NHẠC SĨ TRẦN LỆ GIANG:

Âm nhạc là lời tri ân gửi về quê hương, nguồn cội

Như một sự trả nợ cho nỗi nhớ quê hương riêng mang, vài năm trở lại đây, nữ nhạc sĩ Trần Lệ Giang thường phát hành album nhạc mới vào những ngày đầu năm mới. Những ca khúc gửi gắm cả tâm hồn và trái tim người nghệ sĩ, mong mọi điều an lành đến với muôn nhà.

Nhạc sĩ Trần Lệ Giang.
Nhạc sĩ Trần Lệ Giang.

Phóng viên (PV): Thưa nhạc sĩ Trần Lệ Giang, công chúng thật sự bất ngờ vì sự trở lại của bà. Trong khoảng 3 năm qua với 6 album và 69 ca khúc đi vào đời sống âm nhạc. Có thể thấy sức làm việc không mệt mỏi và nguồn cảm hứng nghệ thuật dồi dào từ nhạc sĩ. Vậy đâu là lý do để bà sáng tạo thăng hoa như vậy trong giai đoạn vừa qua?

Nhạc sĩ Trần Lệ Giang: Nhìn lại thời gian và những gì có được tôi thấy thật hạnh phúc và ngạc nhiên với chính mình... Âm nhạc đối với tôi tự nhiên lắm, có cảm xúc là cứ viết thôi. Nó như một mạch nguồn trào dâng vậy. Tôi sống xa Tổ quốc nhiều năm, chỉ biết gửi nỗi nhớ, niềm thương vào âm nhạc.

Có đồng nghiệp bảo tôi, nếu Giang ở nhà chưa chắc đã viết được nhiều và hay như thế. Tôi nghĩ, viết nhiều thì đúng rồi, nhưng hay thì phải chờ đợi xem khán thính giả có chấp nhận, có yêu quý các tác phẩm của mình không. Mỗi một ca khúc là một ký ức của cuộc đời nó có một tên chung là "tình yêu quê nhà". Tình yêu ấy trong tôi mỗi ngày một lớn lên. Càng nhiều tuổi, ký ức tuổi thơ, ký ức xa xưa càng quay về mãnh liệt.

PV: Được biết, quê hương bà là làng Bát Tràng - một làng nghề nổi tiếng về gốm sứ, nhưng trong các ca khúc của chị lại có mùi rơm, mùi rạ, có tiếng sáo vi vu và có cánh cò bay lả bay la...

Nhạc sĩ Trần Lệ Giang: Ấy là ký ức của tuổi thơ chị em tôi phải đi sơ tán tới những làng quê nghèo kéo dài tới gần 3 năm mới về nhà. Nhưng tôi thích thú và dễ thích nghi với cuộc sống làng quê. Tôi yêu hình ảnh lãng mạn của con sông, cánh đồng, yêu những âm thanh từ lời ru à ơi của những người mẹ ru con ngủ, tiếng rì rào của bụi tre đầu nhà... Tôi đã từng được cưỡi lưng trâu, được ngắm nhìn cảnh tát nước gầu sòng của đôi nam nữ tình tứ biết bao. Rồi khi xa quê hương, đất nước tình cảm ấy, ký ức ấy lại hiện về .. Đến mức, cứ ngồi vào đàn là cảm xúc lại dâng trào để viết. Trong tôi tình làng nghĩa xóm ở những làng quê nghèo mãi còn.

141a.jpg
Album mới nhất phát hành đầu năm mới 2026 của nhạc sĩ Trần Lệ Giang.

PV: Album mới nhất của bà: “Giai điệu trường lưu” được phát hành những ngày đầu tiên của năm 2026 trên các nền tảng số, bà mong gì trong một năm sắp tới?

