Nhân rộng mô hình giảm tử vong mẹ tại vùng dân tộc thiểu số

Sáng 24/3, tại Hà Nội, Bộ Y tế phối hợp Quỹ Dân số Liên hợp quốc (UNFPA) tổ chức Hội nghị tổng kết và nhân rộng mô hình dự án “Không để ai bị bỏ lại phía sau: Các can thiệp đổi mới sáng tạo nhằm giảm tử vong mẹ tại các vùng dân tộc ít người của Việt Nam”, nhằm chia sẻ các kết quả, các thực hành tốt và nhân rộng mô hình dự án.

Quang cảnh hội nghị.
Quang cảnh hội nghị.

Nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe bà mẹ, tăng cường sự tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản tại các vùng miền núi, vùng sâu, vùng xã, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, trong giai đoạn từ năm 2021-2025, với sự hỗ trợ tài chính của Quỹ MSD cho các bà mẹ, Quỹ Dân số Liên hợp quốc tại Việt Nam (UNFPA) phối hợp cùng Bộ Y tế đã triển khai Dự án “Không để ai bị bỏ lại phía sau: Các can thiệp đổi mới sáng tạo nhằm giảm tử vong mẹ tại các vùng dân tộc ít người của Việt Nam” tại 60 xã khó khăn thuộc 6 tỉnh miền núi phía bắc và Tây Nguyên. Dự án đã xây dựng Báo cáo đánh giá cuối kỳ và sẽ kết thúc vào cuối tháng 3/2026.

Phát biểu khai mạc hội nghị, Thứ trưởng Y tế Nguyễn Tri Thức nhấn mạnh: Việt Nam tự hào là một trong những điểm sáng trên thế giới về thực hiện các Mục tiêu phát triển bền vững. Đặc biệt, vào năm 2015, Việt Nam là một trong sáu quốc gia trên thế giới đạt được mục tiêu thiên niên kỷ về giảm tử vong mẹ. Cụ thể, tỷ số tử vong mẹ (MMR) toàn quốc đã giảm đáng kể, giảm từ 165/100.000 ca đẻ sống vào năm 2000 xuống còn khoảng 46 ca, hơn 100.000 trẻ đẻ sống vào 2023. Tuy nhiên, Việt Nam vẫn đang đối mặt với thách thức lớn về sự bất bình đẳng: tỷ số tử vong mẹ tại các vùng sâu, vùng xa, nhất là khu vực miền núi và dân tộc thiểu số, vẫn cao gấp 2-3 lần so với mức trung bình quốc gia, có nơi lên tới 100-150 ca/100.000 ca đẻ sống.

toan-canh-24-8233-8187.jpg
Các đại biểu trong nước và quốc tế tham dự hội nghị.

“Bộ Y tế đã và đang triển khai nhiều giải pháp quyết liệt nhằm thu hẹp khoảng cách này. Đặc biệt, trong Chương trình mục tiêu quốc gia về y tế, dân số và phát triển giai đoạn 2026-2035, chúng tôi đặt ưu tiên hàng đầu vào việc chăm sóc sức khỏe bà mẹ và Kế hoạch hóa gia đình cho đồng bào dân tộc thiểu số và vùng khó khăn.

Trong bối cảnh nguồn lực còn hạn chế, Bộ Y tế xác định việc áp dụng các thực hành sáng tạo, bao gồm ứng dụng kỹ thuật số và lồng ghép yếu tố văn hóa truyền thống vào chăm sóc sức khỏe ban đầu tại miền núi, là một trong những định hướng ưu tiên để giảm tử vong mẹ một cách bền vững”, Thứ trưởng Nguyễn Tri Thức chia sẻ.

Trong bài phát biểu khai mạc, Thứ trưởng Nguyễn Tri Thức đã gửi lời chúc mừng và biểu dương thành tích của các tỉnh triển khai dự án, đặc biệt biểu dương các cô đỡ thôn bản, các hộ sinh ở thôn, bản, ở 60 xã vùng sâu, vùng xa và toàn thể cán bộ y tế của 6 tỉnh dự án. Đồng thời cũng đề nghị Sở Y tế các tỉnh có đồng bào dân tộc thiểu số chủ động nghiên cứu các bài học kinh nghiệm từ dự án này để triển khai hiệu quả tại địa phương mình.

thu-truong-thuc.jpg
Thứ trưởng Y tế Nguyễn Tri Thức phát biểu khai mạc hội nghị.

