Với lợi thế là một trong số ít địa phương hội tụ đầy đủ bốn loại hình vận tải gồm đường bộ, đường sắt, đường biển và hàng không, Quảng Trị đang từng bước phát huy hiệu quả cấu trúc giao thông đa phương thức, tạo đột phá về kết nối.
Nâng cấp ba trục giao thông chiến lược
Một trong những điểm nhấn mang tính nền tảng của chiến lược phát triển logistics tỉnh Quảng Trị là hướng đến đầu tư đồng bộ, hiện đại hóa hệ thống hạ tầng giao thông.
Trong tổng thể ấy, ba trục giao thông chiến lược được xác định là Quốc lộ 15D nối từ Cảng nước sâu Mỹ Thủy đến Cửa khẩu quốc tế La Lay; Quốc lộ 9 kết nối từ cảng Cửa Việt đến Cửa khẩu quốc tế Lao Bảo và Quốc lộ 12A kết nối từ cảng biển Hòn La đến Cửa khẩu quốc tế Cha Lo. Đây là các trục đóng vai trò như khung xương sống định hình cho tiềm năng phát triển logistics theo hướng đông-tây của tỉnh.
Tuy nhiên, dù có nhiều cố gắng, nhưng hạ tầng giao thông Quảng Trị vẫn chưa đồng bộ, các quốc lộ nêu trên chưa đáp ứng yêu cầu vận tải lớn.
Dù đã được cải thiện cơ sở hạ tầng, nhưng Quốc lộ 15D (đoạn từ ngã ba đường Hồ Chí Minh nhánh tây đến Cửa khẩu quốc tế La Lay) địa hình vẫn có khá nhiều khúc cua gấp, khiến việc lưu thông luôn tiềm ẩn rủi ro.
Tỉnh có bốn loại hình giao thông nhưng kết nối đa phương thức còn hạn chế, hạ tầng logistics tại các cửa khẩu chưa hiện đại. Quốc lộ 9 mỗi mùa mưa lũ thường xuyên bị sạt lở, ách tắc.
Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Trị Phan Phong Phú cho biết: Để phát huy vai trò, hiệu quả hơn nữa các quốc lộ này, tỉnh đang triển khai nhiều giải pháp đầu tư mở rộng 3 trục giao thông chiến lược nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển mới.
Theo định hướng phát triển các hành lang vận tải đông-tây, Quảng Trị tập trung ưu tiên đầu tư tuyến Quốc lộ 15D, trục kết nối ngắn nhất từ Cảng nước sâu Mỹ Thủy đến Cửa khẩu quốc tế La Lay với khả năng rút ngắn còn hơn 70 km so với các tuyến hiện hữu dài 160 km, qua đó nâng cao đáng kể hiệu quả vận tải và năng lực cạnh tranh logistics.
Tỉnh đã bố trí ngân sách đầu tư khoảng 1.940 tỷ đồng khởi công xây dựng đoạn từ Cảng nước sâu Mỹ Thủy đến cao tốc đường bộ Cam Lộ-La Sơn dài khoảng 21 km, dự kiến hoàn thành trong năm 2027.
Đồng thời, tỉnh đề xuất trung ương bổ sung ngân sách khoảng 1.500 tỷ đồng triển khai nâng cấp, mở rộng đoạn từ đường Hồ Chí Minh nhánh tây đến Cửa khẩu quốc tế La Lay với đoạn tuyến hoàn toàn làm mới, hiện tại đang được nghiên cứu đầu tư theo hình thức đối tác công tư.
Việc triển khai đồng bộ các đoạn tuyến này sẽ từng bước hoàn thiện trục giao thông huyết mạch Quốc lộ 15D tạo nền tảng quan trọng phát triển hành lang logistics đông-tây của tỉnh. Cùng với đó, tỉnh triển khai đầu tư nâng cấp mở rộng Quốc lộ 12A, kết nối từ Cửa khẩu quốc tế Cha Lo đến Cảng Hòn La.
Quảng Trị đang nghiên cứu, tìm kiếm nguồn vốn cho cao tốc đường bộ hướng đông-tây từ Cam Lộ đến Lao Bảo với tổng mức đầu tư khoảng hơn 14.000 tỷ đồng.