Nhạc sĩ Trần Lệ Giang: Mấy năm nay, năm nào tôi cũng gắng hoàn thành một sản phẩm âm nhạc để ra mắt công chúng vào những ngày đầu năm. Đây là sự kiện đặc biệt của tôi, như một món quà gửi về quê hương từ đất nước Scotland nơi tôi đang sinh sống. Âm nhạc là tiếng lòng, là lời cầu mong của một đứa con ở xa, hướng về quê nhà, mong cầu một năm bình yên, bốn mùa xanh tươi, ấm áp. Tôi muốn dùng âm nhạc để tri ân mảnh đất quê nhà, nguồn cội nơi tôi sinh ra và lớn lên.

PV: Nhiều khán giả nghĩ rằng, nhạc sĩ Trần Lệ Giang đang có một đời sống viên mãn và toàn bộ thời gian là để bà “phiêu” cùng âm nhạc, thực tế có đúng như vậy chăng?

Nhạc sĩ Trần Lệ Giang: Tôi tuổi con gà, thích ra cánh đồng tung tăng nhặt thóc, giờ vẫn thế. Ở tuổi này, tôi "viên mãn" theo cách của tôi, là ngày nào cũng quần áo chỉnh tề ra cửa hàng (một Gallery cafe nhỏ mở cửa từ 11 giờ trưa tới 4 giờ chiều). Tôi luôn cần làm gì đó để thấy mình vẫn "bới" được thóc, chứ chưa vô dụng. Tôi cần giao tiếp với mọi người để KHOE về đất nước Việt Nam mình. Tôi muốn cảm nhận thời tiết mỗi ngày, mỗi mùa, rồi nhận biết cái này giống quê nhà, cái kia giống thuở ấu thơ của mình. Để khi ngồi vào cây đàn sáng tác, tôi viết như mình đang "thu hoạch" và cảm thấy hạnh phúc.

PV: Cuộc sống mỗi ngày của bà ở Scotland trôi qua như thế nào?

Nhạc sĩ Trần Lệ Giang: Sáng tôi dậy tập thể dục 30 phút. Trong khi ấy chồng tôi chuẩn bị bữa ăn sáng, anh cho ăn gì tôi ăn nấy, rất dễ tính. Sau đó chúng tôi dọn dẹp rồi ra cửa hàng, cùng với chiếc laptop trên vai, đông khách thì trò chuyện với khách, vắng khách thì viết. Mỗi chiều về nhà tôi như tan một buổi học, hôm nào mà viết được cái gì hay thì giống như một đứa trẻ được điểm 10. Chúng tôi vui vẻ lo cơm chiều. Gia đình tôi sáng cơm Tây, chiều cơm Ta, rồi tối chờ cho ông xã đi ngủ tôi “lén” lên phòng khách chơi đàn và viết tiếp.

PV: Trong văn học nghệ thuật, một người sống xa Tổ quốc thường để lại rất nhiều dấu ấn trong tác phẩm của họ. Với bà, dấu ấn đó là gì?

Nhạc sĩ Trần Lệ Giang: Như đã nói, mạch nguồn và dấu ấn trong các tác phẩm của tôi là tình yêu. Là tình yêu quê hương đất nước, tình yêu và biết ơn với cha mẹ, tình yêu đôi lứa, tình yêu với thiên nhiên mỗi mùa và nỗi nhớ quê nhà.

PV: Xin cảm ơn nhạc sĩ!

Có thể bạn quan tâm

Nhà báo Đỗ Quảng (bên phải) tặng thơ tác giả bài viết - Nghệ sĩ nhiếp ảnh Ngọc Phan.

Đỗ Quảng: Sự chân thật của một đời cầm bút

Đỗ Quảng vốn là cây bút phóng sự, phóng viên đặc biệt của Báo Nhân Dân. Ở tuổi U90, ông già chuyên gia viết phóng sự bỗng… làm thơ. “Thương lắm Sài Gòn ơi”, tập thơ đầu tay chào đời năm 2021; “Vui buồn tháng Tư” - năm 2024; “Những lời nói thật”, NXB Hội Nhà văn, ấn hành tháng 11/2025.

