Cảng Mỹ Thủy có lợi thế về vị trí và hạ tầng để thu hút luồng hàng từ Lào, Thái Lan và khu vực ra Biển Đông thông qua Hành lang kinh tế đông-tây; qua đó rút ngắn thời gian, chi phí logistics, tạo sức hấp dẫn mới cho Khu kinh tế đông nam Quảng Trị và mở ra động lực tăng trưởng mới cho tỉnh.
Những chuyến tàu đầu tiên vào bốc dỡ hàng hóa
Từ ngã ba phía nam xã Diên Sanh giao với Quốc lộ 1, theo tuyến đường khoảng 12 km là đến cảng nước sâu Mỹ Thủy. Đoạn tuyến này hiện là phần đầu của Quốc lộ 15D, kết nối Mỹ Thủy với cửa khẩu quốc tế La Lay theo hướng đông-tây. Mỹ Thủy được kỳ vọng trở thành cửa ngõ giao thương đường biển quan trọng của khu vực Bắc Trung Bộ trong tương lai gần.
Dự án Khu bến cảng Mỹ Thủy được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt với tổng diện tích quy hoạch 685 ha. Đi cùng quy mô lớn ấy của cảng là giải phóng mặt bằng ảnh hưởng đến khoảng 700 hộ dân cùng nhiều công trình hạ tầng. Tổng mức đầu tư dự án khoảng 15.000 tỷ đồng, bao gồm 10 bến cảng, khả năng tiếp nhận tàu trọng tải đến 100.000 DWT. Giai đoạn 1 của dự án xây dựng 4 bến cảng.
Bí thư Đảng ủy xã Mỹ Thủy Dương Viết Hải cho biết, từ khi thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, xã Mỹ Thủy tiếp tục kế thừa và chủ động phối hợp Ban Quản lý Khu Kinh tế tỉnh, các sở, ngành và nhà đầu tư, xây dựng kế hoạch chi tiết, phân công rõ trách nhiệm, từng bước tạo quỹ đất sạch phục vụ dự án cảng nước sâu Mỹ Thủy. Điều rất đáng trân trọng là sự đồng thuận, chia sẻ của người dân, chấp nhận rời bỏ mảnh đất đã gắn bó lâu đời để nhường chỗ cho dự án.
Từ ngày cảng nước sâu Mỹ Thủy đi vào hoạt động đến nay, bến Cảng số 1 đã đón an toàn hơn 15 chuyến tàu đến bốc dỡ hàng chở đi xuất khẩu. Với sự kiện này, tuyến đường bộ trên Hành lang kinh tế đông-tây (EWEC) qua cửa khẩu quốc tế Lao Bảo để về cảng biển miền trung đã rút ngắn được hơn 100 km. Thay vì phải di chuyển xa hơn về phía nam tới cảng Chân Mây (thành phố Huế) hay cảng Đà Nẵng, các phương tiện vận tải của các nước trên hành lang giờ đây tập kết trực tiếp tại cảng nước sâu Mỹ Thủy để bốc dỡ hàng.
Tại Quảng Trị còn một Hành lang kinh tế đông-tây đi qua nữa, đó là hành lang Mỹ Thủycửa khẩu quốc tế La Lay nối với tỉnh Salavan của Lào và tỉnh Ubon Ratchathani của Thái Lan (PARAEWEC) và ngược lại. Đây là hành lang ngắn nhất ra Biển Đông có chiều dài khoảng hơn 350 km. Sau khi Quốc lộ 15D được thông tuyến, vận tải hàng hóa theo đường này về Mỹ Thủy cũng được rút ngắn khoảng 100 km.
Phó Tổng Giám đốc Thường trực Công ty cổ phần Liên doanh cảng quốc tế Mỹ Thủy Nguyễn Xuân Dũng cho biết, cảng nước sâu Mỹ Thủy là điểm đầu của Hành lang kinh tế đông-tây kết nối tỉnh Quảng Trị của Việt Nam với các nước Lào, Thái Lan, Myanmar và ngược lại. Đây cũng là hành lang đường bộ ngắn nhất nối từ Ấn Độ Dương sang Thái Bình Dương.
