Theo báo cáo của Google, Temasek và Bain (2024), quy mô kinh tế số Việt Nam đạt hơn 30 tỷ USD, dự kiến chạm mốc 45-50 tỷ USD vào năm 2025.
Ngày 26/11, tại Hải Phòng, Hiệp hội Làng nghề Việt Nam phối hợp Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công thương), Sở Công thương Hải Phòng tổ chức Hội thảo “Tư vấn ứng dụng công nghệ số vào kinh doanh trực tuyến tại các cơ sở công nghiệp nông thôn".
Đây là hoạt động nằm trong khuôn khổ Chương trình Khuyến công quốc gia 2025, nhằm hỗ trợ các cơ sở công nghiệp nông thôn nâng cao hiệu quả kinh doanh trong bối cảnh hội nhập quốc tế. Đồng thời, góp phần thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng phát triển công nghiệp-tiểu thủ công nghiệp, tạo thêm việc làm và tăng thu nhập cho các cơ sở công nghiệp nông thôn, doanh nghiệp công nghiệp-tiểu thủ công nghiệp, các đơn vị sản xuất kinh doanh, hội viên và thành viên tại thành phố Hải Phòng và các tỉnh phía bắc.
Phát biểu khai mạc, Chủ tịch Hiệp hội Làng nghề Việt Nam Trịnh Quốc Đạt cho biết: Việt Nam có hơn 5.400 làng nghề và làng có nghề, sản phẩm làng nghề rất đa dạng, độc đáo, thu hút khách hàng nhưng thị trường tiêu thụ truyền thống rất hạn hẹp. Những năm gần đây, sự phát triển của công nghệ và đặc biệt là thương mại điện tử đã tích cực giúp giới thiệu sản phẩm làng nghề ra toàn quốc và thế giới, thu hút khách hàng mới mà không cần chi phí mặt bằng lớn.
Theo ông Trịnh Quốc Đạt, thương mại điện tử đã, đang và sẽ trở thành cầu nối quan trọng giúp doanh nghiệp đặc biệt là các làng nghề truyền thống tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Thương mại điện tử giúp lan tỏa văn hóa Việt ra thế giới bằng cách số hóa sản phẩm, câu chuyện sản phẩm làng nghề, quy trình thủ công, đồng thời tạo động lực cho thế hệ trẻ trở lại quê hương, ứng dụng công nghệ vào bảo tồn nghề truyền thống.
Đồng quan điểm về tiện ích của thương mại điện tử, nhất là trong bối cảnh chuyển đổi số hiện nay, trong khuôn khổ hội thảo, các đại biểu đều thống nhất rằng, các làng nghề đang còn gặp nhiều khó khăn về ứng dụng công nghệ thông tin do chủ yếu là mô hình sản xuất hộ còn nhỏ lẻ. Hầu hết doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn mới chỉ áp dụng chủ yếu ở việc xây dựng trang web giới thiệu doanh nghiệp, sản phẩm, điều hành khối văn phòng… chứ chưa chú trọng đến việc kết nối với khách hàng, hỗ trợ khách hàng trong tìm kiếm thông tin sản phẩm, cam kết chất lượng tạo niềm tin với khách hàng nhằm đẩy mạnh bán hàng.
Cũng theo các đại biểu, những khó khăn như nguồn vốn cho đầu tư công nghệ thông tin còn hạn chế, nguồn nhân lực và trình độ nhân sự thông thạo công nghệ thông tin còn kém là những vướng mắc, cản trở khiến doanh nghiệp chưa mặn mà với thương mại điện tử.
