Giới chuyên gia cảnh báo về khía cạnh an ninh và đạo đức của trí tuệ nhân tạo

Hội nghị toàn cầu về trí tuệ nhân tạo (AI), an ninh và đạo đức diễn ra tại Geneva, Thụy Sĩ từ ngày 27 đến 28/3 đang thu hút sự chú ý của giới chuyên gia. AI có sức ảnh hưởng lớn tới nền hòa bình, an ninh quốc tế, khi ngày càng có nhiều lời cảnh báo về nguy cơ công nghệ tiên tiến này bị lợi dụng để tiến hành các cuộc chạy đua vũ trang, dẫn tới hậu quả khôn lường.
Ảnh minh họa.
Ảnh minh họa.

Hội nghị toàn cầu về AI, an ninh và đạo đức, do Viện Nghiên cứu giải trừ quân bị Liên hợp quốc (UNIDIR) tổ chức, là diễn đàn để các nhà lãnh đạo cùng giới chuyên gia thảo luận sâu về các biện pháp quản lý AI, nhằm bảo đảm công nghệ này không bị lợi dụng để gây phương hại cho nền hòa bình, ổn định toàn cầu.

Thời gian qua, hàng loạt tổ chức, tập đoàn công nghệ thu được “trái ngọt” sau khi mạnh tay đầu tư vào lĩnh vực AI. Tập đoàn Alphabet đã đạt mức doanh thu 96,5 tỷ USD vào quý IV năm 2024, tăng 12% so với cùng kỳ năm 2023. Trong đó, doanh thu từ dịch vụ đám mây Google Cloud tăng mạnh nhờ sức bật từ các sản phẩm lõi trong nền tảng Google Cloud, AI và các giải pháp liên quan đến AI tạo sinh.

AI đang “len lỏi” vào mọi lĩnh vực của đời sống xã hội như kinh doanh, giáo dục, y tế, nông nghiệp… Công nghệ này phát huy vai trò như một công cụ hữu hiệu để thúc đẩy hòa bình. Theo các chuyên gia, với khả năng phân tích dữ liệu về các cuộc xung đột trước kia, AI có thể giúp phát hiện sớm các dấu hiệu xung đột, qua đó ngăn ngừa nguy cơ xảy ra chiến tranh từ sớm, từ xa.

Nhờ ứng dụng AI, các mô hình dự báo thiên tai, bão lụt cũng có độ chính xác cao hơn. Trong lĩnh vực quân sự, ứng dụng robot AI trong các nhiệm vụ nguy hiểm như rà phá, xử lý bom mìn có thể giúp giảm thiểu rủi ro cho binh lính và cộng đồng, đồng thời tăng hiệu quả hoạt động.

Tuy nhiên, cơn sốt AI khiến chính phủ nhiều nước phải gấp rút tìm cách quản lý công nghệ đang phát triển “quá nhanh, quá nguy hiểm” này. Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres từng bày tỏ lo ngại rằng, những cuộc xung đột gần đây đang trở thành “mảnh đất” thử nghiệm các ứng dụng AI vào quân sự. Làn sóng bạo lực vừa qua ở các tỉnh ven biển Latakia và Tartus của Syria, với việc kẻ xấu lợi dụng AI để “đổ thêm dầu vào lửa”, là một thí dụ.

Cơn sốt AI khiến chính phủ nhiều nước phải gấp rút tìm cách quản lý công nghệ đang phát triển “quá nhanh, quá nguy hiểm” này.

Theo các nhà nghiên cứu tại tổ chức xác thực thông tin Verify-Sy, một cơn bão thông tin sai lệch đã diễn ra tại Syria. Verify-Sy nhận thấy tình trạng gia tăng sử dụng AI để thao túng cảnh quay, thay đổi giọng nói nhằm tạo ra các nội dung sai lệch, kích động bạo lực lan tràn trên không gian mạng. Thực tế các cuộc chiến gần đây ở Ukraine, Trung Đông cho thấy, việc ứng dụng AI đã khiến các hệ thống vũ khí trở nên thông minh tới mức có khả năng tự tìm kiếm, theo dõi và tiêu diệt mục tiêu, mà không cần sự tham gia của con người.

