Gần 80, “yêu như lửa đỏ”

Tuổi 78, nhà thơ Thế Hùng ra tập thơ “Sen” (NXB Mỹ thuật), chỉ để nói chuyện… yêu. Cuộc ra mắt diễn ra tại Hội Liên hiệp Văn học nghệ thuật Hà Nội, 19 Hàng Buồm, sáng 29/12 giữa nhiều bạn văn nghệ sĩ thân mến ông.

Tranh trong tập thơ "Sen".
Tranh trong tập thơ "Sen".

1. Cả một tập thơ yêu! Nói như thơ Chế Lan Viên, thì “tuổi 50 lòng yêu như lửa đỏ/nhưng bên ngoài vẫn cứ trắng như không”, còn Thế Hùng, ở tuổi gần 80, thi sĩ, họa sĩ, nhạc sĩ, TS mỹ học vẫn cứ yêu diết da, yêu nồng nhiệt, yêu cuống quýt. Bởi thế, cả chọn một số bài từ lâu đã góp phần làm nên “Thế Hùng thơ”, lẫn những bài thời gian qua, trong giọng điệu chung, tình cảm chung, 50 bài thơ, Thế Hùng trước sau lúc nào cũng đắm đuối. Thường các tập thơ vốn chuyển tải nhiều nỗi niềm, nước non, thế sự, người thương, người thân…, nhưng ở “Sen”, với dụng ý của thi nhân, người đọc đắm mình trong một vùng yêu trọn vẹn. Và như thế, cũng có cái thú vị riêng của sự trải nghiệm, nghiền ngẫm ngập tràn trong những xúc cảm, tình huống và cả “triệu chứng” của cái người đang yêu, bất cần tuổi tác.

Lần giở ngay từ đầu tập thơ in đẹp, sang này, cứ vài trang lại gặp những ngọn lửa yêu cháy đỏ, từ “tuyên ngôn” - có lẽ là chung của rất nhiều mày râu: “Em đẹp lắm/Vì anh yêu em lắm/Vẻ đẹp không từ bông sen cuối vụ/Mà/Bát ngát đầm sen trong mắt kẻ si tình” (Lời giới thiệu) đến nỗi mong yêu thường trực “Dẫu quá muộn vẫn nguyên nỗi nhớ” dù đang ở cái cảnh “Phía chân mây hoàng hôn đã đổi màu” (Triền đê). Từ ý thức xác định yêu là dấn thân, là sẵn sàng chấp nhận theo kiểu “Ơ hay/Buông một lời thề/Dẫu biết chìm/Vẫn u mê xuống thuyền” (Ơ hay) đến từng giây phút thăng hoa trong tình yêu với nào vui, nào buồn, nào thương, nào khổ, nào lo, nào hờn giận: “Xin em đừng khóc/Nước mắt lây sang anh” (Xin em đừng khóc), “Anh vẽ em/Bông sen giữa đầm thơm ngát/Cánh ai ngắt rồi/Nhụy phần anh cuối vụ” (Vẽ em), “Bàn tay em ai nắm/Khi xa bàn tay anh… Em đóng triện vào trán anh/Bản quyền tác giả” (Mùa đông ấm), “Anh - tù nhân/Em là cai ngục/Án/Chung/Thân/Chẳng/Biết/Lúc/Nào/Ra” (Tù nhân - cai ngục)…

141a.jpg

2. Nhà thơ có cái khéo của họa sĩ khi phác họa nhanh nhiều hình ảnh sơ lược mà trở nên tạo hình đáng nhớ, khiến câu thơ sinh động, gợi nhiều hơn là tả. Thế nên đọc thơ ngắn, gọn mà có cái thú vị được “ngấm nghía” dài thêm. Cũng dường như cả những giai điệu có sẵn trong một nhạc sĩ nữa, mà Thế Hùng giúp cho câu chữ, vần điệu của mình giàu nhịp điệu, thanh âm đan cài, đọc lên trầm bổng, vút cao, hạ sâu, băng ngang thong thả, lúc rón rén, lúc gấp gáp hòa mạch với “chuyện thơ - chuyện người yêu”, khiến cho đọc tiếng thơ mà có khi ra tâm trạng, xúc cảm. Như mấy khổ trong bài thơ “Giá”: “Giá/Anh yêu em ít đi một chút/Thì lúc xa em không nhớ thế này/…/Giá/Anh nhớ em ít đi một chút/Ơ/Thế mà lại hay/Như kẻ mộng du tìm ngôi sao ấy/Khốn nạn thân anh cứ tự đọa đầy…”.

