Nhân rộng mô hình giảm tử vong mẹ tại vùng dân tộc thiểu số

Sáng 24/3, tại Hà Nội, Bộ Y tế phối hợp Quỹ Dân số Liên hợp quốc (UNFPA) tổ chức Hội nghị tổng kết và nhân rộng mô hình dự án “Không để ai bị bỏ lại phía sau: Các can thiệp đổi mới sáng tạo nhằm giảm tử vong mẹ tại các vùng dân tộc ít người của Việt Nam”, nhằm chia sẻ các kết quả, các thực hành tốt và nhân rộng mô hình dự án.

Quang cảnh hội nghị.
Quang cảnh hội nghị.

Nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe bà mẹ, tăng cường sự tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản tại các vùng miền núi, vùng sâu, vùng xã, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, trong giai đoạn từ năm 2021-2025, với sự hỗ trợ tài chính của Quỹ MSD cho các bà mẹ, Quỹ Dân số Liên hợp quốc tại Việt Nam (UNFPA) phối hợp cùng Bộ Y tế đã triển khai Dự án “Không để ai bị bỏ lại phía sau: Các can thiệp đổi mới sáng tạo nhằm giảm tử vong mẹ tại các vùng dân tộc ít người của Việt Nam” tại 60 xã khó khăn thuộc 6 tỉnh miền núi phía bắc và Tây Nguyên. Dự án đã xây dựng Báo cáo đánh giá cuối kỳ và sẽ kết thúc vào cuối tháng 3/2026.

Phát biểu khai mạc hội nghị, Thứ trưởng Y tế Nguyễn Tri Thức nhấn mạnh: Việt Nam tự hào là một trong những điểm sáng trên thế giới về thực hiện các Mục tiêu phát triển bền vững. Đặc biệt, vào năm 2015, Việt Nam là một trong sáu quốc gia trên thế giới đạt được mục tiêu thiên niên kỷ về giảm tử vong mẹ. Cụ thể, tỷ số tử vong mẹ (MMR) toàn quốc đã giảm đáng kể, giảm từ 165/100.000 ca đẻ sống vào năm 2000 xuống còn khoảng 46 ca, hơn 100.000 trẻ đẻ sống vào 2023. Tuy nhiên, Việt Nam vẫn đang đối mặt với thách thức lớn về sự bất bình đẳng: tỷ số tử vong mẹ tại các vùng sâu, vùng xa, nhất là khu vực miền núi và dân tộc thiểu số, vẫn cao gấp 2-3 lần so với mức trung bình quốc gia, có nơi lên tới 100-150 ca/100.000 ca đẻ sống.

toan-canh-24-8233-8187.jpg
Các đại biểu trong nước và quốc tế tham dự hội nghị.

“Bộ Y tế đã và đang triển khai nhiều giải pháp quyết liệt nhằm thu hẹp khoảng cách này. Đặc biệt, trong Chương trình mục tiêu quốc gia về y tế, dân số và phát triển giai đoạn 2026-2035, chúng tôi đặt ưu tiên hàng đầu vào việc chăm sóc sức khỏe bà mẹ và Kế hoạch hóa gia đình cho đồng bào dân tộc thiểu số và vùng khó khăn.

Trong bối cảnh nguồn lực còn hạn chế, Bộ Y tế xác định việc áp dụng các thực hành sáng tạo, bao gồm ứng dụng kỹ thuật số và lồng ghép yếu tố văn hóa truyền thống vào chăm sóc sức khỏe ban đầu tại miền núi, là một trong những định hướng ưu tiên để giảm tử vong mẹ một cách bền vững”, Thứ trưởng Nguyễn Tri Thức chia sẻ.

Trong bài phát biểu khai mạc, Thứ trưởng Nguyễn Tri Thức đã gửi lời chúc mừng và biểu dương thành tích của các tỉnh triển khai dự án, đặc biệt biểu dương các cô đỡ thôn bản, các hộ sinh ở thôn, bản, ở 60 xã vùng sâu, vùng xa và toàn thể cán bộ y tế của 6 tỉnh dự án. Đồng thời cũng đề nghị Sở Y tế các tỉnh có đồng bào dân tộc thiểu số chủ động nghiên cứu các bài học kinh nghiệm từ dự án này để triển khai hiệu quả tại địa phương mình.

thu-truong-thuc.jpg
Thứ trưởng Y tế Nguyễn Tri Thức phát biểu khai mạc hội nghị.

