Từ “gã dở hơi” đến trứng Sadu OCOP 4 sao nâng tầm giá trị nông sản Việt

Từ ánh nhìn hoài nghi đến hành trình bền bỉ tạo giá trị

Tháng 4/2026, giữa không gian trưng bày nhộn nhịp của Chương trình Sức sống hàng Việt 2026 do Bộ Công Thương tổ chức, phóng viên bắt gặp một gian hàng luôn có nhiều người tiêu dùng dừng lại khá lâu.

Ở đó, ông Phan Trung Kiên, Giám đốc Công ty cổ phần nông nghiệp công nghệ cao Thăng Long kiên nhẫn kể với người tiêu dùng về hành trình nuôi gà bằng thảo dược, thứ từng khiến ông bị gọi là “dở hơi” suốt một thời gian dài.

Đặc biệt, điều gây ấn tượng với chúng tôi chính là khi quả trứng mang thương hiệu Sadu trắng trẻo vừa được luộc chín tới khi bóc ra: Không tanh, mùi dịu, vị bùi đặc biệt.

Giữa hàng trăm sản phẩm, chính sự mộc mạc nhưng khác biệt ấy khiến chúng tôi dừng lại lâu hơn để lắng nghe “cha đẻ” của sản phẩm này kể về hành trình gian nan để xây dựng thương hiệu trứng gà Sadu đạt chuẩn OCOP 4 sao.

Trong dòng chảy của nông nghiệp Việt Nam, nơi phần lớn sản phẩm vẫn đang loay hoay giữa bài toán “được mùa mất giá”, câu chuyện của ông Phan Trung Kiên đã tạo nên một bài học kinh nghiệm đáng chia sẻ cho hành trình xây dựng thương hiệu nông sản Việt.

Vì ít ai biết rằng, trước khi được nhắc đến như một người tiên phong với mô hình trứng gà thảo dược, ông từng bị gọi bằng một cái tên không mấy dễ nghe: “gã dở hơi”.

Sự “dở hơi” ấy xuất phát từ những lựa chọn đi ngược số đông. Khi nhiều người tập trung vào cây trồng ngắn ngày, dễ tiêu thụ, ông lại chọn cà gai leo, một loại cây từng bị xem là dại, thậm chí bị nhổ bỏ.

Khi ngành chăn nuôi chạy theo năng suất bằng cám công nghiệp và kháng sinh, ông lại kiên quyết nói không với những yếu tố này. Đặc biệt, khi nhắc đến chuyện nuôi gà cho nghe nhạc, không ít người đã bật cười, coi đó là một ý tưởng viển vông.

Nhưng đằng sau những quyết định tưởng chừng “lệch chuẩn” ấy lại là một tư duy có nền tảng. Từ những năm làm việc với các chuyên gia nước ngoài, ông Kiên nhận ra một nguyên lý căn bản: Muốn có sản phẩm tốt phải bắt đầu từ chất lượng đầu vào, mà với trứng gà, đó chính là sức khỏe của con gà. Lá gan của gà đóng vai trò quyết định đến chất lượng trứng, và việc nuôi dưỡng lá gan ấy bằng dược liệu tự nhiên là một hướng đi có cơ sở khoa học.

Việt Nam, với hệ sinh thái dược liệu phong phú, lại vô tình sở hữu lợi thế mà nhiều quốc gia phát triển không có. Từ nhận thức đó, ông Kiên bắt đầu hành trình xây dựng vùng nguyên liệu, trồng cà gai leo, hoàn ngọc, lá đắng… và từng bước đưa các loại thảo dược này vào chăn nuôi.

Những năm đầu, mô hình này gặp khó khăn chồng chất khi chi phí cao, thị trường chưa chấp nhận, sản phẩm tiêu thụ chậm. Nhưng chính trong giai đoạn bị hoài nghi nhiều nhất, sự kiên trì lại trở thành yếu tố quyết định.

Từ một người bị coi là “dở hơi”, ông dần chứng minh rằng sự khác biệt, nếu được theo đuổi đến cùng, có thể trở thành nền tảng của giá trị. Trứng gà cà gai leo Sadu chính là kết quả của hành trình đó.