Nghĩ Thế Hùng chưa bao giờ khỏi “bệnh yêu” cũng được, để vẫn tháng ngày “u mê bước xuống thuyền thơ tình”. Nhưng nhìn đời ông lao động, sáng tạo nghệ thuật, càng hiểu cái lõi yêu đó là khát khao làm nghề, sống với nghề. Và bởi ông lại nhiều tài quá, cả thơ, họa, nhạc và giảng dạy mỹ học, nên lại càng phải tha thiết lao vào tình yêu nghệ thuật. Xem chuỗi tranh hoa sen và cầu Long Biên ông dành nhiều góc nhìn để thể hiện, dành nhiều trạng thái thời gian để đặc tả, dành nhiều suy tư trong chính mình để chi chút, tỉa tót cho những chi tiết trên tranh…, có thể nhận ra phần nào những say mê, miệt mài đó. Rồi nào những phong cảnh, những tĩnh vật, ông vẽ dày lớp mầu, đan chen vệt nét, nhận ra tâm trạng, tình cảm nghệ sĩ cứ hào hứng, sôi nổi trong không gian/thời gian sáng tác thiêng liêng.'

3. Nhà thơ Nguyễn Quang Thiều cổ vũ ông: “Thế Hùng, ông là một thí dụ cho sự dấn thân với niềm đam mê nghệ thuật. Ông không bao giờ để ý đến những lời khen chê mấy chục năm nay. Trên gương mặt ông chỉ là những nụ cười trung thực đầy bản lĩnh đi trên con đường đó”. Nhà thơ Bằng Việt nhận xét, tính từ năm 1989 với tập “Mưa lá” của Thế Hùng: “theo dõi tiếp những bước đi của thơ anh, từ đó đến nay, thấm thoắt cũng đã hơn 30 năm! Điều làm tôi thật sự ngạc nhiên, là ngay trong những bài thơ viết từ thời trẻ, Thế Hùng đã có một cách nhìn hiện thực hết sức sắc sảo, thậm chí rành rẽ đến mức thẳng băng và dứt khoát, điều rất hiếm gặp trong thơ cách đây mấy chục năm…”. Còn nhà báo, nhà nghiên cứu Nguyễn Thế Khoa, Tổng Biên tập tạp chí Văn hiến thì tin tưởng và đồng tình: “Trong thời đại chuyên môn hóa cao, “nhất nghệ tinh, nhất thân vinh”. Thế Hùng là người ngược dòng, chơi “đa nghệ tinh” để vươn tới “đa thân vinh”… Nói về anh, người ta gọi anh là người “lắm nhà”, ông chủ “chung cư” trong nghệ thuật. Gọi thế cũng hay nhưng cũng chưa thật đúng lắm. Riêng tôi, tôi muốn gọi anh bằng cách sửa lại một chữ trong câu tục ngữ nổi tiếng về nghề nghiệp của dân tộc ta: “Tiến sĩ Thế Hùng, đa nghệ tinh, đa thân vinh”…

Người đa tài, đa tình đó, lại có những bài thơ rất ngắn mà vươn tới được “đa ý”: “Với anh/Chỉ/Một/Cây đàn/Một giá vẽ/Với một bàn viết thôi//Và em/Là quá đủ rồi/Dẫu/Thêm/Một/Chút/Cũng hơi bị thừa” (Đủ). “Sen” là tập thơ thứ 7 của ông với 50 bài thơ, 50 bức tranh, tiếp nối hàng chục đầu sách khác ông viết, vẽ, sáng tác nhạc, kể chuyện văn nghệ sĩ, nói về văn hóa sống, văn hóa ứng xử…, như chính ông luôn sống dấn thân với nghề, sống trẻ, sống ý thức rất cao về mình nhưng có khi quên cả mình đi…

Có thể bạn quan tâm

Tác phẩm tại triển lãm.