“Ru Cảnh 20”, 120 cm x 150 cm.

Lụa “Ru Cảnh” và cách tân mới lạ

Tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam vừa diễn ra triển lãm cá nhân tranh lụa rất đặc sắc của nữ họa sĩ Phan Minh Bạch. Với 33 bức tranh khổ lớn (từ 70 x 90cm đến 120 x 240cm), có lẽ nhiều chục năm qua, mới có những cách tân “có một không hai” cả về tinh thần sáng tạo và thủ pháp thực hành, được đưa vào một thể loại tranh cổ điển.

Văn sĩ Lê Đức Dương tặng sách và giao lưu với các em. Ảnh: NHÂN VẬT CUNG CẤP

Từ gió biển đến thảo nguyên ký ức

Ông lắng nghe biển gọi, lắng nghe gió, lắng nghe những lớp trầm tích lặng lẽ tích tụ qua từng năm tháng. Đó là Lê Đức Dương, một văn sĩ miền biển chuyên viết cho thiếu nhi với một tâm thế hiếm gặp “văn chương trong trẻo, chiêm nghiệm, giản dị, sâu xa”.

Việc kết hợp âm hưởng hiện đại và chất liệu dân gian tạo ra những trải nghiệm mới mẻ với khán giả.

Xưa và nay góp mặt trong “Việt Nam mình đẹp lắm”

Với nhạc sĩ-ca sĩ Lưu Minh Quang Ngọc, dự án “Việt Nam mình đẹp lắm” là minh chứng sống động cho cách kể chuyện bằng giai điệu, nơi anh biến những lát cắt đời thường, ký ức và văn hóa vùng miền thành tác phẩm độc bản, vừa mang dấu ấn cá nhân, vừa truyền cảm hứng về vẻ đẹp đất nước và con người Việt Nam.

Ông Ksor Thuông (ơi H' Que), buôn Ji, xã Ia Dreh, trong lễ cúng trưởng thành của người Gia Rai.

Giữ được nghệ nhân mới giữ được “hồn cốt” đại ngàn

Giữa đại ngàn Tây Nguyên, nơi những buôn làng Ba Na, Gia Rai, có một lớp người lặng lẽ giữ vai trò đặc biệt quan trọng: Các nghệ nhân khấn. Họ thực hành nghi lễ, là “bộ nhớ sống” lưu giữ hệ thống tri thức dân gian, tín ngưỡng và nghệ thuật ngôn từ độc đáo của cộng đồng.

Đoàn văn nghệ sĩ đi thực tế sáng tác ở Pù Luông.

Nét truyền thống mở lối du lịch cộng đồng

Giữa trùng điệp núi rừng miền tây xứ Thanh, thôn Bản Báng - vùng đệm thuộc Khu Bảo tồn thiên nhiên Pù Luông (xã Pù Luông) là điểm sáng mới của du lịch cộng đồng. Không chạy theo số lượng và phát triển nóng, người dân Bản Báng chọn cho mình hướng đi chậm nhưng chắc chắn, với điểm tựa là những giá trị bản địa đặc sắc.

Ca sĩ Tùng Dương cùng đĩa than "The Voice - Timeless". Ảnh: NVCC

Đĩa than, cuộc chơi của sự cầu toàn

Giữa thời đại âm nhạc số lên ngôi, đĩa than không còn phổ biến nhưng lại trở thành lựa chọn của những nghệ sĩ theo đuổi chuẩn mực cao nhất. Với các ca sĩ Phạm Thu Hà, Tùng Dương hay Hoàng Quyên, mỗi album vinyl là một hành trình công phu, tốn kém nhưng giàu tính lựa chọn.

Trao giải Cuộc thi Sáng tác truyện tranh lần thứ hai

Trao giải Cuộc thi Sáng tác truyện tranh lần thứ hai

Tác phẩm “Be Happier” của tác giả Trương Hoàng Ngọc Anh vừa đoạt giải Nhất Cuộc thi Sáng tác truyện tranh lần thứ hai (2025) do Viện Pháp tại Việt Nam, NXB Kim Đồng và Phái đoàn Wallonie-Bruxelles tại Việt Nam phối hợp tổ chức.

