Tuy nhiên, khối lượng công việc tăng mạnh cùng yêu cầu chuyên môn ngày càng cao đang tạo áp lực đáng kể đối với cán bộ ở cơ sở. Do vậy, những “nút thắt” về nhân lực, nguồn lực và cơ chế cần sớm được tháo gỡ.
Cũng như nhiều cán bộ khác cùng cơ quan, chuyên viên Phòng Kinh tế xã Kim Phú Hoàng Đức Vũ nhiều tháng nay làm việc theo phương châm “hết việc chứ không phải hết giờ” bởi khối lượng cần giải quyết rất nhiều.
Các chuyên viên như anh còn phải dành thời gian đi thực tế và kiểm tra các công việc cụ thể, dự nhiều cuộc họp trực tiếp hay trực tuyến. Ngày thứ bảy, Vũ và nhiều cán bộ, công chức, viên chức phải đến làm việc để giải quyết bớt khối lượng công việc tồn lại của tuần qua.
Trước thực tế định mức biên chế hiện nay, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Kim Phú Hoàng Quốc Tự Hùng cho rằng, mỗi cán bộ xã hiện phải đảm nhận hơn 30 đầu việc, áp lực rất lớn. Lãnh đạo xã động viên cán bộ, công chức, viên chức chủ động vượt khó để hoàn thành trách nhiệm, công việc.
Không chờ các lớp tập huấn chính thức, nhiều cán bộ, công chức xã lập nhóm trên mạng xã hội để trao đổi nghiệp vụ chuyên ngành, cập nhật văn bản mới, chia sẻ cách tháo gỡ những vướng mắc phát sinh. Đội ngũ công chức, viên chức xã đã sử dụng công nghệ thông tin để nâng cao hiệu quả quản lý, điều hành và xử lý công việc hằng ngày.
Các cán bộ xã cũng tích cực nghiên cứu các văn bản mới để tham mưu, triển khai thực hiện đúng, đủ, chính xác và kịp thời. Bên cạnh đó, xã tăng cường đào tạo lại, tập huấn bồi dưỡng nghiệp vụ cho cán bộ, công chức của xã để đảm nhiệm tốt công việc với yêu cầu về thời gian ngắn hơn.
Tuy nhiên, theo đồng chí Hoàng Quốc Tự Hùng, nỗ lực của xã là chưa đủ; nếu cấp trên không sớm có phương án tháo gỡ những khó khăn về nhân lực và chuyên môn thì nguy cơ ùn ứ hồ sơ, ảnh hưởng chất lượng phục vụ người dân là khó tránh khỏi.
Cũng từ góc nhìn thực tiễn, đồng chí Hoàng Minh Thái, Bí thư Đảng ủy xã Phong Nha cho biết, xã được thành lập trên cơ sở sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, dân số của bốn xã, thị trấn của huyện Bố Trạch cũ. Số cán bộ, công chức toàn xã có 70 người, trong đó cán bộ, công chức cấp xã cũ 57 người, cán bộ công chức cấp huyện phân bổ về là 13 người.
Sau một năm, bộ máy của xã Phong Nha vận hành thông suốt, phục vụ tốt nhu cầu thủ tục; đội ngũ cán bộ, công chức đoàn kết, tận tâm, tận lực và phần lớn thích ứng tốt với điều kiện mới. Bên cạnh đó, yêu cầu của mô hình mới rất cao trong khi trình độ, năng lực của cán bộ, công chức chưa đồng đều, hầu hết nhận các nhiệm vụ mới hơn so với trước. Vì vậy việc lãnh đạo, chỉ đạo đối với một số công việc vẫn có những lúng túng, còn có độ trễ nhất định.
Trong điều kiện nhiệm vụ của xã hiện nay bao gồm các nhiệm vụ từ các xã cũ, của cấp huyện cũ và một số nhiệm vụ từ tỉnh phân quyền, phân cấp về, nếu không có phương pháp điều hành, quản lý phù hợp, linh hoạt sẽ dẫn tới có những thời điểm quá tải hoặc chậm hoàn thành công việc theo yêu cầu “rõ thời gian, rõ hiệu quả”.
Trụ sở trung tâm hành chính xã Sen Ngư đặt tại xã Hưng Thủy cũ. Ngôi nhà được làm nơi tiếp nhận, giải quyết thủ tục hành chính hướng ra Quốc lộ 1 nên vào đầu giờ chiều là bị mặt trời trực tiếp chiếu vào khiến không gian vốn đã nóng càng thêm hầm hập. Mới 13 giờ 30 phút chiều đã có nhiều người đến làm thủ tục hành chính.