Câu hỏi từ Festival Mỹ thuật trẻ

Festival Mỹ thuật trẻ lần thứ 8 - 2026 đang diễn ra tại Hà Nội, mở ra không gian đối thoại nhiều sắc màu của nghệ thuật đương đại. Những bức sơn mài khổ lớn đứng cạnh tác phẩm điêu khắc bằng thép không gỉ và đá ong, tranh lụa hòa cùng sắp đặt đa phương tiện, công nghệ số và trí tuệ nhân tạo…

Running Man Việt Nam khởi động mùa mới bằng trải nghiệm điện ảnh

Running Man Việt Nam khởi động mùa mới bằng trải nghiệm điện ảnh

Sau mùa ba tạo được sức lan tỏa mạnh mẽ, tối 11/7, chương trình truyền hình thực tế “Running Man Việt Nam” 2026 chính thức khởi động mùa mới bằng việc ra mắt phim điện ảnh đặc biệt mang tên “Chúa tể thời gian”. Đây là hoạt động mở màn trước khi chương trình lên sóng tập đầu vào ngày 24/7 tới trên HTV7. Sự kiện quy tụ dàn nghệ sĩ tham gia chương trình cùng hai khách mời.

Các em nhỏ dùng vòi tắm nước lá thuốc cho voi Y Khămsen tại nhà anh Y Vinh. Ảnh: Y VINH

Bảo tồn voi và cả văn hóa về voi

Công tác bảo tồn voi hoang dã và giảm thiểu xung đột giữa voi với người ở Đắk Lắk đã thành công bước đầu. Nhưng Đắk Lắk còn có nét “văn hóa voi” cần gìn giữ...

Một cảnh trong trích đoạn "Ôn Đình chém Tá".

Hát bội đang đến gần công chúng

Sáng Chủ nhật, khu vực đền Hùng trong khuôn viên Bảo tàng Lịch sử TP Hồ Chí Minh (cạnh Thảo Cầm Viên) được trang trí thành một sân khấu rực rỡ, phía dưới trưng bày các tấm poster đầy màu sắc hình nghệ sĩ hóa trang thành các nhân vật tuồng cổ. Khi biết nơi đây chuẩn bị biểu diễn hát bội (còn gọi là hát tuồng) của Nhà hát Nghệ thuật Hát bội thành phố, đông người dân và du khách háo hức chờ xem.

Đọc niềm tự hào chung của Nhà Búp

Đọc niềm tự hào chung của Nhà Búp

Đây là một tập thơ khá đặc biệt. Vì nó đến từ quá khứ, là tuyển tập văn thơ thiếu nhi Thái Bình 1973-1988, được NXB Văn học xuất bản quý II, năm 2026.

Nghệ sĩ Thanh Miền với các chiến sĩ.

Luôn thấy cảm hứng mới qua từng mùa vụ

Hơn một thập niên cầm máy, nghệ sĩ nhiếp ảnh Thanh Miền ghi dấu ấn với các tác phẩm về ruộng bậc thang và đời sống vùng cao Tây Bắc, đặc biệt là Mù Cang Chải. Nhiều tác phẩm của ông đoạt giải tại các cuộc thi ảnh trong nước và quốc tế, góp phần quảng bá vẻ đẹp thiên nhiên, văn hóa Việt Nam.

Họa sĩ Bùi Tiên bên một tác phẩm tại triển lãm.

Dành 8 năm cho triển lãm tranh lụa

Triển lãm cá nhân “Cái gì là thật” của họa sĩ Bùi Tiên vừa diễn ra tại TomuraLee Gallery tại phường An Khánh, TP Hồ Chí Minh. Tác phẩm tại triển lãm bắt nguồn từ năm 2014 với đồ án tốt nghiệp đại học mỹ thuật Huế của chị.

Nhà báo Đỗ Quảng (bên phải) tặng thơ tác giả bài viết - Nghệ sĩ nhiếp ảnh Ngọc Phan.

