Mượn thơ ca gửi tình yêu cuộc sống

Trương Anh Tú làm thơ và sáng tác nhạc từ những năm 90 của thế kỷ trước.

Nhà thơ Trương Anh Tú cùng các bạn sinh viên thể hiện ca khúc do anh sáng tác tại chương trình giao lưu ở Thành phố Hồ Chí Minh.
Nhà thơ Trương Anh Tú cùng các bạn sinh viên thể hiện ca khúc do anh sáng tác tại chương trình giao lưu ở Thành phố Hồ Chí Minh.

Năm 1988, khi tròn 21 tuổi, anh rời Hà Nội sang châu Âu định cư. Tiếng Việt và thơ ca là tài sản tinh thần giúp anh thấy quê hương luôn bên mình. Suốt 38 năm qua, anh lặng lẽ gửi tình cảm, sự yêu thương và cả nỗi nhớ quê, niềm trăn trở vào những vần thơ mộc mạc, sâu lắng để ai đọc lên cũng thấy gần gũi, thân thuộc. Ngày sang Đức, nhớ tiếng Việt và thơ văn trong nước, anh đặt các đầu báo, tạp chí yêu thích rồi chờ người ta gửi qua từ Việt Nam, lòng khấp khởi. “Khi đó, internet đâu phát triển để lên đọc báo trên mạng thoải mái như bây giờ. Nhưng như vậy cũng có cái hay. Mong mỏi cả tháng, khi nhận báo, mở ra, ngửi mùi giấy thơm, đọc từng bài bằng tiếng Việt, tôi thật sự rất xúc động. Càng xa, tôi càng thấy yêu quê hương nhiều hơn”, nhà thơ sinh năm 1967 nhớ lại.

Trong buổi giao lưu với độc giả Thành phố Hồ Chí Minh mới đây, Trương Anh Tú khiến nhiều người thích thú khi anh thuộc hầu hết các bài thơ do mình sáng tác và luôn đọc lên bằng chất giọng truyền cảm nhất. Không quá cầu kỳ trong câu chữ, anh gửi gắm lời tâm tình, suy ngẫm và chút nhớ thương của người con xa quê vào những hình ảnh quen thuộc, bình dị. Đến nay, anh có khoảng 150 bài thơ đăng trên các báo và tạp chí ở Việt Nam, là một trong những tác giả hải ngoại có thơ đăng trong nước nhiều nhất. Thơ đăng trên báo, thơ vào sách giáo khoa, thơ được trích dẫn trong đề thi của học sinh tại Việt Nam, mỗi lúc như thế, trái tim anh lại thêm rộn ràng.

Đến thời điểm hiện tại, tập thơ “Những mùa hoa anh nói“ và tập thơ song ngữ “Hoa ban mai - Poranne Kwiaty” (do GS, dịch giả Nguyễn Chí Thuật chuyển ngữ với sự cộng tác của nhà thơ Ba Lan Kalina Izabela Ziola) đã có mặt trong thư viện các trường đại học lớn tại Mỹ, Ba Lan và dùng làm tư liệu nghiên cứu, giảng dạy tiếng Việt cho sinh viên ở Đài Loan (Trung Quốc), Hàn Quốc...

“Trắng mây tóc mẹ” (NXB Kim Đồng phát hành) - tập thơ mới nhất của Trương Anh Tú - là món quà anh dành tặng cho trẻ thơ và những ai từng là trẻ thơ. Gần 30 bài thơ trong trẻo, hồn nhiên với chủ thể chính là người mẹ, thiên nhiên, cỏ cây hoa lá, những điều giản đơn trong cuộc sống, mang đến một góc nhìn đầy yêu thương, lạc quan. Tình yêu gia đình và lớn hơn là tình yêu đất nước luôn là thông điệp anh muốn lan tỏa đến bạn đọc. Tác giả chia sẻ: “Ai cũng có người mẹ của mình, người mẹ bằng xương bằng thịt. Người mà ta luôn yêu thương, gắn bó, người cho ta khôn lớn. Nhưng ẩn sau hình ảnh người mẹ bằng xương bằng thịt ấy là người mẹ của Tổ quốc. Đó là điều tôi đã nói được qua tập thơ này. Khi ta hiểu được ngôn ngữ của mẹ, ngôn ngữ của Tổ quốc thì chúng ta mới lớn lên, biết cách yêu thương”.

