Phát biểu tại họp báo, nhà thơ Nguyễn Quang Thiều, Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam khẳng định: Ngày thơ Việt Nam từ lâu đã trở thành một sự kiện văn hóa có ý nghĩa xã hội sâu rộng, nơi thơ ca gặp gỡ công chúng, nơi những giá trị tinh thần bền vững của dân tộc được trao truyền, tiếp nối.
Năm 2026, Ngày thơ Việt Nam bước sang lần tổ chức thứ 24, tiếp nối thành công của Ngày thơ lần thứ 23 tại tỉnh Ninh Bình. Việc lựa chọn tỉnh Quảng Ninh làm địa phương đăng cai vừa mang ý nghĩa địa lý, đồng thời hàm chứa chiều sâu lịch sử- văn hóa.
Đây là vùng đất gắn với biển đảo, với không gian mở ra đại dương, đồng thời cũng là nơi từng ghi dấu một sự kiện đặc biệt trong lịch sử thi ca dân tộc: Năm 1988, Quảng Ninh là địa phương đầu tiên tổ chức Ngày thơ trên quy mô toàn tỉnh, nhân kỷ niệm 520 năm vua Lê Thánh Tông đề thơ trên vách núi Bài Thơ.
Từ nền tảng ấy, Ngày thơ Việt Nam hôm nay tiếp tục được làm mới bằng tư duy tổ chức linh hoạt, hiện đại, gắn với từng không gian văn hóa cụ thể, từng chủ đề mang tính thời đại.
Tại họp báo, Ban tổ chức nhấn mạnh: Chủ đề "Trước biển lớn" được lựa chọn trong một bối cảnh đặc biệt của đất nước. Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng vừa diễn ra thành công, mở ra một giai đoạn phát triển mới với tầm nhìn dài hạn, khát vọng vươn mình mạnh mẽ.
Trong dòng chảy đó, "biển lớn" còn biểu tượng cho khát vọng hội nhập, toàn cầu hóa, phát triển khoa học, công nghệ và những biến chuyển sâu sắc về văn hóa, tư tưởng, lối sống. Trước "biển lớn" ấy, "con tàu dân tộc" cần bản lĩnh, trí tuệ và chiều sâu văn hóa để không bị cuốn trôi, mà vững vàng tiến bước.
Thơ ca, với tư cách là một hình thái ý thức thẩm mỹ đặc biệt, có vai trò không thể thay thế trong việc bồi đắp đời sống tinh thần, giữ gìn căn cốt văn hóa, nuôi dưỡng khát vọng và nhân cách con người Việt Nam. Đó cũng chính là thông điệp cốt lõi mà Ngày thơ Việt Nam lần thứ 24 muốn gửi tới công chúng.
Theo thông tin công bố tại họp báo, Ngày thơ Việt Nam lần thứ 24 sẽ diễn ra vào Rằm tháng Giêng năm Bính Ngọ, tại hai địa điểm chính là phường Bãi Cháy và phường Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh.
Việc tổ chức Ngày thơ trong không gian biển vừa mang tính biểu tượng, vừa tạo điều kiện để thi ca hòa vào thiên nhiên rộng lớn, mở ra những cảm xúc thẩm mỹ mới mẻ cho cả người sáng tác lẫn công chúng. Biển, với sự bao la, dữ dội và khoan dung... từ lâu đã là nguồn cảm hứng bất tận của thơ ca Việt Nam, từ cổ đại, trung đại đến hiện đại.
Một trong những điểm nhấn được giới báo chí đặc biệt quan tâm tại họp báo là Đêm thơ Nguyên tiêu "Trước biển lớn" diễn ra vào tối ngày Rằm tháng Giêng. Theo Ban tổ chức, đêm thơ sẽ quy tụ các nhà thơ thuộc nhiều thế hệ, tạo nên một bức tranh đa thanh của thi ca Việt Nam đương đại.
Công chúng sẽ được lắng nghe những tác phẩm viết về biển của các nhà thơ tên tuổi, như: Nguyễn Khoa Điềm, Hữu Thỉnh, Trần Nhuận Minh, Trần Đăng Khoa, Thuận Hữu, Nguyễn Việt Chiến… Bên cạnh đó là sự xuất hiện của những gương mặt thơ trẻ đang tạo được dấu ấn trên văn đàn, như: Lữ Mai, Nguyễn Thị Kim Nhung… thể hiện rõ tinh thần tiếp nối thế hệ - yếu tố quan trọng làm nên sức sống lâu bền của thơ ca.
Một điểm mới được công bố tại họp báo là sự kết hợp giữa thơ và âm nhạc trong Đêm thơ năm nay. Nhiều bài hát nổi tiếng về biển vốn được phổ nhạc từ những bài thơ xuất sắc sẽ được trình diễn theo một cấu trúc đặc biệt: Nhà thơ - tác giả sẽ trực tiếp chia sẻ về hoàn cảnh ra đời và đọc bài thơ gốc, sau đó công chúng mới được thưởng thức ca khúc phổ thơ.
