Nỗ lực khôi phục nguồn lợi thủy sản nội đồng

Do tác động của biến đổi khí hậu, tình trạng lạm dụng hóa chất trong sản xuất nông nghiệp, cùng công tác quản lý hoạt động khai thác còn thiếu quyết liệt, nguồn lợi thủy sản tự nhiên khu vực Đồng bằng sông Hồng đang bị suy giảm nghiêm trọng, một số loài đứng trước nguy cơ cạn kiệt.

Thứ Ba, ngày 24/03/2026 - 21:12

Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải có những giải pháp đồng bộ, hiệu quả nhằm khôi phục nguồn lợi tự nhiên, quý giá, giàu tiềm năng kinh tế của khu vực.

Tỉnh Ninh Bình có hệ thống sông ngòi dày đặc, vùng đầm phá lớn, cho nên các loài tôm, cá nước ngọt luôn phong phú, đa dạng, trong đó có nhiều loài được xếp vào hàng đặc sản, có giá trị kinh tế rất cao. Tuy nhiên, trong thời gian gần đây, người dân lại nghiêng về khai thác, còn việc bảo vệ nguồn lợi và môi trường sống của các loài thủy sản không được coi trọng khiến lượng tôm, cá ngày càng ít đi. Ông Trần Văn Long ở xã Giao Thủy cho biết, tình trạng khai thác trái phép nguồn lợi thủy sản trên địa bàn như dùng thuốc nổ, thuốc bảo vệ thực vật, lưới mắt dày… mang tính hủy diệt vẫn lén lút diễn ra, khiến lượng tôm cá trong tự nhiên ngày càng cạn kiệt. Mặc dù đã có quy định cấm, nhưng tình trạng người dân sử dụng xung điện để đánh bắt vẫn xảy ra, nhất là vào ban đêm trên các cánh đồng lúa, sông ngòi, đầm phá.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, để từng bước khôi phục nguồn lợi thủy sản nội đồng, tỉnh đã có nhiều chính sách khuyến khích người dân đầu tư từ khâu con giống cũng như suốt quá trình nuôi. Tại xã Yên Mô, nhiều mô hình nuôi các loài thủy sản nội đồng cho năng suất và chất lượng cao được triển khai. Ông Trần Xuân Nam, xóm Đông Phú, hơn 40 năm trong nghề nuôi cá cho biết, khu ao nuôi của ông là vùng trồng lúa. Do năng suất không cao nên ông chuyển sang nuôi cá nước ngọt truyền thống như: trắm, mè, trôi, chép, chuối… Trung bình mỗi năm ông thu hoạch được một tấn cá thương phẩm, xuất bán ra thị trường khoảng 200 vạn cá giống xuất đi các tỉnh lân cận.

Xây dựng các mô hình thủy sản nội đồng cũng đang là hướng đi được nhiều địa phương của thành phố Hải Phòng theo đuổi. Thời gian qua, Trung tâm Khuyến nông Hải Phòng (nay là Ban Quản lý rừng và Khuyến nông Hải Phòng) đã thực hiện một số mô hình nuôi thủy sản nội đồng bằng con giống thu gom tự nhiên có giá trị kinh tế cao, như: cua, rạm, chạch, lươn,... nhằm đa dạng đối tượng nuôi và bổ sung vào cơ cấu thủy sản của địa phương. Từ những kết quả đó, nhiều hộ gia đình đã mạnh dạn vay vốn, đầu tư mua con giống, cải tạo ao, đầm để nuôi thủy sản nội đồng mang lại giá trị kinh tế cao. Điển hình là gia đình anh Lương Văn Toán ở thôn Lễ Hợp, xã Vĩnh Bảo, với mô hình nuôi kết hợp lươn không bùn, ếch và cá. Anh Toán đã mạnh dạn đầu tư hệ thống chuồng trại bài bản, áp dụng mô hình nuôi tuần hoàn khép kín với tổng đàn khoảng 30 nghìn con lươn và ếch. Ngoài ra, để tận dụng diện tích mặt nước phía dưới khu nuôi lươn không bùn và ếch, anh Toán thả khoảng một tấn cá trê và cá rô đồng. Mô hình không chỉ giúp bảo vệ môi trường mà còn mang lại thu nhập khoảng 250 triệu đồng/năm.

Bên cạnh đó, mô hình nuôi lươn đồng thương phẩm trong bể không bùn có sử dụng thức ăn bổ sung thảo dược cũng đã được nuôi thử nghiệm thành công tại xã Nguyên Giáp, thành phố Hải Phòng. Kết quả cho thấy đây là hướng đi tiềm năng giúp nâng cao thu nhập cho người dân, góp phần phát triển thủy sản theo hướng bền vững và có thể nhân rộng trong thời gian tới. Ông Phạm Văn Vân, ở thôn Hà Hải là một trong những hộ tham gia nuôi thử nghiệm cho biết, qua 8 tháng triển khai nuôi hơn 20 nghìn con lươn trong bể không bùn có sử dụng thức ăn bổ sung thảo dược, đến nay gia đình bắt đầu bán cho thương lái với giá khoảng 250 nghìn đồng/ kg, lãi cao hơn gấp từ 2-3 lần so với nuôi lươn truyền thống. Theo ông Vân, nuôi lươn có bổ sung thảo dược có nhiều ưu điểm như tăng trọng nhanh, chu kỳ nuôi ngắn, sức đề kháng cao, ít bệnh tật, thị trường tiêu thụ thuận lợi.

Tại Hội nghị tổng kết và triển khai một số nội dung phối hợp giữa Bộ Công an và Bộ Nông nghiệp và Môi trường trong công tác bảo vệ động vật hoang dã và nguồn lợi thủy sản vừa diễn ra trung tuần tháng 3/2026 tại Hà Nội, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, với sự vào cuộc của các đơn vị chức năng thuộc hai Bộ cùng 34 địa phương, công tác phối hợp bước đầu tạo chuyển biến tích cực về nhận thức trong xã hội đối với việc bảo vệ nguồn lợi thủy sản.

Để từng bước khôi phục nguồn lợi thủy sản nội đồng, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân và bảo đảm đa dạng sinh học, các ngành chức năng cần xây dựng quy hoạch phát triển hài hòa giữa phát triển nông nghiệp với bảo vệ nguồn lợi thủy sản, tiếp tục bổ sung nguồn giống thủy sản vào môi trường tự nhiên. Các địa phương cần khuyến khích thu hút doanh nghiệp đầu tư bằng nhiều hình thức như ưu đãi về vay vốn, tạo thuận lợi trong giao đất, cho thuê mặt nước, hướng tới hình thành vùng sản xuất hàng hóa tập trung, liên kết chuỗi từ cung cấp vật tư đầu vào đến bao tiêu sản phẩm.

KHẢI LONG

Bảo vệ nguồn lợi thủy sản nội đồng Tác động biến đổi khí hậu đến thủy sản Khai thác trái phép nguồn lợi thủy sản Phát triển mô hình nuôi thủy sản bền vững Hợp tác giữa các bộ ngành trong bảo vệ thủy sản Khuyến khích đầu tư và phát triển thủy sản địa phương Chính sách hỗ trợ phát triển thủy sản Đa dạng sinh học và bảo vệ môi trường thủy sinh Nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo vệ nguồn lợi thủy sản