1. Cao Thanh Nam, sinh năm 1990 và lớn lên ở thôn Liêm Hóa, là vùng có cảnh quan đẹp với nhiều hang động, khe, suối và các di tích lịch sử gắn với tuyến đường Trường Sơn huyền thoại. Tuổi thơ với chút năng khiếu, trong những buổi tới trường Nam thường mang giấy vở ra vẽ tranh. Những nét vẽ đầu tiên đã gây được sự chú ý của cô giáo chủ nhiệm và các bạn trong lớp để rồi sau đó, từ gợi ý của cô, bố anh là ông Cao Văn Sòng quyết định tìm thầy và đưa anh về trung tâm huyện lúc đó để học vẽ.
Cùng với học vẽ, Nam dần hoàn thành các cấp học và năm 2008, anh thi đậu vào Trường đại học Quảng Bình với ngành cao đẳng mỹ thuật. Tuy nhiên, sau khi ra trường, vòng quay của cuộc mưu sinh cũng không cho anh nghĩ nhiều đến việc cầm cọ để thể hiện niềm đam mê. Nghề đi dạy hợp đồng cũng không níu chân Nam được lâu, anh phải xa quê và làm nghề mới là nhân viên an ninh sân bay. Với công việc đòi hỏi sự quy chuẩn và tập trung cao độ, niềm yêu thích vẽ tranh của Nam gần như bị bỏ quên để nhường chỗ cho những ca trực với yêu cầu cao nhất để bảo đảm an ninh cho những chuyến bay và hàng vạn hành khách qua lại mỗi ngày. Nam chia sẻ, sau thời gian dài làm công việc mà rất nhiều người mơ ước đó anh vẫn không thôi nhớ tới tranh và những cây cọ bị xếp lâu ngày trong ngăn tủ. Chợt nhớ đến quê hương và người bạn gái cùng quê và lời ước nguyện, Nam bỏ dở công việc trở về Trung Hóa để cưới vợ và được vẽ tranh.
Một thời gian sau khi lập gia đình với người bạn gái làm nghề dạy học, Cao Thanh Nam được bà con tín nhiệm bầu làm trưởng thôn Liêm Hóa. Vậy là ban ngày làm trưởng thôn, tối về Nam thắp điện vẽ tranh cho thỏa niềm đam mê. Cũng nhờ đó, tôi biết đến tranh của chàng trưởng thôn này qua Lễ kỷ niệm 150 năm thành lập huyện Minh Hóa (1875-2025) vào đầu năm nay. Lần đó, cùng với các sản phẩm tiêu biểu và các sản vật của địa phương, gian trưng bày của xã Trung Hóa (cũ) thu hút sự chú ý của đông đảo người xem nhờ những bức tranh về quê hương qua nét cọ của trưởng thôn Liêm Hóa Cao Thanh Nam. Và, anh đã bán được tranh tại triển lãm đó.
Tôi hỏi, công việc của trưởng thôn chiếm nhiều thời gian, Nam sáng tác tranh vào khi nào? “Em thường vẽ tranh vào ban đêm, khi vợ con và làng xóm chìm vào giấc ngủ, em lôi giá, lấy mầu ra giữa sân để kéo những nét cọ ghi lại cảm xúc về phong cảnh quê hương mà mình có được khi trên đường kiểm tra sản xuất, thăm hỏi bà con...”, Nam vui vẻ nói.
2. Nam cười hiền: “Với những người gách vác việc làng như em, em nghĩ, trước hết mình phải gương mẫu để bà con mến, nghiêm ngắn trong công việc để người dân tin. Em không chỉ là một trong hai trưởng thôn trẻ nhất huyện Minh Hóa cũ mà Bí thư chi bộ thôn Liêm Hóa cũng mới 39 tuổi nên bọn em hiểu nhau, cùng đoàn kết để làm tốt việc làng, việc xóm”.
Trong ngôi nhà nhỏ khang trang ở ngay trung tâm xã, bên cạnh chợ Thón của vợ chồng Cao Thanh Nam treo nhiều bức tranh về quê hương Minh Hóa khiến cho không gian như một phòng tranh luôn mời gọi khách thưởng lãm. Phía ngoài hiên, những bức tranh về hang động, suối, ngọn núi... với bất tận mầu xanh cũng mang tới cho khách những cảm xúc khá thú vị. Nam nói, anh vẽ tranh chủ yếu bằng chất liệu sơn acrylic - chất liệu đang được sử dụng rộng rãi trong hội họa và đời sống hiện nay. Theo Nam, mầu acrylic bám dính tốt trên nền các chất liệu như vải, gốm, bức tường…; đồng thời, mùi không nồng nên không hề gây khó chịu. Anh còn dùng loại sơn này để vẽ tranh tường cho các cơ quan, trường học và vẽ trang trí tường nhà.
Nam chia sẻ, anh vẽ tranh không bị thúc ép về mặt thời gian và cũng không phải để bán mà vẽ vì đam mê, thích cho đôi tay lấm tấm mầu sơn hằn trên giá vẽ. Vừa vẽ vừa ngẫm và cảm nhận, có khi anh dừng cọ cũng là lúc chú gà trống đầu xóm gáy vang báo chuyển sang ngày mới. Tranh của Nam vẽ chủ yếu về phong cảnh quê hương, đó là hang Rục Mòn - thắng cảnh ở Trung Hóa; là thung lũng Hung Trâu - trên tuyến đường vào vùng đồng bào Rục mùa ngập nước, xanh màu ngọc bích; là bức tranh miền quê sơn cước vào vụ gặt... Tranh quê mộc mạc nhưng được chủ nhân trau chuốt và vẽ bằng acrylic nên mang tới cảm giác trong trẻo, nhẹ nhàng như hơi thở của thiên nhiên. Những mảng mầu loang mềm, chuyển sắc nhẹ nhàng gợi không gian yên bình và nhờ acrylic mà gam mầu vẫn giữ được nét tươi và độ bám chắc, khiến cảnh vật trở nên sống động hơn.
Chính sự tươi tắn ấy khiến tranh phong cảnh của người trưởng thôn mê vẽ này luôn mang tới cảm giác tích cực, thư giãn và đầy sức sống. Kim Điền quê Nam đang ngày càng đổi mới nhờ lợi thế lớn về du lịch và dịch vụ. Nam mong muốn sớm tạo lập cho riêng mình phòng tranh để thỏa “cơn khát” vẽ và có thêm cơ hội để giới thiệu sản phẩm tinh thần của mình đến với du khách và những người yêu tranh.