Nhìn thấy một tương lai đầy rẫy hiểm nguy nếu không kiểm soát chặt chẽ sự phát triển, ứng dụng AI, tháng 9/2024, Hội nghị thượng đỉnh về sử dụng AI có trách nhiệm trong lĩnh vực quân sự đã được tổ chức ở Seoul, Hàn Quốc để bàn thảo về các nguy cơ. Hội nghị đã thông qua Kế hoạch hành động đưa ra các nguyên tắc then chốt để cộng đồng quốc tế tiến tới sử dụng AI có trách nhiệm vì lợi ích, an ninh toàn cầu.

Tại phiên họp đặc biệt về AI của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc hồi tháng 12/2024, các bên tham dự đều cam kết thiết lập cơ chế quản lý toàn cầu cho AI, bao gồm thành lập một hội đồng khoa học quốc tế và mở rộng đối thoại về quản trị AI.

Phát huy vai trò trung tâm của con người trong xây dựng và ứng dụng AI là yêu cầu cấp bách nhằm bảo đảm công nghệ này sẽ được sử dụng đúng cách, vì mục tiêu hòa bình, thịnh vượng, thay vì bị lợi dụng để trở thành những “vũ khí giết người”, như Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres đã khẳng định: “Bàn tay nhân loại đã tạo ra AI. Bàn tay nhân loại phải hướng dẫn nó tiến về phía trước”

Có thể bạn quan tâm

(Ảnh minh họa: Tân hoa xã)

Mỹ và châu Âu xúc tiến điều chỉnh mối quan hệ theo hướng san sẻ trách nhiệm

Sau hàng loạt cảnh báo về việc điều chỉnh “chiếc ô an ninh”, Mỹ chính thức xúc tiến rà soát hiện diện quân sự tại châu Âu. Bước đi này vừa phản ánh thay đổi về ưu tiên chiến lược của Washington, vừa mở ra một giai đoạn mới cho NATO, khi Mỹ và châu Âu chuyển sang mối quan hệ đối tác thực chất và san sẻ trách nhiệm.

Chiến dịch Serengeti 2.0 thu giữ thiết bị tội phạm mạng. (Ảnh: INTERPOL)

Mặt trận an ninh mới ở châu Phi

Tổ chức Cảnh sát hình sự quốc tế (Interpol) vừa công bố Báo cáo đánh giá mối đe dọa an ninh mạng châu Phi năm 2026 cho thấy, có tới 55% các vụ tấn công mạng tại châu Phi có sự “tiếp tay” của AI.

Người dân tưởng niệm các nạn nhân vụ ném bom nguyên tử tại Công viên Tưởng niệm Hòa bình Hiroshima, thành phố Hiroshima (Nhật Bản) ngày 6/8/2024. (Ảnh: THX)

Tiếp nối nỗ lực kiến tạo hòa bình

Vào những ngày đầu tháng 8 cách đây hơn 80 năm, hai quả bom nguyên tử dội xuống thành phố Hiroshima và Nagasaki của Nhật Bản, cướp đi sinh mạng của hàng chục nghìn người dân vô tội, để lại những vết thương hằn sâu lên nhiều thế hệ tại Nhật Bản.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Lại thêm cơ hội đàm phán giữa Mỹ và Iran

Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo hoãn cuộc tấn công “cực mạnh” với “mức độ quân sự khủng khiếp” nhằm vào Iran để tạo điều kiện cho các cuộc đàm phán với Tehran. Đây được cho là động thái cần thiết nhằm tránh cho khu vực này bị cuốn vào vòng xoáy xung đột mới tàn khốc.

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Trở ngại cho lộ trình hòa bình tại Dải Gaza

Tiến trình đàm phán về tương lai Dải Gaza đạt bước tiến mới khi Israel và Phong trào Hồi giáo Hamas nhất trí về lộ trình giải giáp. Nếu trở thành hiện thực, đây sẽ được coi là “thỏa thuận lịch sử”, bởi bấy lâu nay vấn đề giải giáp Hamas luôn là trở ngại lớn trong các cuộc đàm phán.