Ông Phan Trung Kiên nhấn mạnh, điểm cốt lõi tạo nên sự khác biệt của trứng gà Sadu không nằm ở tên gọi hay câu chuyện truyền thông, mà nằm ở quy trình sản xuất được xây dựng một cách bài bản và nhất quán.

Trong bối cảnh nhiều mô hình chăn nuôi phụ thuộc vào cám công nghiệp và phụ phẩm động vật để rút ngắn thời gian sinh trưởng, Sadu lựa chọn con đường chậm hơn nhưng bền vững, đó là sử dụng hoàn toàn nguyên liệu tự nhiên kết hợp với thảo dược.

Theo đó, khẩu phần ăn của gà được thiết kế với tỷ lệ rõ ràng: 50% ngô đỏ Sơn La, 15% cám gạo tươi, 15% khô đậu và 20% là hỗn hợp thảo dược gồm cà gai leo, hoàn ngọc, tỏi, khôi đốm, mật nhân, quế, lá đắng. Đây không phải là sự kết hợp ngẫu nhiên mà là kết quả của quá trình thử nghiệm kéo dài, nhằm tìm ra công thức giúp gà có sức đề kháng tốt mà không cần sử dụng kháng sinh.

Chính việc loại bỏ hoàn toàn kháng sinh và các chất tăng trưởng trong chăn nuôi đã tạo nên giá trị cốt lõi của sản phẩm: trứng không tồn dư kháng sinh, một yếu tố ngày càng được người tiêu dùng quan tâm trong bối cảnh thực phẩm bẩn vẫn còn là nỗi lo hiện hữu.

Bên cạnh đó, việc không sử dụng phụ phẩm động vật cũng giúp trứng không có mùi tanh, giữ được hương vị tự nhiên, thơm nhẹ, điều mà người tiêu dùng có thể cảm nhận rõ ràng.

Không dừng lại ở dinh dưỡng, môi trường sống của gà cũng được kiểm soát theo hướng khoa học. Trang trại duy trì nhiệt độ ổn định từ 25-32 độ C thông qua hệ thống điều hòa, bảo đảm điều kiện sinh trưởng tối ưu. Nguồn nước uống được lọc qua hệ thống RO và khử khuẩn bằng tia UV, đạt tiêu chuẩn cao hơn cả nước sinh hoạt thông thường. Đàn gà được sinh hoạt theo thời gian biểu cụ thể, từ ăn uống đến nghỉ ngơi, tạo nên nhịp sinh học ổn định.

Đặc biệt, chi tiết khiến chúng tôi chú ý nhất chính là việc cho gà nghe nhạc. Tuy nhiên, đây không phải là yếu tố “làm màu” mà là một giải pháp được tính toán. Âm thanh ở mức độ phù hợp giúp giảm stress, giúp đàn gà tập trung ăn uống và tiêu hóa tốt hơn.

Trong chăn nuôi hiện đại, yếu tố tâm lý của vật nuôi ngày càng được coi trọng, bởi stress là một trong những nguyên nhân ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng sản phẩm.

Sự kết hợp giữa dinh dưỡng sạch, môi trường sống ổn định và quản lý khoa học đã tạo nên những quả trứng với các đặc tính nổi bật: Không tồn dư kháng sinh, không có mùi tanh và có hàm lượng cholesterol thấp, khoảng 125,5mg/100g, chỉ bằng khoảng một phần ba so với trứng thông thường. Đây chính là nền tảng để sản phẩm định vị ở phân khúc cao cấp, dù giá bán cao hơn thị trường nhưng vẫn được chấp nhận.

Năm 2021, trứng gà cà gai leo Sadu được Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội công nhận là sản phẩm OCOP 4 sao. Đây không chỉ là một danh hiệu mang tính hình thức mà là sự ghi nhận cho cả một quá trình xây dựng giá trị sản phẩm dựa trên chất lượng thực. Trong khuôn khổ Chương trình “Mỗi xã một sản phẩm”, OCOP đóng vai trò quan trọng trong việc chuẩn hóa, nâng cấp và kết nối thị trường cho các sản phẩm địa phương.