Có thể bạn quan tâm

Bibonne (bên phải) trong lúc ghi hình phỏng vấn huấn luyện viên Mai Đức Chung.

Làm phim về Việt Nam để hiểu nguồn cội

Sau bốn năm từ khi công chiếu phim tài liệu đầu tay về Việt Nam, quê hương của bà nội, nhan đề “Once upon a Bridge in Vietnam” (tạm dịch: Xưa, nơi một cây cầu ở Việt Nam), Francois Bibonne giới thiệu cuốn phim tiếp theo, được xem như tập hai.

Không gian ngói (Đông Anh, Hà Nội) gợi hình ảnh một cái cây lớn với lớp màng bao che bằng ngói. Ảnh: LÊ MINH HOÀNG

Kiến trúc không phải như một thứ xa xỉ

KTS Đoàn Thanh Hà (H&P Architects, Việt Nam) là một trong 5 người đoạt Giải thưởng Toàn cầu về Kiến trúc bền vững năm 2026, do UNESCO bảo trợ và là một trong những giải thưởng lớn trong hệ thống giải thưởng của Hiệp hội Kiến trúc sư thế giới UIA.

Việc nhiều du khách sử dụng trang phục khác với bản địa dễ gây lệch nhận diện bản sắc văn hóa địa phương.

Nỗi lo trang phục ngoại lai ở Sa Pa

Tại một số điểm du lịch ở Sa Pa (Lào Cai), sự xuất hiện ngày càng nhiều các bộ trang phục ngoại lai đang làm nhòe đi bản sắc vốn là sức hút riêng của phố núi.

Người dân trải nghiệm mô hình hội sách khuyến đọc được tổ chức tại chung cư Vista Verde (phường Cát Lái).

Đa dạng cách lan tỏa văn hóa đọc

Đón “Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam” năm 2026, Sở Văn hóa và Thể thao Thành phố Hồ Chí Minh phối hợp phường Cát Lái lần đầu tiên thí điểm hội sách khuyến đọc tại khu dân cư với chủ đề “Tuần đọc sách cộng đồng - Mỗi người một cuốn sách”.

Bà Vũ Thị Quỳnh Liên trong lễ ra mắt Tủ sách thanh niên.

Làm thực chất để Ngày sách không là phong trào nhất thời

Trên cả nước đang diễn ra các hoạt động sôi nổi hưởng ứng Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam 21/4. Đây cũng là dịp để nhìn lại những nỗ lực bền bỉ của các cấp ngành, đơn vị xuất bản trong việc nuôi dưỡng thói quen đọc trong cộng đồng, nhất là thế hệ trẻ.

Tìm mua sách tại hội sách bên Hồ Gươm (Hà Nội).

Nuôi thói quen “đọc sâu” thời AI

Trong thời đại trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ số, việc tiếp cận thông tin trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết. Nhưng cũng chính lúc ấy, văn hóa đọc lại đứng trước nhiều thách thức. Khi sách vẫn được xuất bản nhiều hơn, đẹp hơn, câu hỏi đặt ra là: Con người có còn đọc sâu?

Thi sĩ “vẽ bóng mình trên vết sẹo bong da”

Thi sĩ “vẽ bóng mình trên vết sẹo bong da”

Thi sĩ Đinh Minh Thiện vừa trình làng tập thơ thứ tư: “Bản giao hưởng tháng Tư” (NXB Hội Nhà văn). Ở tập thơ này, nhãn quan của một họa sĩ đối thoại không hồi kết với chiều sâu tĩnh tại của một tâm hồn hướng Phật.

Đoàn văn nghệ sĩ đi thực tế sáng tác ở Pù Luông.

Nét truyền thống mở lối du lịch cộng đồng

Giữa trùng điệp núi rừng miền tây xứ Thanh, thôn Bản Báng - vùng đệm thuộc Khu Bảo tồn thiên nhiên Pù Luông (xã Pù Luông) là điểm sáng mới của du lịch cộng đồng. Không chạy theo số lượng và phát triển nóng, người dân Bản Báng chọn cho mình hướng đi chậm nhưng chắc chắn, với điểm tựa là những giá trị bản địa đặc sắc.

Một tác phẩm của Vua Hàm Nghi.

Xem tranh của Vua Hàm Nghi

Trong chiều 18/4 vừa qua, tại Thủ đô đã diễn ra một hội thảo. Đó là hội thảo “Kết nối, phát huy di sản văn hóa gắn với phát triển công nghiệp văn hóa trong kỷ nguyên mới”, do Hiệp hội Phát triển Công nghiệp văn hóa Việt Nam tổ chức, thu hút được sự tham gia đông đảo của nhiều chuyên gia.