Thay mặt Bộ Y tế, Thứ trưởng Nguyễn Tri Thức trân trọng cảm ơn Quỹ Dân số Liên hợp quốc và Quỹ MSD cho các bà mẹ vì những hỗ trợ quý báu, đồng thời mong muốn các nhà tài trợ tiếp tục đồng hành cùng Việt Nam để mỗi ca sinh đều là một hành trình an toàn. Bộ Y tế cam kết nỗ lực hết mình để đạt được các mục tiêu Phát triển bền vững (SDG) bao gồm giảm tử vong mẹ vào năm 2030.

Báo cáo tại hội nghị cho thấy, sáng kiến Dự án “Không để ai bị bỏ lại phía sau: Các can thiệp đổi mới sáng tạo nhằm giảm tử vong mẹ tại các vùng dân tộc ít người của Việt Nam” đã chứng minh rằng các can thiệp trọng tâm dựa trên bằng chứng và phù hợp với văn hóa có thể cải thiện đáng kể kết quả sức khỏe bà mẹ tại các cộng đồng khó tiếp cận nhất của đất nước.

Theo báo cáo, mặc dù Việt Nam đã đạt được những tiến bộ đáng kể trong chăm sóc sức khỏe bà mẹ, sự chênh lệch vẫn tồn tại ở các vùng dân tộc thiểu số xa xôi. Rào cản địa lý, khả năng tiếp cận dịch vụ hạn chế và các chuẩn mực xã hội lâu đời tiếp tục ảnh hưởng đến khả năng nhận được sự chăm sóc kịp thời trong quá trình mang thai và sinh nở của phụ nữ.

Sáng kiến đã đạt được kết quả quan trọng về chăm sóc sản khoa an toàn: trong suốt 4 năm dự án, không ghi nhận trường hợp tử vong bà mẹ nào trên tất cả các địa bàn triển khai dự án trong suốt thời gian thực hiện. Thành công cứu sống con người này được thúc đẩy bởi nỗ lực huy động sức khỏe bà mẹ toàn diện thông qua đào tạo hơn 200 cán bộ y tế và 650 tình nguyện viên cộng đồng, tiếp cận 17.000 thành viên cộng đồng thông qua 2.300 sự kiện địa phương. Những nỗ lực này đã tạo ra một sự thay đổi mạnh mẽ trong hành vi chăm sóc sức khỏe giữa đường cơ sở năm 2021 và đánh giá cuối kỳ năm 2025.

bmte1.jpg
Qua 4 năm triển khai, dự án đã đạt những kết quả tích cực trong bảo đảm an toàn sản khoa.

Đáng chú ý nhất là tỷ lệ bà mẹ dân tộc thiểu số được chăm sóc thai sản thiết yếu tăng gấp ba lần, từ 11% lên 36%; tỷ lệ sinh con tại cơ sở y tế tăng gần gấp đôi, từ 29,9% lên 57,1%. Đặc biệt, tỷ lệ sinh tại cơ sở y tế đạt 100% ở Bắc Kạn (cũ) và tỷ lệ chăm sóc sau sinh đạt 98,3% ở Đắk Nông (cũ).

Tại hội nghị, ông Matt Jackson, Trưởng đại diện Quỹ Dân số Liên hợp quốc tại Việt Nam cho biết: “Sáng kiến này cho thấy các phương pháp tiếp cận đổi mới và phù hợp với văn hóa có thể tháo gỡ những rào cản mà phụ nữ dân tộc thiểu số phải đối mặt khi tiếp cận các dịch vụ sức khỏe bà mẹ. Những bài học kinh nghiệm thu được cung cấp bằng chứng vững chắc để cung cấp thông tin cho các chính sách quốc gia và địa phương nhằm thu hẹp khoảng cách về sức khỏe ở các vùng dân tộc ít người”.

cac-dai-bieu.jpg
Các đại biểu chụp ảnh chung tại hội nghị.

Bà Katharina Geppert, Tổng Giám đốc MSD Việt Nam cũng bổ sung: “Kết quả của sáng kiến kéo dài 4 năm này cho thấy khi đổi mới sáng tạo, sự tham gia của cộng đồng và quan hệ đối tác chặt chẽ cùng kết hợp lại, chúng ta hoàn toàn có thể tạo ra những thay đổi có ý nghĩa về sức khỏe bà mẹ - ngay cả ở những cộng đồng xa xôi nhất. Chúng tôi tự hào được hợp tác cùng Bộ Y tế và UNFPA để hỗ trợ các giải pháp giúp bảo đảm quá trình mang thai và sinh con an toàn hơn cho phụ nữ tại các vùng dân tộc ít người của Việt Nam”.