Thay mặt Bộ Y tế, Thứ trưởng Nguyễn Tri Thức trân trọng cảm ơn Quỹ Dân số Liên hợp quốc và Quỹ MSD cho các bà mẹ vì những hỗ trợ quý báu, đồng thời mong muốn các nhà tài trợ tiếp tục đồng hành cùng Việt Nam để mỗi ca sinh đều là một hành trình an toàn. Bộ Y tế cam kết nỗ lực hết mình để đạt được các mục tiêu Phát triển bền vững (SDG) bao gồm giảm tử vong mẹ vào năm 2030.

Báo cáo tại hội nghị cho thấy, sáng kiến Dự án “Không để ai bị bỏ lại phía sau: Các can thiệp đổi mới sáng tạo nhằm giảm tử vong mẹ tại các vùng dân tộc ít người của Việt Nam” đã chứng minh rằng các can thiệp trọng tâm dựa trên bằng chứng và phù hợp với văn hóa có thể cải thiện đáng kể kết quả sức khỏe bà mẹ tại các cộng đồng khó tiếp cận nhất của đất nước.

Theo báo cáo, mặc dù Việt Nam đã đạt được những tiến bộ đáng kể trong chăm sóc sức khỏe bà mẹ, sự chênh lệch vẫn tồn tại ở các vùng dân tộc thiểu số xa xôi. Rào cản địa lý, khả năng tiếp cận dịch vụ hạn chế và các chuẩn mực xã hội lâu đời tiếp tục ảnh hưởng đến khả năng nhận được sự chăm sóc kịp thời trong quá trình mang thai và sinh nở của phụ nữ.

Sáng kiến đã đạt được kết quả quan trọng về chăm sóc sản khoa an toàn: trong suốt 4 năm dự án, không ghi nhận trường hợp tử vong bà mẹ nào trên tất cả các địa bàn triển khai dự án trong suốt thời gian thực hiện. Thành công cứu sống con người này được thúc đẩy bởi nỗ lực huy động sức khỏe bà mẹ toàn diện thông qua đào tạo hơn 200 cán bộ y tế và 650 tình nguyện viên cộng đồng, tiếp cận 17.000 thành viên cộng đồng thông qua 2.300 sự kiện địa phương. Những nỗ lực này đã tạo ra một sự thay đổi mạnh mẽ trong hành vi chăm sóc sức khỏe giữa đường cơ sở năm 2021 và đánh giá cuối kỳ năm 2025.

bmte1.jpg
Qua 4 năm triển khai, dự án đã đạt những kết quả tích cực trong bảo đảm an toàn sản khoa.

Đáng chú ý nhất là tỷ lệ bà mẹ dân tộc thiểu số được chăm sóc thai sản thiết yếu tăng gấp ba lần, từ 11% lên 36%; tỷ lệ sinh con tại cơ sở y tế tăng gần gấp đôi, từ 29,9% lên 57,1%. Đặc biệt, tỷ lệ sinh tại cơ sở y tế đạt 100% ở Bắc Kạn (cũ) và tỷ lệ chăm sóc sau sinh đạt 98,3% ở Đắk Nông (cũ).

Tại hội nghị, ông Matt Jackson, Trưởng đại diện Quỹ Dân số Liên hợp quốc tại Việt Nam cho biết: “Sáng kiến này cho thấy các phương pháp tiếp cận đổi mới và phù hợp với văn hóa có thể tháo gỡ những rào cản mà phụ nữ dân tộc thiểu số phải đối mặt khi tiếp cận các dịch vụ sức khỏe bà mẹ. Những bài học kinh nghiệm thu được cung cấp bằng chứng vững chắc để cung cấp thông tin cho các chính sách quốc gia và địa phương nhằm thu hẹp khoảng cách về sức khỏe ở các vùng dân tộc ít người”.

cac-dai-bieu.jpg
Các đại biểu chụp ảnh chung tại hội nghị.

Bà Katharina Geppert, Tổng Giám đốc MSD Việt Nam cũng bổ sung: “Kết quả của sáng kiến kéo dài 4 năm này cho thấy khi đổi mới sáng tạo, sự tham gia của cộng đồng và quan hệ đối tác chặt chẽ cùng kết hợp lại, chúng ta hoàn toàn có thể tạo ra những thay đổi có ý nghĩa về sức khỏe bà mẹ - ngay cả ở những cộng đồng xa xôi nhất. Chúng tôi tự hào được hợp tác cùng Bộ Y tế và UNFPA để hỗ trợ các giải pháp giúp bảo đảm quá trình mang thai và sinh con an toàn hơn cho phụ nữ tại các vùng dân tộc ít người của Việt Nam”.

