Đó là, Việt Nam chính thức có nhà máy sản xuất và chế tạo động cơ ô-tô, do Kim Long Motor đầu tư tại Huế.
Cuối năm 2025, Kim Long Motor đưa vào vận hành nhà máy sản xuất và chế tạo động cơ ô-tô tại Khu công nghiệp sản xuất, lắp ráp ô-tô Kim Long Motor Huế, quy mô hơn 2.000 ha, thuộc khu vực Chân Mây-Lăng Cô, thành phố Huế. Nhà máy được đầu tư theo hướng hiện đại, tự động hóa cao, có hợp tác chuyển giao công nghệ với các đối tác quốc tế. Trong chuỗi giá trị ngành ô-tô, động cơ là khâu cốt lõi, nơi hội tụ trình độ thiết kế, vật liệu, cơ khí chính xác và năng lực tổ chức sản xuất. Làm chủ động cơ đồng nghĩa với việc vượt qua giới hạn lắp ráp, tiến vào vùng lõi của công nghiệp chế tạo.
Những động cơ đầu tiên sản xuất tại Huế đã được đưa vào sử dụng cho các sản phẩm của doanh nghiệp và từng bước tiếp cận thị trường, trong đó có xuất khẩu, cho thấy định hướng không chỉ phục vụ nhu cầu trong nước mà từng bước tham gia chuỗi giá trị rộng hơn. Tại lễ khánh thành, đại diện Chính phủ và các bộ, ngành đánh giá dự án Kim Long Motor là bước phát triển của một doanh nghiệp, đồng thời là dấu mốc đáng chú ý trong tiến trình hiện thực hóa mục tiêu tự chủ công nghệ, nâng cao năng lực sản xuất của ngành công nghiệp ô-tô Việt Nam.
Việc đưa nhà máy động cơ vào vận hành được nhìn nhận là phù hợp với Chiến lược phát triển công nghiệp ô-tô và công nghiệp cơ khí quốc gia. Sự ghi nhận này đặt Kim Long Motor vào một vị trí khác biệt trong bức tranh công nghiệp năm 2025, không phải bằng quy mô thị trường mà bằng việc tham gia sản xuất một cấu phần cốt lõi. Đây là điều công nghiệp ô-tô Việt Nam còn thiếu trong nhiều thập kỷ. Kim Long Motor lựa chọn bắt đầu từ các dòng xe buýt và xe thương mại, phân khúc đòi hỏi độ bền và tính ổn định cao, phù hợp với cách tiếp cận thận trọng, đi vào chiều sâu kỹ thuật thay vì mở rộng nhanh về sản lượng.
Từ dấu mốc Kim Long Motor, có thể nhìn lại chặng đường phát triển của công nghiệp ô-tô Việt Nam từ La Dalat những năm 1960, đến các cơ sở sửa chữa, lắp ráp sau năm 1975, rồi làn sóng liên doanh trong thập niên 1990. Trong phần lớn thời gian, ngành ô-tô trong nước chủ yếu dừng ở khâu lắp ráp, phụ thuộc linh kiện và công nghệ nhập khẩu. Vinaxuki từng tạo kỳ vọng về một con đường tự chủ, nhưng những giới hạn về vốn, công nghệ và thị trường khiến giấc mơ ấy dang dở. Sau đó, Thaco, VinFast và một số doanh nghiệp khác từng bước mở rộng quy mô, tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng. Tuy nhiên, nhìn tổng thể, công nghiệp ô-tô Việt Nam vẫn xoay quanh lắp ráp, với tỷ lệ nội địa hóa thấp ở các cấu phần cốt lõi. Trong bối cảnh đó, việc Kim Long Motor đầu tư sản xuất động cơ mang ý nghĩa như một sự bổ sung cần thiết vào chuỗi giá trị còn thiếu. Huế vốn được biết đến với di sản, du lịch và giáo dục.
Trong quá khứ, địa phương từng thận trọng với các dự án công nghiệp lớn vì lo ngại tác động môi trường. Việc hình thành khu công nghiệp ô-tô với trọng tâm là sản xuất động cơ cho thấy một cách tiếp cận khác. Đó là, công nghiệp vẫn có thể phát triển nếu đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe về công nghệ và môi trường, đồng thời tạo việc làm kỹ thuật cao và hình thành đội ngũ lao động tại chỗ. Việc đưa Nhà máy Sản xuất và Chế tạo động cơ ô-tô Kim Long Motor vào hoạt động được Chính phủ ghi nhận là một trong những dấu ấn của năm 2025 về khoa học công nghệ, nhưng vẫn chưa phải là đích đến của công nghiệp ô-tô Việt Nam. Con đường phía trước còn nhiều thách thức, từ công nghiệp phụ trợ, vật liệu đến năng lực cạnh tranh quốc tế.
Tuy vậy, việc chuyển từ các khâu tích hợp cuối sang sản xuất cấu phần cốt lõi là bước đi không thể né tránh. Ở góc độ đó, Kim Long Motor cho thấy một lựa chọn bắt đầu từ động cơ, thay vì tiếp tục quanh quẩn ở khâu tích hợp cuối. Nếu không đi vào lõi công nghệ, công nghiệp ô-tô Việt Nam sẽ khó bước sang giai đoạn phát triển thực chất.
