Lo ngại thiếu thuốc
Vừa qua, trong văn bản gửi Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố, Bộ Y tế nhận định, việc học sinh các cấp đã quay trở lại trường học nên nguy cơ mắc các bệnh truyền nhiễm sẽ tăng cao, nhất là với một số bệnh truyền nhiễm, như sởi, ho gà, tay-chân-miệng và một số bệnh lây truyền qua đường hô hấp.
Tại Thành phố Hồ Chí Minh, ngành Giáo dục và Đào tạo thành phố cũng vừa ra văn bản về công tác chuẩn bị đón trẻ vào đầu năm học 2024-2025. Sở Giáo dục và Đào tạo thành phố đề nghị các trường mầm non trực thuộc, các phòng Giáo dục và Đào tạo cần hướng dẫn các cơ sở mầm non thực hiện nghiêm biện pháp phòng chống các dịch bệnh, nhất là bệnh bạch hầu, sởi, sốt xuất huyết, tay-chân-miệng... Các cơ sở giáo dục mầm non cần tạo điều kiện để giáo viên hướng dẫn cha mẹ, người chăm sóc trẻ về sơ đồ nhóm, lớp học. Theo đại diện Sở Giáo dục và Đào tạo Thành phố Hồ Chí Minh, chỉ trong tháng 8/2024, các trường mầm non, tiểu học trên địa bàn thành phố đã phát hiện 21 học sinh bị bệnh sởi.
Mới đây, ngày 27/8, Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đã chính thức công bố dịch sởi trên toàn thành phố, trước bối cảnh ca sởi tăng nhanh và có ba trẻ tử vong vì căn bệnh này. Đây là lần đầu Thành phố Hồ Chí Minh công bố dịch sởi và là địa phương đầu tiên trong nhiều năm nay công bố dịch này.
Tuy nhiên, điều đáng lo ngại, như chia sẻ của TS, BS Ngô Ngọc Quang Minh, Phó Giám đốc Bệnh viện Nhi đồng 1 (Thành phố Hồ Chí Minh), bệnh viện đang gặp khó khăn trong điều trị, bởi không có thuốc Dopamine cấp cứu khi trẻ mắc sởi, sốt xuất huyết, tay-chân-miệng có diễn tiến nặng nên phải dùng loại khác thay thế với hiệu quả thấp hơn. Bệnh viện đã đấu thầu dự trữ thuốc điều trị trẻ bệnh nặng như Immunoglobulin tiêm tĩnh mạch (IVIG), các thuốc cấp cứu.
Trước tình hình trên, Thứ trưởng Y tế Nguyễn Thị Liên Hương đề nghị Cục Quản lý Dược khẩn trương hỗ trợ các bệnh viện ổn định nguồn cung ứng thuốc, vật tư. Cơ sở điều trị cần chủ động liên lạc với Cục Quản lý Dược để phối hợp tìm được nguồn cung, kịp thời bảo đảm nguồn lực chống dịch. Theo bà Liên Hương, bệnh sởi đang gia tăng ở nhiều nước trên thế giới, trong đó có Việt Nam. Anh, Pháp và một số quốc gia đã ban bố tình trạng khẩn cấp với dịch sởi. “Sởi đang ngày càng gây ra nhiều khó khăn, thách thức cho cả nước, đặc biệt là Thành phố Hồ Chí Minh khi phải giải quyết cả những bệnh nhân ở các tỉnh, thành phố khác chuyển đến”, Thứ trưởng nói.
Theo Thứ trưởng Liên Hương, một trong những nguyên nhân khiến bệnh sởi tăng là đại dịch Covid-19 đã tạo ra khoảng trống lớn về tiêm chủng vaccine. Các nước tập trung nỗ lực chống Covid-19, ảnh hưởng nguồn lực kiểm soát các dịch bệnh khác. Mặt khác, hệ quả của phong tỏa làm mọi người hạn chế tiếp xúc dẫn đến làm giảm khả năng miễn dịch của con người với bệnh lây nhiễm thông thường.
Tiêm vaccine chặn dịch bùng phát
Bộ Y tế đang tăng tốc cập nhật phác đồ điều trị bệnh sởi, bởi phác đồ cũ đã ban hành cách đây hơn 10 năm. Bộ cũng sẽ tiếp tục huy động chuyên gia phòng chống dịch hỗ trợ các tỉnh, thành phố.
TS, BS Hoàng Minh Đức, Cục trưởng Y tế Dự phòng cho biết, từ đầu năm đến nay trên cả nước ghi nhận 2.421 trường hợp nghi mắc sởi, trong đó có 2.143 trường hợp chưa tiêm chủng. Qua xét nghiệm xác định 954 trường hợp dương tính với sởi. Ngoài nhóm trẻ mắc sởi phổ biến nhất từ 1 đến 5 tuổi, thống kê cho thấy có đến 30% số trẻ mắc sởi trước 9 tháng tuổi (chưa đến tuổi tiêm chủng).
Theo quan điểm của chuyên gia y tế, PGS Trần Đắc Phu: Nghiên cứu vaccine và tiêm chủng là thành quả quan trọng bậc nhất của nền y học. Nhờ có vaccine mà thế giới đã thanh toán được bệnh đậu mùa từ những năm 80 của thế kỷ trước. Tại Việt Nam, tiêm chủng mở rộng đã đem lại hiệu quả rõ rệt, làm thay đổi về cơ bản cơ cấu bệnh tật ở trẻ em. Cụ thể, Việt Nam đã thanh toán bệnh bại liệt vào năm 2000, đạt mục tiêu loại trừ uốn ván sơ sinh từ năm 2005. Kể từ năm 1984, thời điểm bắt đầu triển khai tiêm chủng mở rộng, tỷ lệ mắc các bệnh truyền nhiễm có vaccine/100.000 dân đã giảm hàng trăm lần. Do đó, theo ông Phu, vừa qua xuất hiện quan điểm anti vaccine, không tiêm chủng. Đó là quan điểm hết sức sai lầm. Anti vaccine tạo ra một cộng đồng, một nhóm người không được tiêm chủng không có miễn dịch và cộng đồng có miễn dịch thấp (dưới 70%), dịch sẽ bùng lên và lây lan cho cộng đồng và chính những người không được tiêm vaccine sẽ không có miễn dịch và bị mắc bệnh truyền nhiễm, dẫn đến có thể phải nhập viện, có thể chuyển nặng và có thể tử vong.
Theo các chuyên gia, cần đưa vaccine sởi vào các bệnh viện tỉnh và huyện, tránh việc người dân phải đưa con lên các bệnh viện nhi tuyến trên tiêm gây quá tải. Ngoài ra, ngành y tế cần chú ý tiêm vaccine cho nhóm trẻ ở các khu vực nhà trọ, khu công nghiệp, nới rộng độ tuổi cần tiêm vét cho trẻ 5-10 tuổi.
Sáng 30/8, 300.000 liều vaccine sởi-rubella (MR) được mua từ nguồn ngân sách Thành phố Hồ Chí Minh đã được vận chuyển về tới Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố (HCDC) để phục vụ cho chiến dịch tiêm chủng. Theo Sở Y tế thành phố, trong ba ngày triển khai chiến dịch, đặc biệt diễn ra trong dịp nghỉ lễ Quốc khánh 2/9, toàn thành phố đã tiêm được cho 12.625 trường hợp. Theo đó, chiến dịch tiêm vaccine sởi - rubella năm 2024 của Thành phố Hồ Chí Minh: Giai đoạn 1 từ ngày 31/8 đến 30/9. Giai đoạn 2 từ ngày 1/10 đến 31/10.