Theo ông Đinh Anh Tuấn, Cục trưởng Cục Bà mẹ và Trẻ em (Bộ Y tế), cải thiện sức khỏe bà mẹ ở các vùng sâu, vùng xa và vùng dân tộc thiểu số vẫn là ưu tiên hàng đầu của quốc gia đối với ngành y tế. Những bằng chứng chất lượng từ dự án này cũng sẽ cung cấp thông tin cho việc thiết kế và giám sát thực hiện các kế hoạch hành động quốc gia về sức khỏe bà mẹ và trẻ em tại tuyến cơ sở.

Về định hướng lồng ghép và nhân rộng mô hình, Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Tri Thức cho rằng, những kết quả của dự án cần được phổ biến rộng rãi vượt ra ngoài phạm vi 60 xã dự án. Vấn đề cốt lõi hiện nay là thể chế hóa và lồng ghép các thực hành tốt này vào Chương trình mục tiêu quốc gia.

Bộ Y tế đã có chủ trương chuẩn hóa mô hình đào tạo cô đỡ thôn bản, quy trình giám sát hỗ trợ và tài liệu truyền thông lồng ghép văn hóa. Chúng ta cần tận dụng tối đa nguồn lực Trung ương, địa phương và các nguồn lực quốc tế để bảo đảm các sáng kiến kỹ thuật số và truyền thông tích hợp các yếu tố văn hóa sẽ được tích hợp vào các chương trình y tế cơ sở.

Có thể bạn quan tâm

Bộ Y tế yêu cầu chủ động bảo đảm nguồn cung thuốc. (Ảnh minh họa: Báo Nhân Dân)

Bộ Y tế yêu cầu chủ động bảo đảm nguồn cung thuốc

Trước nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng dược phẩm do diễn biến phức tạp của tình hình xung đột quốc tế, đặc biệt tại Trung Đông, Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) đã có văn bản gửi Sở Y tế các tỉnh, thành phố; các bệnh viện; các cơ sở sản xuất, xuất nhập khẩu thuốc bảo đảm nguồn cung thuốc phục vụ công tác khám, chữa bệnh cho nhân dân.

(Ảnh minh họa)

Đề xuất người cao tuổi, người bệnh mạn tính được khám sức khỏe miễn phí từ 2026

Bộ Y tế đang lấy ý kiến dự thảo Nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Phòng bệnh. Theo đó, Bộ Y tế đề xuất các nội dung liên quan đến phạm vi đối tượng, lộ trình ưu tiên, cơ sở tổ chức khám, thực hiện chính sách khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí.

Thứ trưởng Y tế Đỗ Xuân Tuyên.

Sắp xếp lại hệ thống y tế công lập: Tập trung nguồn lực cho các bệnh viện đầu ngành

Việc tái cơ cấu hệ thống y tế công lập đang được triển khai theo hướng tinh gọn, hiệu quả hơn, trong đó đáng chú ý là đề xuất Bộ Y tế trực tiếp quản lý 25 bệnh viện đầu ngành. Không chỉ là bài toán tổ chức, đây còn là bước đi nhằm nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh và năng lực toàn hệ thống trong dài hạn.

Điều trị bệnh nhân lao tại Bệnh viện Phổi Hà Nội (Sở Y tế Hà Nội).

Cùng chung tay vì một Thủ đô không còn bệnh lao

Bệnh lao sẽ được chữa khỏi hoàn toàn nếu chúng ta phát hiện sớm và tuân thủ nguyên tắc: “Đúng thuốc-Đúng liều-Đủ thời gian”. Vì vậy, ngành y tế Hà Nội kêu gọi mỗi người dân trên địa bàn cần chủ động đi khám sức khỏe định kỳ, xóa bỏ mặc cảm, kỳ thị, cùng chung tay vì một Thủ đô không còn bệnh lao.

Bác sĩ Bệnh viện Hữu Nghị khám và điều trị bệnh cho người cao tuổi.

Người cao tuổi cần được chăm sóc toàn diện, không chỉ dừng ở điều trị bệnh

Việt Nam đang bước vào giai đoạn già hóa dân số với tốc độ nhanh hàng đầu khu vực châu Á và dự báo đến năm 2036 sẽ chuyển sang giai đoạn dân số già. Khi tuổi thọ tăng nhưng số năm sống khỏe mạnh của người Việt còn hạn chế, bài toán chăm sóc sức khỏe người cao tuổi trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.

Quang cảnh hội thảo

Chẩn đoán, điều trị ung thư đường tiêu hóa ở giai đoạn đầu nâng tỷ lệ sống hơn 5 năm lên tới 90%

Ngày 22/3, Hệ thống Y tế Thu Cúc TCI tổ chức hội thảo “Ứng dụng các kỹ thuật tiên tiến trong nội soi tiêu hóa” có sự tham dự của hơn 100 chuyên gia trong và ngoài nước, tập trung cập nhật các tiến bộ mới trong nội soi tiêu hóa, nhất là vai trò của trí tuệ nhân tạo (AI) trong phát hiện sớm tổn thương.