Chia sẻ tại hội thảo, Phó Chủ tịch Hiệp hội Làng nghề Việt Nam Tôn Gia Hóa kiến nghị, trong thời gian tới, cơ quan chuyên môn cần phối hợp các địa phương đẩy mạnh công tác tuyên truyền, hướng dẫn doanh nghiệp, cơ sở làng nghề ứng dụng internet để khai thác thông tin thị trường, cập nhật chính sách, luật pháp thương mại trong nước và quốc tế. Tuyên truyền cho doanh nghiệp về chính sách, giải pháp liên quan đến việc triển khai thương mại điện tử. Đồng thời đào tạo nguồn nhân lực, hỗ trợ xúc tiến thương mại, cải tiến mẫu mã, xây dựng thương hiệu, xử lý môi trường, cải tiến công nghệ, tiết kiệm nguyên liệu và năng lượng...
Ông Trịnh Quốc Đạt nhấn mạnh, thương mại điện tử không chỉ mở rộng thị trường, mà còn giúp người sản xuất trực tiếp bán hàng, tăng lợi nhuận, chủ động điều chỉnh sản xuất theo nhu cầu thực tế. Quan trọng hơn, số hóa sản phẩm, quy trình và câu chuyện nghề sẽ giúp lan tỏa văn hóa Việt Nam ra thế giới, đồng thời khích lệ thế hệ trẻ quay trở về làm nghề.
Các đại biểu cũng đồng tình với một số giải pháp nâng cao hiệu quả của thương mại điện tử, trong đó có: đào tạo kỹ năng số cho nghệ nhân, chủ cơ sở và lao động trẻ; mở các khóa thực hành về livestream, quay video, quản lý đơn hàng, marketing trực tuyến; hỗ trợ hạ tầng công nghệ, nhất là internet tốc độ cao, kho vận, logistics, bao bì đóng gói đạt tiêu chuẩn vận chuyển xa; xây dựng thương hiệu địa phương, bảo vệ chỉ dẫn địa lý, kể lại câu chuyện nghề theo ngôn ngữ hiện đại; kết nối với các sàn thương mại điện tử lớn, tạo cầu nối trực tiếp giữa làng nghề và thị trường quốc tế; hoàn thiện chính sách hỗ trợ, gồm ưu đãi thuế, vốn vay, chi phí quảng cáo, xúc tiến thương mại điện tử.
Từ phía cơ sở sản xuất, ông Nguyễn Văn Lưu, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty cổ phần Gốm sứ Chu Đậu đề nghị Nhà nước và các hiệp hội cần phối hợp mở rộng đào tạo, hướng dẫn kỹ thuật số theo hình thức “cầm tay chỉ việc”, đồng thời chuẩn hóa bao bì, mẫu mã, tiêu chuẩn chất lượng để tăng sức cạnh tranh. “Cần đặc biệt chú trọng các lớp xóa mù công nghệ cho nghệ nhân lớn tuổi”, ông Lưu nói.
Tại làng mộc Đông Giao (Hải Phòng), Nghệ nhân Ưu tú Vũ Xuân Thép cho biết, địa phương đang thúc đẩy đổi mới công nghệ sản xuất, cải tiến mẫu mã theo hướng xanh, thân thiện môi trường. Song song, làng nghề tăng cường quảng bá trên nền tảng số, đào tạo nghề cho thợ trẻ và xây dựng hình ảnh sản phẩm gắn với chất lượng cao.
Trong khi đó, ông Nguyễn Quốc Huy, Trưởng phòng Quản lý Công nghiệp, Sở Công thương Hải Phòng cho rằng, việc ứng dụng công nghệ số không chỉ mở rộng thị trường, mà còn giúp tối ưu hóa quản trị, giảm chi phí, tăng cạnh tranh. Đây là cơ sở để phát triển kinh tế nông thôn theo hướng bền vững trong giai đoạn chuyển đổi số mạnh mẽ.
Hội thảo nhất trí về tính cấp thiết của chuyển đổi số, yêu cầu các làng nghề và doanh nghiệp tăng cường hành động thực chất, chủ động tham gia và tận dụng cơ hội từ thương mại điện tử để vươn xa hơn trên thị trường toàn cầu.
