Lên vùng thượng du, tôi gặp Bùi Văn Lượng, trí thức trẻ tình nguyện về xã công tác, hiện giữ chức vụ Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Yên Nhân. Chương trình thu hút trí thức trẻ, sinh viên tốt nghiệp đại học chính quy về xã, phường công tác được thực hiện ở Thanh Hóa cách đây hơn 10 năm đã tạo cơ hội cho thế hệ trẻ được thực hiện nhiệm vụ, rèn luyện, thử thách, khẳng định năng lực của mình trong thực tiễn. Từng là công chức địa chính, nông nghiệp xã Xuân Thắng, sau được điều động về huyện Thường Xuân cũ, tiếp đó lên xã vùng cao Yên Nhân công tác, anh Lượng cùng đội ngũ cán bộ cơ sở đã tham gia chỉ đạo, điều hành, ứng phó với các đợt mưa lũ lịch sử năm 2025, khắc phục hậu quả thiên tai, ổn định đời sống nhân dân, vận hành mô hình chính quyền mới.
Hệ thống chính trị xã Yên Nhân hiện có 38 cán bộ, công chức, viên chức; thiếu 21 người so với định biên. Điều đáng quý là cán bộ ở xã cũ cùng cán bộ từ miền xuôi, miền núi thấp lên vùng cao công tác luôn đoàn kết, quan tâm hướng dẫn, học tập lẫn nhau, chia sẻ áp lực công việc, khó khăn, vất vả, nỗ lực hoàn thành mọi nhiệm vụ được giao. Cùng với việc chỉnh trang cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ công tác, nâng cao chất lượng phục vụ nhân dân, xã Yên Nhân bố trí nguồn hỗ trợ cải tạo khu trường học cũ làm nơi ở cho cán bộ, công chức, viên chức. Các cán bộ chủ chốt không là người địa phương, nhân lực từ miền xuôi lên miền núi công tác đã có nơi lưu trú, bảo đảm sâu sát cơ sở.
Xã biên giới Mường Lát hiện có 45 cán bộ, công chức, viên chức và tỷ lệ bố trí đúng chuyên môn, vị trí việc làm khoảng 85%. Khối chính quyền thiếu 10 biên chế, tập trung ở các lĩnh vực nội vụ, xây dựng, khoa học, công nghệ thông tin. Thực tế này ảnh hưởng đến công tác tham mưu, quản lý và chuyển đổi số. Ban Thường vụ Đảng ủy xã chỉ đạo rà soát, phân công rõ trách nhiệm giữa các cơ quan, đơn vị, phát huy vai trò người đứng đầu trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ. Cán bộ được điều động, luân chuyển cùng công chức, viên chức sở tại đoàn kết, nỗ lực vượt khó. Thiếu biên chế so với chỉ tiêu được giao song nhờ bố trí, phân công hợp lý, các nhiệm vụ được triển khai bảo đảm tiến độ, chất lượng.
Từ ngày 1/7/2025 đến 6/5/2026, Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Mường Lát tiếp nhận 1.960 hồ sơ, trong đó đã xử lý trước hạn 1.614 hồ sơ, giải quyết đúng hạn 345 hồ sơ. Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã Mường Lát Lê Công Nam cho biết: Cấp ủy, chính quyền đổi mới phương thức lãnh đạo, điều hành theo hướng tăng cường họp trực tuyến, ứng dụng công nghệ thông tin, sử dụng văn bản điện tử, chữ ký số, rút ngắn thời gian xử lý công việc; phân công cán bộ phụ trách địa bàn nắm tình hình cơ sở, kịp thời giải quyết các vấn đề phát sinh. Việc phối hợp liên thông giữa các bộ phận chuyên môn, phối hợp liên ngành giữa chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể giải quyết các vấn đề dân sinh, đơn thư, an sinh xã hội được thực hiện chặt chẽ, hiệu quả, thiết thực nâng cao chất lượng phục vụ, tăng tỷ lệ hài lòng của người dân.
Đáp ứng yêu cầu vận hành chính quyền xã, phường mới, tỉnh Thanh Hóa bố trí ngân sách hỗ trợ các địa phương chỉnh trang cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ làm việc. Trên cơ sở rà soát, đánh giá hiện trạng đội ngũ, định hướng khung tiêu chí xác định biên chế xã, phường, Thanh Hóa điều động, tăng cường gần 300 cán bộ từ các xã, phường miền xuôi lên các xã miền núi công tác; đồng thời ban hành chính sách hỗ trợ từ 1,25-1,75 lần mức lương cơ sở/người/tháng. Theo báo cáo, cấp xã ở Thanh Hóa hiện có 10.218 cán bộ, công chức; trong đó người có trình độ đại học, trên đại học chiếm tỷ lệ 99,4%; trung cấp, cao đẳng chiếm 0,6 %. Về lý luận chính trị, cán bộ, công chức có trình độ cử nhân, cao cấp đạt tỷ lệ 6,05%; trung cấp chiếm 73,4%.
Phó Trưởng Ban tổ chức Tỉnh ủy Thanh Hóa Phạm Mai Anh nhấn mạnh: Công tác bố trí, sắp xếp cán bộ, công chức, viên chức cấp xã được triển khai, thực hiện nghiêm túc, chặt chẽ, đúng quy trình, công khai, minh bạch, kịp thời. Dù vậy, tỉnh vẫn thiếu cán bộ có trình độ chuyên môn sâu về quy hoạch, xây dựng, tài nguyên, kế toán, khoa học, công nghệ. Qua tổng hợp, cán bộ, công chức có chuyên ngành kế toán là 8,9%; nông nghiệp-môi trường chiếm 16,7%; nhóm ngành khoa học xã hội-văn hóa chiếm 12%; các ngành kỹ thuật-xây dựng chỉ đạt 2,4%; công nghệ thông tin là 1,5%. Ngoài đẩy mạnh, đa dạng hóa phương thức tập huấn nghiệp vụ, chuyên môn theo nhu cầu cơ sở đang cần, tỉnh Thanh Hóa giao Sở Nội vụ phối hợp với Trường đại học Hồng Đức mở các lớp đào tạo văn bằng 2 các lĩnh vực: Công nghệ thông tin, quản lý tài nguyên, xây dựng, kế toán cho cán bộ cấp xã. Tỉnh ủy Thanh Hóa vừa ban hành Nghị quyết số 06-NQ/TU về tập trung lãnh đạo nâng cao chất lượng cán bộ cơ sở giai đoạn 2025-2030. Tỉnh tiếp tục rà soát, đánh giá thực trạng đội ngũ cán bộ cơ sở về trình độ, năng lực, sở trường, kinh nghiệm công tác, nhất là sau gần một năm vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, để sắp xếp, bố trí phù hợp, bảo đảm “đúng người, đúng việc, đúng thời điểm, đúng địa bàn”; “tiêu chuẩn hóa, trẻ hóa, chuyên môn hóa” trong xây dựng đội ngũ cán bộ cơ sở, đáp ứng tiêu chuẩn, tiêu chí chức danh, vị trí việc làm và khung năng lực; xây dựng đội ngũ cán bộ cơ sở có phẩm chất, năng lực, uy tín ngang tầm nhiệm vụ, đủ sức lãnh đạo, vận hành chính quyền địa phương 2 cấp và nhiệm vụ chính trị tại cơ sở.