Nhân viên vừa tiếp nhận hồ sơ, vừa vui vẻ trao đổi với từng người nên dù thời tiết nắng nóng nhưng với người dân, sự chân thành và trách nhiệm đó đã mang tới thiện cảm tốt đẹp.
Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Sen Ngư Nguyễn Văn Nghĩa cho biết, địa phương cơ bản được bố trí đủ số lượng cán bộ, công chức. Dù vậy, sau quá trình sắp xếp đơn vị hành chính, nhiều cán bộ vẫn còn hạn chế về kinh nghiệm thực tiễn ở một số lĩnh vực chuyên môn. Phòng Kinh tế của xã chưa tới 10 biên chế nhưng phải tham mưu hơn 300 đầu việc, xử lý 93 đầu việc theo phân cấp chuyên ngành.
Đáng nói, có những lĩnh vực như xây dựng vẫn thiếu nhân lực hoặc không có cán bộ được đào tạo đúng chuyên môn nhưng vẫn phải thực hiện đầy đủ chức năng quản lý nhà nước. Theo đồng chí Nghĩa, sau khi thực hiện chính quyền địa phương hai cấp, cấp xã được giao hơn 1.000 nhiệm vụ trên nhiều lĩnh vực.
Đây là bước chuyển mạnh mẽ nhằm đưa chính quyền đến gần dân hơn song cũng đặt ra yêu cầu rất cao về năng lực quản lý, điều hành và tổ chức thực hiện của bộ máy hành chính cấp xã.
“Thực tiễn cho thấy, chủ trương phân cấp, phân quyền mạnh cho cấp xã đã tạo điều kiện để cơ sở chủ động hơn, giảm khâu trung gian, rút ngắn thời gian xử lý thủ tục cho người dân. Nhưng quá trình triển khai vẫn còn những nội dung cần được hướng dẫn cụ thể hơn.
Một số nhiệm vụ đã được giao cho cấp xã nhưng quy trình thực hiện, thẩm quyền quyết định hoặc trách nhiệm phối hợp giữa các cơ quan liên quan chưa thật sự đồng bộ, dẫn đến lúng túng.
Nhiều trường hợp chính quyền cấp xã là đơn vị trực tiếp tiếp nhận và giải quyết yêu cầu của người dân nhưng gặp khó khăn khi áp dụng các quy định liên quan đất đai, đầu tư, xây dựng, tài nguyên môi trường hoặc các hồ sơ có yếu tố lịch sử để lại”, đồng chí Nghĩa cho biết thêm.
Theo lãnh đạo các xã ở Quảng Trị, hiện nay, nguồn lực tài chính cũng là vấn đề đáng quan tâm. Nguồn thu ngân sách địa phương còn hạn chế trong khi nhu cầu đầu tư hạ tầng, cơ sở vật chất và thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế-xã hội ngày càng lớn.
Giám đốc Sở Tài chính Quảng Trị Nguyễn Xuân Đạt cho rằng, một số quy định pháp luật về quy hoạch, đất đai, đầu tư, tài sản công chưa được sửa đổi đồng bộ với mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Năng lực tham mưu về quy hoạch, tài chính, đầu tư ở một số xã còn hạn chế, trong khi khối lượng công việc phát sinh lớn, yêu cầu xử lý nhanh và đúng quy định.
Ông Đạt cho biết, năm 2026 tiếp tục kéo dài thời kỳ ổn định ngân sách giai đoạn 2022- 2025, trong khi tỉnh phải thực hiện nhiều nhiệm vụ mới như bảo đảm kinh phí vận hành bộ máy, thực hiện chính sách cán bộ, hỗ trợ cơ sở vật chất cấp xã và tiếp nhận nghĩa vụ nợ của ngân sách cấp huyện trước đây, cho nên nguồn lực dành cho cấp cơ sở còn hạn chế, chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn.
Lãnh đạo các xã ở Quảng Trị đề nghị Trung ương và tỉnh Quảng Trị cần tiếp tục rà soát, hoàn thiện hệ thống văn bản hướng dẫn, bảo đảm phân cấp về nguồn lực phải đi đôi với phân quyền thực chất, xác định rõ trách nhiệm của từng cấp, ngành.
(Còn nữa)
(★) Xem Báo Nhân Dân, trang Bắc Trung Bộ số ra ngày 21/7/2026.