Xem triển lãm tranh ở Ký Con - Sài Gòn

Xem triển lãm tranh ở Ký Con - Sài Gòn

Một chiều đầu tháng 4, lên tầng hai khu chung cư truyền thống cũ, ngang qua mấy dãy hành lang quen thuộc, vài chậu kiểng nhỏ đặt nép mình bên ô cửa, bất ngờ khi nhận ra mình đang đứng trước một phòng triển lãm tranh mở cửa tự do.

Nhà thơ Hoàng Thụy Anh (bên trái) trong lễ trao giải thưởng Hội nhà văn Việt Nam.

Cuộc lội ngược dòng của nội lực và cảm xúc

Hoàng Thụy Anh là một trong số ít tác giả nữ thể hiện dấu ấn rõ nét ở cả hai thể loại: Lý luận - phê bình và thơ ca. Năm 2025, chị được vinh danh tại Giải thưởng Hội Nhà văn Việt Nam ở hạng mục thơ với tác phẩm “Thơm từ nỗi đau” (NXB Hội Nhà văn).

Một buổi sinh hoạt của câu lạc bộ.

Tiếng hát gửi gắm thanh xuân

Tình cờ qua Facebook, tôi được biết đến Câu lạc bộ ca múa nhạc Hà Nội. Theo chỉ dẫn của chị chủ nhiệm Thu Minh, tôi đã tới đây. Câu lạc bộ nằm trong nhà văn hóa ở ngõ Lệnh Cư, phố Khâm Thiên, phường Văn Miếu Quốc Tử Giám.

Nhà nghiên cứu, nhà thơ, nhà báo Lê Minh Quốc (thứ hai, bên phải sang) luôn gắn bó với bạn bè.

Lê Minh Quốc - Dấu ấn của nghị lực và văn chương

Trong từng trang viết, ta thấy thấp thoáng bóng dáng của một người con Đà Nẵng: Chân thành, mạnh mẽ, nhưng cũng đầy tình cảm và nỗi niềm. Quê hương là nơi chôn nhau cắt rốn, là điểm tựa tinh thần, là ngọn lửa âm ỉ cháy trong trái tim Lê Minh Quốc suốt hành trình sáng tác.

Sắm Tết thời bao cấp. Ảnh tư liệu

Nhớ những năm dành dụm Tết

Thời bao cấp, cái gì cũng tem phiếu, cho sao được thế, gọi là tiêu chuẩn, túi hàng Tết mỗi gia đình coi như đầy đủ trong 3 ngày Tết. Có bóng bì, bánh đa nem, mộc nhĩ, nấm hương, miến dong, hạt tiêu, mì chính, chè gói Ba Đình, thuốc lá giấy bạc Điện Biên…, tất cả được đựng trong túi nylon, bán với giá rẻ.

Họa sĩ Trần Thùy Linh với cuốn sách "Chuyện cây chuyện đời".

“Thiên nhiên là bác sĩ chữa lành”

Là họa sĩ chuyên vẽ hoa khổ lớn và tranh thiên nhiên, họa sĩ Trần Thùy Linh còn sáng tác rất nhiều tản văn. Vì cảm thấy “mắc nợ với thiên nhiên” - một món nợ ngọt ngào, quyến rũ, mới đây, chị ra mắt tản văn “Chuyện cây chuyện đời” (NXB Văn học).

Nhạc sĩ Quang Long, ca sĩ AnhHi Thanh Cường và NSƯT Nguyễn Quang Hưng tại lễ ra mắt album.

AnhHi Thanh Cường mong truyền tình yêu dân ca tới GenZ

Ca sĩ Thanh Cường nay trở thành AnhHi Thanh Cường vừa ra mắt album mang âm hưởng dân ca gồm 5 sáng tác của nhạc sĩ Nguyễn Quang Long. “Thương câu dân ca” - bài hát chủ đề của album được lựa chọn làm MV với sự giúp sức của AI.