Chia sẻ họp báo, đại diện lãnh đạo tỉnh Quảng Ninh khẳng định địa phương đã chủ động và nghiêm túc chuẩn bị mọi điều kiện nhằm phối hợp Hội Nhà văn Việt Nam tổ chức thành công Ngày thơ Việt Nam lần thứ 24. Công tác chuẩn bị được triển khai đồng bộ từ nội dung chương trình, kịch bản nghệ thuật, không gian tổ chức, điều kiện kỹ thuật đến bảo đảm an ninh, an toàn và công tác truyền thông.
Lãnh đạo tỉnh nhấn mạnh, Quảng Ninh coi việc đăng cai Ngày thơ Việt Nam vừa là niềm vinh dự, đồng thời là dịp để giới thiệu sâu rộng hình ảnh vùng đất, con người Quảng Ninh giàu truyền thống văn hóa, giàu tiềm năng sáng tạo, nơi biển cả, lịch sử và thi ca gặp gỡ, hòa quyện.
Tỉnh mong muốn Ngày thơ năm nay sẽ để lại dấu ấn đậm nét trong lòng công chúng, trở thành một sự kiện văn hóa tiêu biểu, lan tỏa tinh thần yêu thơ, yêu văn học trong đời sống văn hóa nghệ thuật của cả nước.
Cách dàn dựng này vừa giúp khán giả hiểu sâu hơn về quá trình sáng tạo và cũng làm nổi bật mối quan hệ hữu cơ giữa thi ca và các loại hình nghệ thuật khác, khẳng định sức lan tỏa bền bỉ của thơ trong đời sống đương đại.
Nội dung được giới văn nghệ sĩ đặc biệt quan tâm là tọa đàm học thuật "Phẩm giá của thơ ca" diễn ra vào sáng 3/3/2026. Trong bối cảnh mạng xã hội và trí tuệ nhân tạo phát triển mạnh mẽ, thơ ca đang đứng trước nhiều cơ hội nhưng cũng không ít thách thức: Sự dễ dãi trong sáng tác, nguy cơ hòa tan giá trị, áp lực của thị hiếu tức thời.
Đại diện Ban tổ chức cho biết, tọa đàm sẽ là diễn đàn để các nhà thơ, nhà nghiên cứu cùng trao đổi, phản biện, tìm kiếm câu trả lời cho câu hỏi: Làm thế nào để người cầm bút giữ được bản lĩnh, nhân cách, bảo vệ và sáng tạo những giá trị thơ ca đích thực, qua đó làm nên phẩm giá của nhà thơ trong thời đại mới.
Tại họp báo, Ban tổ chức cũng nhấn mạnh một chủ trương mới đầy ý nghĩa, đó là đưa thơ ra khỏi không gian khép kín của hội trường và sân khấu, trực tiếp đến với đời sống. Theo đó, các nhóm nhà thơ sẽ xuống hầm mỏ, đến trường học, nhà máy, đơn vị bộ đội để giao lưu, đọc thơ, trò chuyện với công chúng.
Đây được xem là một bước đi thể hiện rõ tinh thần "thơ ca đồng hành cùng nhân dân", đưa thơ ca trở lại với đúng mạch sống của lao động với những con người bình dị trong đời thường.
Ngày thơ Việt Nam lần thứ 24 còn gây chú ý với không gian mỹ thuật mở, nơi 50 câu thơ hay về biển được tuyển chọn từ thơ cổ đại, trung đại đến hiện đại, trình bày trên các "cánh buồm thơ". Không gian này do nhiếp ảnh gia Dương Minh Long thiết kế, đồng thời ông cũng là người đảm nhiệm toàn bộ mỹ thuật của Ngày thơ năm nay.
Nhân dịp này, Nhà xuất bản Hội Nhà văn cũng cho ra mắt tuyển tập thơ "Trước biển lớn", tuyển chọn những tác phẩm tiêu biểu gắn với chủ đề, góp phần lưu giữ dấu ấn của Ngày thơ 2026.
Kết thúc họp báo, nhiều đại biểu, nhà báo, văn nghệ sĩ cùng chung nhận định: Ngày thơ Việt Nam lần thứ 24 là một sự kiện văn hóa quan trọng, đồng thời truyền tải thông điệp tinh thần mạnh mẽ. Đứng trước "biển lớn" của thời đại, thơ ca bằng tiếng nói bền bỉ và nhân văn của mình, vẫn âm thầm góp phần giữ gìn bản sắc, nuôi dưỡng khát vọng và củng cố niềm tin cho con người Việt Nam trên hành trình vươn ra "biển lớn" của nhân loại.
