ, cơ sở chăn nuôi để nắm chắc tổng đàn và tình hình dịch bệnh. Thứ tư, tổ chức tiêu hủy, vệ sinh tiêu độc môi trường bằng vôi bột, hóa chất tại các ổ DTLCP đúng quy định. Thứ năm, tăng cường thông tin tuyên truyền các biện pháp phòng chống bệnh DTLCP, các chế tài xử lý vi phạm trong công tác phòng chống dịch. Cuối cùng, kiểm soát vận chuyển lợn, kiểm soát giết mổ lợn chặt chẽ; xử lý nghiêm các trường hợp giấu dịch, bán chạy, bán tháo, giết mổ, vận chuyển lợn bệnh, lợn chết.
- Trong bối cảnh cả nước đang triển khai thực hiện chính quyền 2 cấp, đâu là những khó khăn của công tác phòng chống dịch hiện nay?
- Khó khăn nhất hiện nay là chính quyền địa phương 2 cấp mới đi vào hoạt động, địa bàn rộng, cán bộ chưa quen địa bàn. Tại cấp xã thì thiếu hoặc không bố trí nhân viên chăn nuôi và thú y, nên khó khăn ngay từ cơ sở. Nhiều địa phương, đến cuối tháng 7, cấp xã vẫn chưa được bố trí kinh phí để triển khai phòng chống dịch trong khi phân cấp rất nhiều nhiệm vụ cho cấp xã. Nhiều quy định mới được phân cấp về cho cấp xã, nên còn lúng túng khi triển khai.
- Vậy ông có kiến nghị gì trong việc củng cố hệ thống chuyên ngành thú y nhằm bảo đảm vai trò là điểm tựa cho người chăn nuôi?
- Hiện nay, hệ thống chăn nuôi và thú y địa phương từ tỉnh xuống xã đang được tổ chức không thống nhất trên cả nước, thiếu về số lượng, không đảm đương hết nhiệm vụ nên rất khó khăn trong công tác tổ chức, phòng chống dịch bệnh DTLCP. Vì vậy, cần thiết phải củng cố hệ thống chăn nuôi và thú y tại địa phương, đặc biệt tại cấp xã bảo đảm yêu cầu chuyên môn, hiệu lực, hiệu quả trong tình hình hiện nay. - Theo ông, khi dịch bệnh được kiểm soát thì người chăn nuôi cần làm những gì để tái đàn trong thời gian tới? - Người chăn nuôi muốn tái đàn cần thực hiện các bước sau: thực hiện các biện pháp chăn nuôi bảo đảm an toàn sinh học, an toàn dịch bệnh, thường xuyên vệ sinh tiêu độc chuồng trại, mua con giống có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng, từ các cơ sở có uy tín, theo dõi chặt chẽ tình trạng sức khỏe đàn và tuân thủ đầy đủ quy định về chăn nuôi và thú y.
- Trân trọng cảm ơn ông!