Các chuyên gia trong nước và quốc tế tham dự cập nhật chuyên môn trong dự phòng, chẩn đoán và quản lý các bệnh hô hấp.

Thúc đẩy trao đổi khoa học về sức khoẻ hô hấp

Hội nghị thường niên Hội Hô hấp Thành phố Hồ Chí Minh 2026 với chủ đề “Khoa học và công nghệ tiên phong trong hô hấp hiện đại” diễn ra ngày 21/3 tập trung vào cập nhật chuyên môn có ý nghĩa thực tiễn trong dự phòng, chẩn đoán và quản lý các bệnh hô hấp.

Các y bác sĩ thăm khám, tư vấn sức khỏe cho người dân xã Đặng Thùy Trâm.

Vẻ đẹp bền vững của thanh niên ngành Y trong thời đại mới

Tuổi trẻ ngành Y không chỉ được đo bằng nhiệt huyết, mà phải được khẳng định bằng năng lực, bằng kỷ luật nghề nghiệp, bằng sự sẵn sàng đi đến nơi khó khăn hơn, phục vụ những người cần được chăm sóc nhiều hơn. Đó mới là vẻ đẹp bền vững của thanh niên ngành Y trong thời đại mới.

Hành trình lý trí và sự lãng mạn của nhà khoa học

Hành trình lý trí và sự lãng mạn của nhà khoa học

Để chủ động đối phó với những nguy cơ chưa xuất hiện, nhà khoa học cần một tư duy rộng mở và sẵn sàng thử nghiệm các giả thuyết vượt khuôn khổ. Chính nhờ những khoảng lặng nghề nghiệp, nơi thơ ca và tinh thần sáng tạo đồng hành, các nhà khoa học mới có thể “nhìn trước” và phát triển những giải pháp vượt khuôn khổ.

Các đại biểu dự Hội nghị sinh viên năm học 2025-2026.

Chuẩn đầu ra các ngành đào tạo lĩnh vực Y-Dược học cổ truyền

Chiều 20/3, tại Hà Nội, Học viện Y-Dược học cổ truyền Việt Nam (Bộ Y tế) tổ chức Hội nghị sinh viên năm học 2025-2026. Đây là hoạt động thường niên nhằm định hướng phát triển của Học viện; chuẩn đầu ra các ngành đào tạo; kỳ thi đánh giá năng lực hành nghề khám bệnh, chữa bệnh; nâng cao chất lượng đào tạo của Học viện.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Dương Đức Hùng, Giám đốc Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cùng các bác sĩ hội chẩn trường hợp ghép tạng domino đặc biệt.

[Infographic] Kỳ tích ghép đa tạng domino lần đầu tiên tại Việt Nam

Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức đã thực hiện thành công ca ghép đa tạng domino lần đầu tiên tại Việt Nam, đánh dấu bước tiến quan trọng của y học nước nhà. Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Dương Đức Hùng, Giám đốc Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, “Domino” là hiệu ứng khi một ca ghép đặc biệt mở ra cơ hội cứu sống thêm nhiều bệnh nhân khác.

(Ảnh minh họa)

Thêm 2 trường hợp nghi ngộ độc thực phẩm sau khi ăn cá ủ chua tại Đà Nẵng

Sau khi ghi nhận thêm 2 trường hợp nghi ngộ độc thực phẩm sau khi ăn cá ủ chua tại Đà Nẵng, Cục An toàn thực phẩm đề nghị Sở Y tế thành phố Đà Nẵng chỉ đạo ngay cơ sở khám, chữa bệnh có bệnh nhân đang điều trị, tập trung nguồn lực tích cực điều trị cho bệnh nhân ngộ độc thực phẩm, không để ảnh hưởng đến sức khỏe và tính mạng.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Trung Anh, Giám đốc Bệnh viện Lão khoa Trung ương phát biểu tại hội thảo.

Hướng tới hệ thống toàn diện và bền vững trong chăm sóc sức khỏe sa sút trí tuệ

Trong bối cảnh già hóa dân số đang diễn ra với tốc độ nhanh chóng, Việt Nam đang phải đối mặt với sự gia tăng mạnh mẽ của các bệnh lý mạn tính, đặc biệt là sa sút trí tuệ. Thực trạng này không chỉ tạo áp lực lên hệ thống y tế mà còn đặt ra những thách thức lớn về kinh tế, xã hội và chăm sóc dài hạn.