Vị trí khu bến cảng kết nối thuận lợi với các hệ thống giao thông quốc gia và của tỉnh như: Quốc lộ 1; đường sắt, cao tốc đường bộ bắc-nam; đường ven biển kết nối Hành lang kinh tế đông-tây để nối với các cửa khẩu quốc tế Lao Bảo và La Lay, các khu công nghiệp trong tỉnh. Cảng nước sâu Mỹ Thủy trở thành đầu mối trung chuyển hàng hóa trọng điểm của khu vực cũng như tạo sự tương hỗ, giao thương trong vận chuyển hàng hóa.
Cảng thông minh, cảng xanh
Theo ông Nguyễn Xuân Dũng, Ban lãnh đạo công ty luôn chú trọng phát triển cảng thông minh, cảng xanh, cảng số và chuỗi cung ứng số toàn diện. Tại cảng Mỹ Thủy, toàn bộ dòng hàng, dòng dữ liệu được minh bạch hóa 24/7 dưới sự điều phối của trung tâm dữ liệu, kết nối với cổng dữ liệu Chính phủ điện tử. Cảng triển khai nền tảng khách hàng số, cho phép doanh nghiệp giao dịch, theo dõi hàng hóa và chứng từ trực tuyến. Các hệ thống quản trị cũng được số hóa 100% để hình thành môi trường làm việc không giấy tờ, bảo vệ môi trường và hướng tới tiêu chuẩn cảng xanh bền vững.
Nhằm hiện thực hóa những lợi thế, tiềm năng của cảng nước sâu Mỹ Thủy, lãnh đạo Công ty cổ phần Liên doanh cảng quốc tế Mỹ Thủy mong muốn các cấp, ngành của tỉnh và Trung ương khẩn trương hoàn thiện đầu tư Quốc lộ 15D cùng tuyến cao tốc đường bộ Lao Bảo-Cam Lộ trước năm 2030. Song song với đó, tỉnh khẩn trương nghiên cứu đầu tư tuyến đường sắt Mỹ Thủy-Lao Bảo.
Đây là mắt xích định hình năng lực trung chuyển quốc tế trong tương lai, trước hết ưu tiên đầu tư đoạn Mỹ Thủy-ga Diên Sanh để sớm kết nối và phát triển mạnh mẽ giữa hai phương thức vận tải quan trọng. Doanh nghiệp cũng đề nghị mở rộng quy mô cảng Mỹ Thủy so với diện tích hiện tại trong điều chỉnh Quy hoạch Khu kinh tế đông nam. Việc mở rộng không gian phát triển giúp giải phóng tối đa năng lực đầu tư, khẳng định vai trò hạt nhân thúc đẩy kinh tế của cảng đối với tỉnh và toàn khu vực.
Kiểm tra tại Dự án cảng Mỹ Thủy, Bí thư Tỉnh ủy Quảng Trị Nguyễn Văn Phương cho biết, nhu cầu vận chuyển hàng hóa trên các Hành lang kinh tế đông tây qua cảng Mỹ Thủy ngày một tăng cao. Hàng container, than đá, các loại khoáng sản, nông lâm sản với khối lượng lớn từ các tỉnh nam Lào, đông bắc Thái Lan qua các cửa khẩu quốc tế Lao Bảo, La Lay về Mỹ Thủy ngày càng nhiều. Vì vậy, dự án cảng nước sâu Mỹ Thủy đi vào hoạt động có ý nghĩa quan trọng trong thu hút đầu tư, phát huy, khai thác tiềm năng, thế mạnh; là động lực thúc đẩy xây dựng kinh tế-xã hội của tỉnh Quảng Trị và khu vực.
Không chỉ tạo thêm một đầu mối xuất nhập khẩu, cảng Mỹ Thủy còn mở ra dư địa phát triển cho hệ thống công nghiệp, dịch vụ logistics và thu hút đầu tư của Quảng Trị. Khi luồng hàng từ Lào, Thái Lan và các địa phương trong khu vực được kết nối trực tiếp với cảng biển, nhu cầu về kho bãi, vận tải, trung chuyển, đóng gói, bảo quản hàng hóa và các dịch vụ hỗ trợ xuất nhập khẩu sẽ gia tăng. Đây là điều kiện để Khu kinh tế đông nam Quảng Trị từng bước hình thành chuỗi liên kết sản xuất-logistics-cảng biển, nâng cao sức hấp dẫn đối với các nhà đầu tư.