Theo ông Đinh Anh Tuấn, Cục trưởng Cục Bà mẹ và Trẻ em (Bộ Y tế), cải thiện sức khỏe bà mẹ ở các vùng sâu, vùng xa và vùng dân tộc thiểu số vẫn là ưu tiên hàng đầu của quốc gia đối với ngành y tế. Những bằng chứng chất lượng từ dự án này cũng sẽ cung cấp thông tin cho việc thiết kế và giám sát thực hiện các kế hoạch hành động quốc gia về sức khỏe bà mẹ và trẻ em tại tuyến cơ sở.

Về định hướng lồng ghép và nhân rộng mô hình, Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Tri Thức cho rằng, những kết quả của dự án cần được phổ biến rộng rãi vượt ra ngoài phạm vi 60 xã dự án. Vấn đề cốt lõi hiện nay là thể chế hóa và lồng ghép các thực hành tốt này vào Chương trình mục tiêu quốc gia.

Bộ Y tế đã có chủ trương chuẩn hóa mô hình đào tạo cô đỡ thôn bản, quy trình giám sát hỗ trợ và tài liệu truyền thông lồng ghép văn hóa. Chúng ta cần tận dụng tối đa nguồn lực Trung ương, địa phương và các nguồn lực quốc tế để bảo đảm các sáng kiến kỹ thuật số và truyền thông tích hợp các yếu tố văn hóa sẽ được tích hợp vào các chương trình y tế cơ sở.

Có thể bạn quan tâm

Ông Nguyễn Phước Lộc, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Thành phố Hồ Chí Minh phát biểu.

Tăng cường năng lực y tế dự phòng cho Đặc khu Côn Đảo

Trong định hướng phát triển Đặc khu Côn Đảo, nâng cao năng lực y tế dự phòng được xác định là nhiệm vụ quan trọng nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng và phát triển bền vững vùng biển đảo. Chương trình hỗ trợ vaccine và hạ tầng bảo quản hiện đại là bước đi cụ thể cho định hướng chuyển từ chữa bệnh sang chủ động phòng bệnh.

Ứng dụng hỗ trợ chăm sóc sức khỏe 24/7 ứng dụng trí tuệ nhân tạo chính thức ra mắt.

Ứng dụng AI trong hỗ trợ quản lý bệnh mạn tính, giảm áp lực cho bác sĩ

Trong bối cảnh tăng huyết áp và các bệnh mạn tính ngày càng gia tăng, trẻ hóa, nhiều chuyên gia cho rằng trí tuệ nhân tạo (AI) sẽ đóng vai trò quan trọng trong hỗ trợ theo dõi sức khỏe và quản lý điều trị lâu dài. Các nền tảng công nghệ mới được kỳ vọng giúp người dân chủ động chăm sóc sức khỏe, giảm tải cho hệ thống y tế.

Vì sao không nên cho trẻ tắm mưa đầu mùa?

Vì sao không nên cho trẻ tắm mưa đầu mùa?

Theo bác sĩ CKI Hồ Thị Hương Thảo - Phòng khám Nhi Đồng 315 chi nhánh 40-42 Núi Thành (Đà Nẵng), những người có cơ địa, sức khỏe yếu, dễ bị bệnh, dễ nhiễm lạnh được khuyến cáo không nên tắm mưa hoặc dầm mưa trong thời gian dài, đặc biệt là nên tránh những cơn mưa đầu mùa.

Ê-kíp bác sĩ khoa Ngoại tiết niệu, Bệnh viện K phẫu thuật cho người bệnh.

Phẫu thuật nội soi robot cho người bệnh cao tuổi: Bước tiến mới trong điều trị ung thư tuyến tiền liệt

Các bác sĩ Bệnh viện K vừa thực hiện thành công ca phẫu thuật cắt toàn bộ tuyến tiền liệt cho bệnh nhân P.Q.K (71 tuổi, ở Hà Nội) mắc ung thư tuyến tiền liệt giai đoạn 2. Đặc biệt, ca bệnh này được ứng dụng kỹ thuật mổ nội soi robot hiện đại, giúp tăng độ chính xác, giảm xâm lấn và hỗ trợ phục hồi tốt cho người cao tuổi.

Tiến sĩ, bác sĩ Thẩm Trương Khánh Vân, Trưởng Khoa Chấn thương kiểm tra lại mắt bệnh nhân H. trước khi chỉ định phẫu thuật hạ nhãn áp.