Nhạc sĩ Nguyễn Văn Hạnh.

Kể chuyện Tây Nguyên bằng âm nhạc

Gần nửa thế kỷ âm thầm và bền bỉ, nhạc sĩ Nguyễn Văn Hạnh đã “kể” hàng trăm câu chuyện bằng âm nhạc. Những bản tình ca về con người, văn hóa và bản sắc Tây Nguyên của ông như những dòng suối mát thấm đẫm tâm hồn.

Cao Thanh Nam với bức tranh đang sáng tác.

Tranh của trưởng thôn

Ở nông thôn, trưởng thôn hẳn là nông dân, có khi là người thợ và cũng có lúc là chủ thầu xây dựng… Nhưng người làm nghề vẽ tranh thì có lẽ duy nhất là anh Cao Thanh Nam, trưởng thôn Liêm Hóa, xã Trung Hóa cũ, tỉnh Quảng Bình, nay là xã Kim Phú, tỉnh Quảng Trị.

Tranh trong tập thơ "Sen".

Gần 80, “yêu như lửa đỏ”

Tuổi 78, nhà thơ Thế Hùng ra tập thơ “Sen” (NXB Mỹ thuật), chỉ để nói chuyện… yêu. Cuộc ra mắt diễn ra tại Hội Liên hiệp Văn học nghệ thuật Hà Nội, 19 Hàng Buồm, sáng 29/12 giữa nhiều bạn văn nghệ sĩ thân mến ông.

Trao giải A của cuộc thi. Ảnh: ANH QUÂN

Hội thi thơ làng gợi cách hay cho cả nước

Cuộc thi hoàn toàn mang tính xã hội hóa, xuất phát từ một ngôi làng có truyền thống yêu thơ, làm thơ, góp phần khẳng định sức sống bền lâu của thơ ca, văn hóa. Cũng là gợi mở đặc sắc cho việc nuôi dưỡng tình yêu thơ ca trong đời sống đương đại.

Nhà văn Nguyễn Nhật Ánh ra sách mới

Nhà văn Nguyễn Nhật Ánh ra sách mới

NXB Trẻ vừa phát hành truyện dài mới nhất của nhà văn Nguyễn Nhật Ánh mang tên “Cô bé hàng xóm và bốn viên kẹo”. Chọn bối cảnh Sài Gòn - Thành phố Hồ Chí Minh những năm 1980, truyện kể về dân nhập cư, những người nghèo sống ở đô thị hoa lệ, về tình làng nghĩa xóm và bao điều đẹp đẽ giờ đây chỉ còn trong ký ức.

Không gian trong chiếc xe "Sách trên mây".

"Sách trên mây" - Nung nấu từ vấp ngã

“Người lái xe” như anh chỉ cần làm một sứ mệnh nhỏ là lái xe, đưa những quyển sách đến tay những người cần, gieo một hạt mầm nhỏ và đợi chờ ngày những hạt mầm đó sẽ trở nên xanh hơn...

Nhà thơ Kevin Bowen và nhà thơ Nguyễn Phan Quế Mai trong cuộc ra mắt tập thơ "Khúc hát thành Cổ Loa" của ông tại Việt Nam. Ảnh: QUANG HƯNG

Khôn nguôi những cuộc kiếm tìm

Chiến tranh ngày một lùi xa nhưng dư chấn của mất mát, hy sinh vẫn luôn day dứt, buốt đau trong tâm khảm những người ở lại, những người thuộc thế hệ sau.

Một góc phòng triển lãm.

Bước ngoặt mới của Đặng Tiến

Sau tám năm, họa sĩ Đặng Tiến trở lại với công chúng mỹ thuật bằng triển lãm cá nhân “Ngày tháng này”, đang diễn ra tại Art30 Gallery (30 Quang Trung, Hà Nội).