Đây là hoạt động do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Bắc Ninh tổ chức, nằm trong chuỗi sự kiện Lễ đón nhận bằng UNESCO công nhận Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử-Vĩnh Nghiêm-Côn Sơn, Kiếp Bạc là Di sản văn hóa thế giới; ghi danh Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp và Festival “Về miền di sản Bắc Ninh 2026”.
Các cổ vật được trưng bày có xuất xứ trong nước trải qua nhiều thời kỳ lịch sử, hiện đang được lưu giữ tại Bảo tàng Bắc Ninh số 1, Bảo tàng Bắc Ninh số 2 và trong các bộ sưu tập cổ vật quý giá của các hội viên Hội sưu tầm, nghiên cứu cổ vật Kinh Bắc. Mỗi hiện vật là một câu chuyện, lát cắt của lịch sử, góp phần tái hiện bức tranh sinh động về tiến trình phát triển của vùng đất và con người Bắc Ninh nói riêng và dân tộc Việt Nam nói chung.
Trưng bày được bố cục theo 3 chủ đề: Chủ đề 1 - Cổ vật tiêu biểu thời kỳ văn hóa tiền Đông Sơn - Đông Sơn: Giới thiệu những hiện vật phản ánh bước phát triển vượt bậc về kỹ thuật kim khí của người Việt như: Trống Đồng, thạp Đồng, đồ trang sức, công cụ bằng đá… trong đó có bảo vật quốc gia Thạp đồng với trang trí hoa văn độc đáo, kỹ thuật chế tác tinh xảo.
Chủ đề 2 - Cổ vật tiêu biểu thời kỳ Bắc thuộc với hơn 100 hiện vật thuộc nhiều loại hình như ấm, đồ trang trí, một số cấu kiện kiến trúc có niên đại từ thế kỷ I đến thế kỷ X. Các hiện vật phản ánh về quá trình giao lưu, tiếp biến sâu sắc giữa văn hóa bản địa và nước ngoài.
Chủ đề 3 - Cổ vật tiêu biểu thời kỳ phong kiến độc lập tự chủ (thế kỷ X-XX) với số lượng hiện vật phong phú. Đây là thời kỳ đỉnh cao của văn minh Đại Việt, trong đó Bắc Ninh - Kinh Bắc giữ vai trò là một trung tâm quan trọng của cả nước. Các hiện vật nổi bật thời kỳ này như thạp, ấm... phản ánh giai đoạn phát triển rực rỡ của nghệ thuật gốm sứ Việt Nam với các dòng men đặc trưng cùng kỹ thuật khắc chìm, chạm nổi tinh xảo của gốm thời Lý.
Ông Nguyễn Hữu Mạo, Giám đốc Bảo tàng Bắc Ninh số 2 cho biết: Thông qua trưng bày, các giá trị lịch sử, văn hóa quý báu của cha ông được gìn giữ, tôn vinh và lan tỏa rộng rãi, góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng và giáo dục truyền thống cho các thế hệ, đồng thời tạo không gian giao lưu, kết nối giữa các nhà nghiên cứu, nhà sưu tập cổ vật và công chúng yêu di sản, qua đó góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng về giá trị của di sản, khơi dậy niềm tự hào, ý thức trách nhiệm trong gìn giữ và phát huy giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của dân tộc.
Đặc biệt, đây còn là dịp để tôn vinh những đóng góp thầm lặng của các tổ chức, cá nhân đã tâm huyết sưu tầm, gìn giữ và trao truyền cổ vật. Ngay trong chương trình khai mạc, Bảo tàng Bắc Ninh số 2 đã đón nhận 28 hiện vật và 1 bộ tem do 15 nhà sưu tập cổ vật trong và ngoài tỉnh đã hiến tặng.
Trong đó, có phiên bản Bảo vật quốc gia Ấn vàng Hoàng đế Chi bảo; Thạp thời Lý-Trần; nồi đồng Đông Sơn; bát gốm Chu Đậu; ngói thời Lý-Trần (chất liệu gốm); điếu bát thời Nguyễn; hũ thời Lê; bộ Sưu tập tem (50 con tem) sản xuất lần thứ 2 do Việt Nam hoàn toàn tự thiết kế in ấn và phát hành khẳng định chủ quyền quốc gia (do họa sĩ Nguyễn Sáng thiết kế) năm 1946.