Cần có chính sách động viên kịp thời những chủ thể đang nắm giữ và lan tỏa bản sắc văn hóa.

Giữ bản sắc phải từ người giữ lửa

Nhân ngày Văn hóa các dân tộc Việt Nam (19/4), nhìn lại chặng đường bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc thiểu số (DTTS) có thể thấy, để di sản thật sự “sống” bền lâu, vẫn cần thêm những chính sách sát thực tiễn và sự tiếp sức đúng chỗ cho nghệ nhân.

Thú vui đàm đạo. Ảnh: SONG ANH

Người ở phố Hàng

Hà Nội ba sáu phố phường - khu vực các phố Hàng được coi là trung tâm kẻ chợ, nơi sầm uất, phát triển phong phú nhất của Hà thành, tạo nên nền tảng văn hóa, nhịp đập cho trái tim Thăng Long từ thuở những xa xôi lịch sử.

Công nghệ đang hỗ trợ hiệu quả cho việc trang trí sân khấu trong các chương trình biểu diễn.

Gỡ điểm nghẽn thể chế cho văn hóa vươn xa

Có bốn chủ đề lớn được hơn 160 chuyên gia, tác giả tham gia bàn luận trong các tham luận gửi về hội thảo khoa học quốc gia “Phát triển văn hóa Việt Nam trong kỷ nguyên mới: Lý luận và thực tiễn tiếp cận từ Nghị quyết số 80/NQ-TW của Bộ Chính trị”.

Tọa đàm về cơ hội nghề nghiệp của tác giả trẻ trong kỷ nguyên AI trong trại sáng tác do Hội Nhà văn TP Hồ Chí Minh tổ chức tháng 12/2025.

Biết không hay sao vẫn lao vào?

Trong lĩnh vực văn học, đã có trường hợp sử dụng AI để sáng tác đăng báo, thậm chí in thành sách. Dẫu biết, khi sử dụng AI, tác phẩm sẽ thiếu cảm xúc, khó tạo nên giọng điệu riêng, nhưng vì lợi nhuận, vì sốt ruột nổi tiếng, người ta vẫn lao vào.

Sáng tạo văn chương cần những trải nghiệm thực tế để thấm được hơi thở đời sống. Ảnh: Các tác giả đi thực tế tại khu vực biên giới Tây Nguyên.

Ma trận văn chương AI

Văn học không nằm ngoài ma trận AI. Ngày càng có nhiều người tận dụng AI để sáng tác văn chương. Hàng loạt tác phẩm in báo, xuất bản sách thậm chí tham dự các cuộc thi bị độc giả lẫn người trong nghề tố cáo. Thậm chí cả công trình nghiên cứu văn học hay sách định hướng đề thi cũng… AI nốt. Hiện trạng này ngày càng đáng báo động!

Đặt người viết vào trọng tâm của sáng tạo

Đặt người viết vào trọng tâm của sáng tạo

Hướng đến giá trị cốt lõi của văn chương, các chuyên gia và nhà văn đều nhấn mạnh: Con người phải được đặt vào vị trí trung tâm trong quá trình sáng tạo. Theo đó, trí tuệ nhân tạo (AI) chỉ giữ vai trò công cụ hỗ trợ đi kèm sự minh bạch, trách nhiệm và năng lực kiểm soát.

AI giúp bạn đọc mở rộng không gian tiếp cận tác phẩm nhưng cũng đối diện nhiều nguy cơ.

Hoàn thiện khung pháp lý đủ mạnh

Qua những gì nhóm tác giả đã phản ánh, chia sẻ trong chuyên đề này, có thể thấy vấn đề vì thế không còn dừng lại ở chuyện công nghệ mạnh đến đâu, mà là pháp luật, thể chế và đạo đức nghề nghiệp có theo kịp hay không?

Không quên “Những người ta gặp“

Không quên “Những người ta gặp“

Ngày 15/4, Triển lãm “Những người ta gặp” của nghệ sĩ nhiếp ảnh, nhà báo Vũ Anh Tuấn đã khai mạc tại Nhà triển lãm 45 Tràng Tiền, Hà Nội, đón nhiều nghệ sĩ nhiếp ảnh và người yêu nghệ thuật đến tham quan.