Đỗ Quảng: Sự chân thật của một đời cầm bút

Đỗ Quảng vốn là cây bút phóng sự, phóng viên đặc biệt của Báo Nhân Dân. Ở tuổi U90, ông già chuyên gia viết phóng sự bỗng… làm thơ. “Thương lắm Sài Gòn ơi”, tập thơ đầu tay chào đời năm 2021; “Vui buồn tháng Tư” - năm 2024; “Những lời nói thật”, NXB Hội Nhà văn, ấn hành tháng 11/2025.

“Ru Cảnh 20”, 120 cm x 150 cm.

Lụa “Ru Cảnh” và cách tân mới lạ

Tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam vừa diễn ra triển lãm cá nhân tranh lụa rất đặc sắc của nữ họa sĩ Phan Minh Bạch. Với 33 bức tranh khổ lớn (từ 70 x 90cm đến 120 x 240cm), có lẽ nhiều chục năm qua, mới có những cách tân “có một không hai” cả về tinh thần sáng tạo và thủ pháp thực hành, được đưa vào một thể loại tranh cổ điển.

Văn sĩ Lê Đức Dương tặng sách và giao lưu với các em. Ảnh: NHÂN VẬT CUNG CẤP

Từ gió biển đến thảo nguyên ký ức

Ông lắng nghe biển gọi, lắng nghe gió, lắng nghe những lớp trầm tích lặng lẽ tích tụ qua từng năm tháng. Đó là Lê Đức Dương, một văn sĩ miền biển chuyên viết cho thiếu nhi với một tâm thế hiếm gặp “văn chương trong trẻo, chiêm nghiệm, giản dị, sâu xa”.

Việc kết hợp âm hưởng hiện đại và chất liệu dân gian tạo ra những trải nghiệm mới mẻ với khán giả.

Xưa và nay góp mặt trong “Việt Nam mình đẹp lắm”

Với nhạc sĩ-ca sĩ Lưu Minh Quang Ngọc, dự án “Việt Nam mình đẹp lắm” là minh chứng sống động cho cách kể chuyện bằng giai điệu, nơi anh biến những lát cắt đời thường, ký ức và văn hóa vùng miền thành tác phẩm độc bản, vừa mang dấu ấn cá nhân, vừa truyền cảm hứng về vẻ đẹp đất nước và con người Việt Nam.

Ông Ksor Thuông (ơi H' Que), buôn Ji, xã Ia Dreh, trong lễ cúng trưởng thành của người Gia Rai.

Giữ được nghệ nhân mới giữ được “hồn cốt” đại ngàn

Giữa đại ngàn Tây Nguyên, nơi những buôn làng Ba Na, Gia Rai, có một lớp người lặng lẽ giữ vai trò đặc biệt quan trọng: Các nghệ nhân khấn. Họ thực hành nghi lễ, là “bộ nhớ sống” lưu giữ hệ thống tri thức dân gian, tín ngưỡng và nghệ thuật ngôn từ độc đáo của cộng đồng.

Đoàn văn nghệ sĩ đi thực tế sáng tác ở Pù Luông.

Nét truyền thống mở lối du lịch cộng đồng

Giữa trùng điệp núi rừng miền tây xứ Thanh, thôn Bản Báng - vùng đệm thuộc Khu Bảo tồn thiên nhiên Pù Luông (xã Pù Luông) là điểm sáng mới của du lịch cộng đồng. Không chạy theo số lượng và phát triển nóng, người dân Bản Báng chọn cho mình hướng đi chậm nhưng chắc chắn, với điểm tựa là những giá trị bản địa đặc sắc.

Ca sĩ Tùng Dương cùng đĩa than "The Voice - Timeless". Ảnh: NVCC

Đĩa than, cuộc chơi của sự cầu toàn

Giữa thời đại âm nhạc số lên ngôi, đĩa than không còn phổ biến nhưng lại trở thành lựa chọn của những nghệ sĩ theo đuổi chuẩn mực cao nhất. Với các ca sĩ Phạm Thu Hà, Tùng Dương hay Hoàng Quyên, mỗi album vinyl là một hành trình công phu, tốn kém nhưng giàu tính lựa chọn.

