Tương truyền, lễ hội tái hiện câu chuyện bà Lê Hoa, một nữ tướng dưới thời Hai Bà Trưng được dân làng Đường Yên thờ phụng làm Thành hoàng. Mười tám tuổi bà theo Hai Bà Trưng đánh giặc. Sau khi giặc tan, mẹ bà đã mở hội kén phu quân cho con gái. Sân đình Đường Yên trong ngày hội chật ních khán giả, ai cũng háo hức mong chờ màn diễn xướng. Bà Lê Hoa vốn là nữ tướng, nên nhiều nghi thức của lễ hội đều được thực hiện bởi phái nữ. Nếu màn múa trống chủ yếu được thực hiện bởi những phụ nữ trung niên thì màn múa kiếm lại là những thanh nữ. Múa trống của Đường Yên rất khác biệt. Mỗi người đeo một chiếc trống nhỏ, khi xếp hàng, khi tiến, khi lui, khi chạy vòng tròn... hòa cùng màn vũ đạo với lá cờ ngũ sắc tung bay, tạo cảm giác như đoàn quân đang xung trận. Sau phần khai màn, “nữ tướng” cùng con gái vào đình tế lễ và tuyên bố cuộc thi kén rể. Đây là phần vui nhất của lễ hội. Hai “chàng rể” tương lai, mỗi chàng đại diện cho một thôn, tham gia nhiều phần thi: Đối đáp, cày ruộng, câu ếch, bắt chạch trong chum... Ở phần thi cày ruộng, “trâu cày” do người hóa trang, hai chàng rể phải đóng ách, đi những “lưỡi cày” tượng trưng, nhưng phải thẳng, đẹp mắt trên sân đình. Ai nhanh nhất sẽ giành chiến thắng. Vui hơn nữa là trò bắt chạch trong chum. Chàng thanh niên chỉ được bắt chạch bằng một tay. Trong khi đó, “nữ tướng” cử một tỳ nữ (do nam giới đóng) ngăn cản việc bắt chạch. Vừa bắt chạch, đôi bên cùng xô đẩy, khiến cuộc thi càng trở nên kịch tính...
Hiếm có hội nào mà tiếng hò reo của khán giả liền mạch không ngớt như hội kén rể Đường Yên. Người xem cổ vũ với tất cả lòng nhiệt thành, sự vô tư. Phó Trưởng phòng Quản lý di sản (Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội) Bùi Thị Hương Thuỷ cho biết: “Hội kén rể không chỉ ôn lại tích xưa, nhắc nhở chúng ta về truyền thống đánh giặc, giữ nước, mà qua các trò chơi, những nét đẹp về cuộc sống làng quê Bắc Bộ được tôn vinh. Lễ hội còn thể hiện tính phồn thực, cầu mong mưa thuận, gió hòa, mùa màng tốt tươi”.
Ngày chính hội đình làng Đường Yên là 2/2 âm lịch hằng năm. Năm nay, lễ hội vui hơn, đông hơn nữa khi cấp ủy, chính quyền xã Thư Lâm tổ chức công bố Quyết định của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa Hội kén rể Đường Yên vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Trưởng Tiểu ban quản lý di tích đình Đường Yên Nguyễn Hữu Đạo cho biết: Lễ hội Đường Yên đã tồn tại qua nhiều thế hệ. Tuy nhiên, việc tổ chức lễ hội đã bị gián đoạn trong khoảng 60 năm. Đó là thời gian mà nhân dân Đường Yên trăn trở rất nhiều. Với nhiều cố gắng, toàn bộ hoạt động của lễ hội được khôi phục vào năm 2001. Từ đó đến nay, chúng tôi duy trì tổ chức lễ hội thường xuyên và lễ hội đã trở thành niềm tự hào của người dân thôn quê. Được tham gia các hoạt động của lễ hội, nhất là vào các vai nữ tướng Lê Hoa, mẹ nữ tướng, hai chàng trai tham gia kén rể là niềm vinh dự lớn của người dân.