Trụ sở Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) châu Phi tại Addis Ababa, Ethiopia. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bài toán khó về tiềm năng tự chủ

Ngân hàng Phát triển châu Phi (AfDB) vừa ký thỏa thuận hỗ trợ xây dựng cơ sở sản xuất vaccine mới tại Nam Phi. Dự án đánh dấu bước tiến mới nhất của Lục địa Đen trên hành trình giảm phụ thuộc vào nguồn vaccine nhập khẩu từ bên ngoài.

Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu. (Ảnh: THX/TTXVN)

Pháp và Maroc mở ra quỹ đạo phát triển mới

Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu vừa kết thúc tốt đẹp chuyến công du nước ngoài đầu tiên kể từ khi nhậm chức, với điểm đến là Maroc. Diễn ra trong bối cảnh hai nước đang nỗ lực hàn gắn mối quan hệ từng bị rạn nứt nghiêm trọng do bất đồng trong quá khứ, chuyến thăm góp phần mở ra quỹ đạo phát triển mới cho hợp tác song phương.

[Video] Tiêu điểm 18/7: Thay Thủ tướng sau 1 năm – Bước đi chiến lược của Tổng thống Ukraine V. Zelensky

[Video] Tiêu điểm 18/7: Thay Thủ tướng sau 1 năm – Bước đi chiến lược của Tổng thống Ukraine V. Zelensky

Chỉ sau một năm tại nhiệm, Thủ tướng Ukraine Yulia Svyrydenko bất ngờ rời ghế dù vẫn được Tổng thống Volodymyr Zelensky đánh giá hoàn thành tốt nhiệm vụ. Đằng sau quyết định tưởng như khó hiểu này không phải dấu hiệu của một cuộc khủng hoảng chính trị, mà có thể là bước đi chiến lược của chính quyền Kiev.

EU đang thúc đẩy các biện pháp tiết kiệm nhiên liệu. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Phép thử nguồn cung năng lượng

Lượng dự trữ khí đốt của Liên minh châu Âu (EU) giảm xuống mức thấp kỷ lục trong bối cảnh nguồn cung gián đoạn và giá cả leo thang. Thực trạng này đang đe dọa làm đình trệ hoạt động sản xuất công nghiệp của EU.

Thủ tướng Canada Mark Carney. (Ảnh: TTXVN)

Tự chủ và kiên cường hơn

Nền kinh tế Canada vừa ghi nhận mức tăng trưởng thấp nhất trong năm cầm quyền đầu tiên của một thủ tướng, trong đó hai quý tăng trưởng âm liên tiếp - biểu hiện của suy thoái kỹ thuật, do bối cảnh bất ổn toàn cầu. Tuy nhiên, người dân vẫn ủng hộ mạnh mẽ cách tiếp cận của Thủ tướng Mark Carney trong quản lý kinh tế.

Nông dân thu hoạch vụ mùa ở Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Giải pháp tận gốc cho vấn đề mất an ninh lương thực

Các chính sách thương mại phù hợp cùng sự phối hợp quốc tế chặt chẽ sẽ đóng vai trò quyết định trong việc nâng cao khả năng chống chịu của thị trường lương thực toàn cầu trước các “cú sốc” ngày càng thường xuyên và nghiêm trọng. 

Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov. (Ảnh: Quang Vinh/TTXVN)

Quan hệ bình đẳng, cùng có lợi

Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergei Lavrov vừa thực hiện chuyến công du 4 nước châu Phi, gồm Ethiopia, Niger, Mozambique và Burundi, gửi đi thông điệp mạnh mẽ về việc Moskva tiếp tục hỗ trợ Lục địa Đen bảo đảm an ninh, phát triển kinh tế, tăng cường vị thế quốc tế.

Một tòa nhà bị hư hỏng tại quận Shevchenkivskyi ở Thủ đô Kiev, Ukraine ngày 21/7/2025. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ngã rẽ nguy hiểm trong xung đột tại Ukraine

Cuộc xung đột tại Ukraine bước vào ngã rẽ mới đầy sóng gió, với những đòn tấn công của Nga và Ukraine với cường độ và quy mô lớn nhằm vào các mục tiêu chiến lược của nhau. Cùng với đó, khoảng trống ngoại giao giữa lúc xung đột leo thang đang gây lo ngại làm chậm nỗ lực tìm kiếm hòa bình.