Sau khi hoàn thành sẽ rút ngắn đoạn đường còn lại chỉ 90 km từ Cửa khẩu quốc tế Lao Bảo đến Cảng Mỹ Thủy so với các tuyến hiện hữu dài hơn 120 km.
Phát triển logistics theo chiều sâu
Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Trị Lê Đức Tiến phân tích, không chỉ ở hạ tầng truyền thống, Quảng Trị chủ động mở rộng không gian phát triển logistics theo chiều sâu thông qua việc đầu tư nâng cấp Cảng hàng không Đồng Hới; triển khai xây dựng đưa vào khai thác Cảng hàng không Quảng Trị trong năm 2026.
Đáng chú ý, tiếp tục nghiên cứu, bổ sung quy hoạch để hình thành Tổ hợp Công nghiệp hàng không vũ trụ-Trung tâm thương mại tự do-Đô thị khoa học đổi mới sáng tạo và Đô thị sân bay Quảng Trị nằm ở vùng đất giữa sông Bến Hải và Thạch Hãn.
Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Quảng Trị đang tích cực kêu gọi đầu tư tuyến đường sắt Mỹ Thủy-Lao Bảo trước năm 2030 nhằm kết nối trực tiếp cảng biển trọng điểm Mỹ Thủy.
Với cách tiếp cận đồng bộ, đa phương thức và tầm nhìn dài hạn, những định hướng này sẽ tạo dựng nền tảng hạ tầng vững chắc, từng bước đưa Quảng Trị trở thành trung tâm logistics trọng điểm của khu vực.
Theo đồng chí Lê Đức Tiến, một trong những nhiệm vụ rất quan trọng là trên cơ sở thực tiễn của Khu Kinh tế thương mại Lao Bảo, tỉnh được Bộ Chính trị đồng ý cho xây dựng Đề án Khu Kinh tế thương mại xuyên biên giới Lao Bảo (Việt Nam)-Densavan (Lào) với mục tiêu phát triển vùng này trở thành trung tâm logistics-thương mại quốc tế của miền trung.
Chủ trương này nhằm đưa Lao Bảo-Densavan không chỉ phát triển thương mại biên giới thông thường, mà đột phá hướng đến hình thành một cực tăng trưởng mới, gắn kết kinh tế miền trung Việt Nam-Lào-Thái Lan.
Cuối tháng 12/2025, tỉnh Quảng Trị đã thành lập Ban Chỉ đạo xây dựng Đề án này nhằm phối hợp với Tổ công tác của Lào nghiên cứu đề xuất các cơ chế, chính sách đặc thù trình Chính phủ hai nước.
Cùng với đầu tư hạ tầng cứng, tỉnh chú trọng chuyển đổi số trong lĩnh vực logistics và hải quan thông qua ứng dụng công nghệ số vào quản lý, xây dựng nền tảng dữ liệu kết nối liên ngành, hướng tới mô hình “cửa khẩu thông minh”, qua đó nâng cao hiệu quả thông quan và năng lực cạnh tranh.
Để khai thác hiệu quả hơn nữa Hành lang kinh tế đông-tây, việc tăng cường hợp tác quốc tế, nhất là với Lào và Thái Lan, giữ vai trò then chốt trong phát triển chuỗi vận tải xuyên biên giới.
Trước hết, cần đẩy mạnh phối hợp giữa các địa phương có chung tuyến hành lang gồm Quảng Trị, Savanakhet, Salavan và Ubon Ratchathani... trong quy hoạch hạ tầng giao thông, logistics và cửa khẩu theo hướng đồng bộ, liên thông.
Thống nhất về tiêu chuẩn kỹ thuật, quy trình vận tải và kết nối dữ liệu sẽ giúp rút ngắn thời gian thông quan, giảm chi phí cho doanh nghiệp.
Hàng hóa từ vùng đông-bắc Thái Lan qua Lào rồi qua các cửa khẩu quốc tế ở Quảng Trị để ra cảng biển chỉ mất quãng đường khoảng từ 500 đến 600 km, tùy điểm xuất phát; trong khi từ vùng đông-bắc của Thái Lan đi ra biển Ấn Độ Dương có độ dài khoảng 1.300 km. Khi khoảng cách được rút ngắn thì chi phí logistics cũng theo đó giảm đáng kể, hàng hóa nhập khẩu được phân phối nhanh chóng vào nội địa.
