Khu vực địa lý được Cục Sở hữu trí tuệ cấp chỉ dẫn cho nhãn hiệu bưởi Phúc Trạch bao gồm 19/21 xã thuộc huyện Hương Khê cũ (nay là các xã: Phúc Trạch, Hương Đô, Hương Phố, Hà Linh, Hương Xuân, Hương Bình). Bưởi Phúc Trạch cũng là một trong những sản phẩm nông nghiệp nổi bật của Việt Nam được Liên minh châu Âu (EU) bảo hộ chỉ dẫn địa lý. Tổng diện tích bưởi tại các xã hiện nay hơn 2.700 ha. Ước tính sản lượng thu hoạch dao động từ 20.000-25.000 tấn.
Theo đánh giá của người dân, mặc dù thời tiết không thuận lợi nhưng cây bưởi vẫn cho năng suất tương đối cao. Chị Phạm Hồng Xuân ở thôn Phú Lập, xã Phúc Trạch phấn khởi cho biết: “Bưởi đầu mùa đã được rất nhiều người tiêu dùng lựa chọn. Gia đình tôi năm nay có khoảng 5.000 quả bưởi. Nhờ ứng dụng mạng xã hội và các kênh thương mại điện tử nên chúng tôi bán hàng trực tiếp đến khách hàng, không qua trung gian. Cũng vì thế giá bưởi tốt hơn, dao động từ 25.000-35.000 đồng/quả. Với nhu cầu theo lượng đơn đặt hàng như hiện nay, tôi tự tin có thể bán 90% sản lượng qua kênh thương mại điện tử”.
Với Hợp tác xã Nông nghiệp Choa (thôn Tân Phúc, xã Phúc Trạch), dù mới bước vào đầu vụ thu hoạch nhưng đơn vị đã kết nối tiêu thụ khoảng 25 tấn bưởi của hội viên, nông dân trên địa bàn. Giám đốc hợp tác xã Trần Xuân Loát chia sẻ: “Năm nay hợp tác xã tiếp tục đầu tư mạnh mẽ cho thương mại điện tử. Với sự trợ giúp từ AI, công việc quảng bá, livestream bán hàng thuận tiện hơn rất nhiều, trong đó nổi bật nhất là việc góp phần xây dựng thương hiệu và truy xuất nguồn gốc. Ứng dụng nhận diện hình ảnh có thể phân loại bưởi chuẩn Phúc Trạch, hạn chế hàng giả, hàng kém chất lượng. Kết hợp với QR code và blockchain, người tiêu dùng dễ dàng kiểm chứng nguồn gốc, nâng cao niềm tin với sản phẩm.
Bên cạnh đó, hợp tác xã tiếp tục đầu tư xây dựng thương hiệu, nhãn hiệu nhằm nâng cao giá trị sản phẩm. Tuy nhiên, lo ngại nhất là làm giả thương hiệu, tem nhãn; thực tế năm nay đã có tình trạng này. Vì vậy chúng tôi rất mong chính quyền, cơ quan chức năng có giải pháp quản lý và phát triển tốt chỉ dẫn địa lý bưởi Phúc Trạch. Với người tiêu dùng, khi lựa chọn sản phẩm cần chú ý đến tem nhãn, truy xuất nguồn gốc để tránh mua phải sản phẩm giả thương hiệu”.Tại những tuyến đường chính, chợ dân sinh và cả chợ tự phát, thương lái từ nhiều địa phương trong và ngoài tỉnh tấp nập tìm về đặt hàng. Trên thực tế, các chợ vẫn là kênh tiêu thụ lớn bưởi Phúc Trạch. Tuy nhiên theo ghi nhận của chúng tôi, sản phẩm bưởi thường không có tem, nhãn, việc mua bán chủ yếu dựa vào uy tín của người bán. Vì vậy, đây cũng là nơi dễ phát sinh tình trạng trà trộn các loại bưởi khác hoặc bưởi ngoài khu vực chỉ dẫn địa lý.
Trong kế hoạch chung phát triển sản phẩm bưởi Phúc Trạch, năm nay, các địa phương tiếp tục vận động bà con mở rộng diện tích sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, theo hướng hữu cơ, xây dựng mã số vùng trồng, truy xuất nguồn gốc... Đây là bước đi quan trọng để quả bưởi Phúc Trạch không chỉ giữ vững thương hiệu đặc sản quốc gia mà còn vươn xa ra thị trường quốc tế. Ông Dương Ngọc Hoàng, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Phúc Trạch cho biết: “Bưởi là cây trồng chủ lực, toàn xã có gần 549 ha trồng bưởi, trong đó diện tích cho thu hoạch lên tới 470 ha, là nguồn thu nhập rất lớn của người dân. Chúng tôi xác định phát triển bền vững thương hiệu bưởi phải đi đôi với nâng cao chất lượng, xây dựng chuỗi liên kết sản xuất, tiêu thụ. Thời gian tới, xã sẽ tiếp tục phối hợp các ngành chức năng mở rộng vùng sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, hữu cơ. Đồng thời kêu gọi doanh nghiệp đầu tư, liên kết từ sản xuất đến bảo quản, tiêu thụ nhằm tăng giá trị kinh tế của bưởi Phúc Trạch. Địa phương cũng đang nỗ lực để bảo vệ nhãn hiệu. Trước mắt, xã đang xúc tiến đầu tư bài bản chợ bưởi riêng (bằng cách tận dụng cơ sở vật chất, trụ sở sau sáp nhập), quản lý chặt chẽ để người dân thuận tiện tiêu thụ”.