Những “mảnh vữa“ của ngôi nhà hy vọng

Những “mảnh vữa“ của ngôi nhà hy vọng

Kỷ niệm 43 năm Ngày Người khuyết tật Việt Nam, tại làng lụa Vạn Phúc (Hà Đông, Hà Nội), doanh nghiệp xã hội Vụn Art đã khởi công cơ sở hỗ trợ nghề thủ công cho người khuyết tật.

Chiếc máy ép mía chạy sức trâu của ông ngoại nằm yên sau nhiều năm không sử dụng.

Mùi mật mía năm xưa

Dưới mái hiên cũ kỹ của căn nhà ngoại, tôi vẫn thường ngồi lặng im, nhìn ra cánh đồng sau hè. Nơi ấy, cỏ voi, cỏ dại đã che khuất. Nhưng chỉ cần cơn gió nhẹ thổi qua làm lay động vạt cỏ xanh, tôi lại thấy thấp thoáng hai khối sắt sần sùi còn sót lại của chiếc máy ép mía ông ngoại từng dùng.

Minh họa: TRẦN XUÂN BÌNH

Nỗi nhớ sông Đà

Tháng ba dương lịch năm con Ngựa. Mùa xuân đang chín ửng. Ban ngày nhiệt kế chỉ 25 nhưng đêm tụt xuống 17 độ, vẫn đủ lạnh với một cựu sĩ quan già, là chính tôi.

Chuyên đề: Chống AI lũng đoạn văn chương

Chuyên đề: Chống AI lũng đoạn văn chương

Không còn là chuyện có nên hay không sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong sáng tác văn học nữa, mà thực tế đang đặt ra yêu cầu ứng phó với việc lợi dụng, lạm dụng AI để tạo nên những sản phẩm mang tên tác giả cụ thể nhưng không thấm mồ hôi của lao động nghề nghiệp, không “đóng dấu” được bản sắc của người viết.

Những câu thơ lay gọi

Những câu thơ lay gọi

Quê hương bắt đầu từ mùi điền dã hoai nồng, thấm thía vào máu thịt, khiến kẻ thiên di dù đi đến chân trời viễn mộng nào cũng thấy tâm hồn mình chơi vơi thiếu vắng một khoảng bình yên. Mỗi tấc đất ta đi qua đều viết nên một trang sử của tâm trạng, nơi cái bình thường nhất khi xa lại trở nên bồi hồi.

Ca sĩ Tùng Dương cùng đĩa than "The Voice - Timeless". Ảnh: NVCC

Đĩa than, cuộc chơi của sự cầu toàn

Giữa thời đại âm nhạc số lên ngôi, đĩa than không còn phổ biến nhưng lại trở thành lựa chọn của những nghệ sĩ theo đuổi chuẩn mực cao nhất. Với các ca sĩ Phạm Thu Hà, Tùng Dương hay Hoàng Quyên, mỗi album vinyl là một hành trình công phu, tốn kém nhưng giàu tính lựa chọn.

Nhạc, triết, tranh và phim đầu hè

Nhạc, triết, tranh và phim đầu hè

Vừa qua, nữ nhạc trưởng người Pháp Zahia Ziouani đến Việt Nam biểu diễn cùng Dàn nhạc Giao hưởng Việt Nam (miền bắc - VNSO) và Dàn nhạc Giao hưởng Thành phố Hồ Chí Minh (HBSO). Chỉ huy dàn nhạc, luôn là việc hiếm hoi dành cho phụ nữ.

35 năm một chiếc nôi văn trẻ

35 năm một chiếc nôi văn trẻ

Sáng 12/4, tại trụ sở Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật Hà Nội đã diễn ra lễ kỷ niệm 35 ngày thành lập Câu lạc bộ (CLB) Văn học trẻ Hà Nội. CLB thành lập năm 1991, tập hợp nhiều cây bút trẻ đang sống và công tác tại Hà Nội.

Lan tỏa tự hào A80 (Hà Nội, 2025). Ảnh: VŨ ANH TUẤN

“Những người ta gặp” như may mắn trong đời

“Mỗi người chúng ta, suốt cả cuộc đời sẽ chứng kiến nhiều việc lớn nhỏ trong cuộc sống, được tiếp xúc, được gặp gỡ nhiều người khác nhau, để rồi có lúc những ký ức xưa trở lại tâm trí ta thật bất ngờ. Với tôi cũng vậy.