Chơi Pickleball, nhiều người nhập viện vì chấn thương mắt, có trường hợp mù vĩnh viễn

Pickleball đang trở thành môn thể thao được nhiều người yêu thích nhờ dễ chơi, nhưng bộ môn này tiềm ẩn nguy cơ chấn thương mắt nghiêm trọng do bóng bay tốc độ cao và khoảng cách thi đấu gần. Gần đây, Bệnh viện Mắt Trung ương tiếp nhận nhiều ca tổn thương nặng, thậm chí có người mất thị lực vĩnh viễn sau khi chơi Pickleball.

Ảnh minh họa.

Thiếu ngủ kéo dài có thể đẩy nhanh nguy cơ suy giảm nhận thức và thoái hóa thần kinh

Thức khuya làm việc, lướt mạng xã hội hay xem phim đã trở thành thói quen phổ biến của không ít người trẻ. Nhiều người cho rằng chỉ cần ngủ bù vào cuối tuần là đủ để cơ thể hồi phục, nhưng chính những thói quen tưởng chừng vô hại này đang âm thầm làm tổn thương hệ thần kinh và đẩy não bộ vào trạng thái “già hóa sớm”.

Trụ sở của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) tại Geneva, Thụy Sĩ. (Ảnh: Xinhua/Liu Qu)

Giám sát phòng tránh lây lan vi-rút Hanta

Ngày 13/5, Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) cho biết: Theo Tổ chức Y tế Thế giới, tính đến ngày 8/5/2026, chùm ca bệnh do virus Hanta trên tàu MV Hondius đã ghi nhận tám trường hợp, trong đó ba người chết, đều được xác định là chủng vi-rút Andes (ANDV).

Cán bộ y tế tuyên truyền các biện pháp phòng, chống bệnh lao tại cộng đồng cho người dân trên địa bàn thành phố Hà Nội. (Ảnh: VÂN VÂN)

Giảm nguy cơ lây bệnh lao trong cộng đồng

Tại Việt Nam, thách thức từ lao kháng thuốc và định kiến xã hội vẫn đang là rào cản ngăn người bệnh điều trị bệnh lao tại cộng đồng. Để đạt mục tiêu cơ bản chấm dứt dịch bệnh lao vào năm 2030, ngành y tế cần tăng cường khám sàng lọc, phát hiện sớm bệnh lao, từ đó nâng cao hiệu quả điều trị, giảm nguy cơ lây lan trong cộng đồng.

[Video] Người dân sắp được khám sức khỏe định kỳ miễn phí khoảng 350.000 đồng/lượt

[Video] Người dân sắp được khám sức khỏe định kỳ miễn phí khoảng 350.000 đồng/lượt

Cục Quản lý Khám chữa bệnh (Bộ Y tế) cho biết: Trong năm nay, người dân sẽ nhận được khám sức khỏe định kỳ miễn phí do ngân sách chi trả, ưu tiên hơn đối với 5 triệu người chưa tham gia BHYT, hướng tới mục tiêu mọi người dân được khám sức khỏe định kỳ, phát hiện sớm bệnh tật và quản lý sức khỏe liên tục.

Các đại biểu thảo luận tại Hội thảo quốc tế ung thư vú năm 2026.

Phối hợp đa mô thức giúp kiểm soát ung thư vú hiệu quả hơn

Cùng với việc nâng cao nhận thức, ý thức dự phòng giúp tỷ lệ phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm, những bước tiến trong y học, nhất là phối hợp đa mô thức đã giúp công tác điều trị bệnh ung thư vú tại Việt Nam có sự cải thiện rõ rệt, mở ra cơ hội sống cho người bệnh.

Từng bước mở rộng phạm vi chi trả của Quỹ Bảo hiểm y tế đối với một số dịch vụ phòng bệnh, dinh dưỡng, quản lý bệnh mãn tính, khám sức khỏe định kỳ. (Ảnh: ĐỖ THOA)

Mở rộng phạm vi chi trả của Quỹ Bảo hiểm y tế đối với một số dịch vụ y tế, khám sức khỏe

Từ năm 2026, từng bước tăng tỷ lệ, mức thanh toán cho phòng bệnh, chẩn đoán, điều trị sớm một số bệnh và đối tượng ưu tiên phù hợp lộ trình tăng mức đóng, khả năng cân đối Quỹ Bảo hiểm y tế. Trong đó, mở rộng phạm vi chi trả đối với dịch vụ phòng bệnh, dinh dưỡng, quản lý bệnh mạn tính, khám sức khỏe định kỳ.