Với Sadu, chứng nhận OCOP 4 sao là bước ngoặt quan trọng, giúp sản phẩm từ một mô hình chăn nuôi khác biệt trở thành một thương hiệu có chỗ đứng trên thị trường. Thông qua các hoạt động xúc tiến thương mại, hội chợ, kết nối hệ thống phân phối và hỗ trợ truyền thông, sản phẩm có cơ hội tiếp cận gần hơn với người tiêu dùng, từng bước xây dựng niềm tin.

“Chúng tôi chủ yếu bán hàng online, trực tiếp ghi nhận những đánh giá của khách hàng. Trong quá trình bán sản phẩm ra thị trường, tôi nhận được rất nhiều lời khen trực tiếp nên rất tự tin về sản phẩm. Chất lượng sản phẩm chính là yếu tố cốt lõi làm nên thương hiệu OCOP 4 sao cho trứng gà Sadu”, anh Kiên tự hào nói.

Song song với đó, sản phẩm trứng gà Sadu còn được cấp chứng nhận VietGAP giai đoạn 2026-2028, khẳng định quy trình sản xuất đáp ứng các tiêu chuẩn về an toàn thực phẩm và bảo vệ môi trường. Đây là yếu tố quan trọng trong bối cảnh người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến nguồn gốc và chất lượng thực phẩm.

Thực tế thị trường cho thấy, dù có giá khoảng 9.000-10.000 đồng/quả, cao gấp nhiều lần trứng gà thông thường, sản phẩm vẫn được đón nhận tích cực. Điều này phản ánh sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng: Người tiêu dùng không còn chỉ quan tâm đến giá rẻ mà ngày càng chú trọng đến giá trị dinh dưỡng và độ an toàn.

Theo ông Phan Trung Kiên, doanh nghiệp hiện chủ yếu bán hàng trực tiếp tới người tiêu dùng, đặc biệt thông qua kênh online. Hình thức này giúp rút ngắn trung gian, đồng thời tạo điều kiện để doanh nghiệp tiếp nhận phản hồi một cách nhanh chóng và trực tiếp. Chính những phản hồi tích cực từ thị trường là cơ sở để doanh nghiệp tiếp tục hoàn thiện sản phẩm và mở rộng quy mô sản xuất.

Câu chuyện của trứng gà cà gai leo Sadu không chỉ là câu chuyện của một sản phẩm cụ thể, mà còn phản ánh một xu hướng chuyển dịch quan trọng trong nông nghiệp Việt Nam.

Trong bối cảnh hội nhập sâu rộng, ngành chăn nuôi trong nước đang phải đối mặt với nhiều thách thức: Áp lực cạnh tranh từ sản phẩm nhập khẩu, biến động giá cả, dịch bệnh và yêu cầu ngày càng cao về chất lượng.

Trong bối cảnh đó, việc tiếp tục cạnh tranh bằng số lượng và giá rẻ không còn là lựa chọn bền vững. Thay vào đó, việc khai thác lợi thế bản địa, kết hợp với khoa học công nghệ để tạo ra những sản phẩm khác biệt đang trở thành hướng đi khả thi.

Trứng gà Sadu là một ví dụ điển hình cho cách tiếp cận này: Tận dụng nguồn dược liệu trong nước, xây dựng quy trình sản xuất riêng biệt và định vị sản phẩm ở phân khúc cao cấp.

Từ một loại cây dược liệu từng bị lãng quên, đến những quả trứng có giá trị cao, hành trình của ông Phan Trung Kiên cho thấy tiềm năng lớn của việc nâng tầm nông sản Việt thông qua đổi mới tư duy.

Sự “dở hơi” ban đầu, nếu được nhìn nhận dưới góc độ khác, chính là biểu hiện của tinh thần dám nghĩ khác, làm khác, yếu tố cần thiết để tạo ra đột phá.

Trong dài hạn, những mô hình như Sadu không chỉ giúp nâng cao giá trị sản phẩm mà còn góp phần thay đổi cách nhìn về nông nghiệp Việt Nam: Từ một ngành sản xuất thô sang một ngành kinh tế sáng tạo, nơi mỗi sản phẩm đều mang trong mình câu chuyện, bản sắc và giá trị riêng.

Thiết nghĩ đó cũng chính là con đường để nông sản Việt không chỉ đứng vững ở thị trường trong nước mà còn có thể vươn xa hơn trên thị trường quốc tế.