Trao giải Cuộc thi Sáng tác truyện tranh lần thứ hai

Trao giải Cuộc thi Sáng tác truyện tranh lần thứ hai

Tác phẩm “Be Happier” của tác giả Trương Hoàng Ngọc Anh vừa đoạt giải Nhất Cuộc thi Sáng tác truyện tranh lần thứ hai (2025) do Viện Pháp tại Việt Nam, NXB Kim Đồng và Phái đoàn Wallonie-Bruxelles tại Việt Nam phối hợp tổ chức.

Xem triển lãm tranh ở Ký Con - Sài Gòn

Xem triển lãm tranh ở Ký Con - Sài Gòn

Một chiều đầu tháng 4, lên tầng hai khu chung cư truyền thống cũ, ngang qua mấy dãy hành lang quen thuộc, vài chậu kiểng nhỏ đặt nép mình bên ô cửa, bất ngờ khi nhận ra mình đang đứng trước một phòng triển lãm tranh mở cửa tự do.

Nhà thơ Hoàng Thụy Anh (bên trái) trong lễ trao giải thưởng Hội nhà văn Việt Nam.

Cuộc lội ngược dòng của nội lực và cảm xúc

Hoàng Thụy Anh là một trong số ít tác giả nữ thể hiện dấu ấn rõ nét ở cả hai thể loại: Lý luận - phê bình và thơ ca. Năm 2025, chị được vinh danh tại Giải thưởng Hội Nhà văn Việt Nam ở hạng mục thơ với tác phẩm “Thơm từ nỗi đau” (NXB Hội Nhà văn).

Một buổi sinh hoạt của câu lạc bộ.

Tiếng hát gửi gắm thanh xuân

Tình cờ qua Facebook, tôi được biết đến Câu lạc bộ ca múa nhạc Hà Nội. Theo chỉ dẫn của chị chủ nhiệm Thu Minh, tôi đã tới đây. Câu lạc bộ nằm trong nhà văn hóa ở ngõ Lệnh Cư, phố Khâm Thiên, phường Văn Miếu Quốc Tử Giám.

Nhà nghiên cứu, nhà thơ, nhà báo Lê Minh Quốc (thứ hai, bên phải sang) luôn gắn bó với bạn bè.

Lê Minh Quốc - Dấu ấn của nghị lực và văn chương

Trong từng trang viết, ta thấy thấp thoáng bóng dáng của một người con Đà Nẵng: Chân thành, mạnh mẽ, nhưng cũng đầy tình cảm và nỗi niềm. Quê hương là nơi chôn nhau cắt rốn, là điểm tựa tinh thần, là ngọn lửa âm ỉ cháy trong trái tim Lê Minh Quốc suốt hành trình sáng tác.

Sắm Tết thời bao cấp. Ảnh tư liệu

Nhớ những năm dành dụm Tết

Thời bao cấp, cái gì cũng tem phiếu, cho sao được thế, gọi là tiêu chuẩn, túi hàng Tết mỗi gia đình coi như đầy đủ trong 3 ngày Tết. Có bóng bì, bánh đa nem, mộc nhĩ, nấm hương, miến dong, hạt tiêu, mì chính, chè gói Ba Đình, thuốc lá giấy bạc Điện Biên…, tất cả được đựng trong túi nylon, bán với giá rẻ.

Họa sĩ Trần Thùy Linh với cuốn sách "Chuyện cây chuyện đời".

“Thiên nhiên là bác sĩ chữa lành”

Là họa sĩ chuyên vẽ hoa khổ lớn và tranh thiên nhiên, họa sĩ Trần Thùy Linh còn sáng tác rất nhiều tản văn. Vì cảm thấy “mắc nợ với thiên nhiên” - một món nợ ngọt ngào, quyến rũ, mới đây, chị ra mắt tản văn “Chuyện cây chuyện đời” (NXB Văn học).

Nhạc sĩ Quang Long, ca sĩ AnhHi Thanh Cường và NSƯT Nguyễn Quang Hưng tại lễ ra mắt album.

AnhHi Thanh Cường mong truyền tình yêu dân ca tới GenZ

Ca sĩ Thanh Cường nay trở thành AnhHi Thanh Cường vừa ra mắt album mang âm hưởng dân ca gồm 5 sáng tác của nhạc sĩ Nguyễn Quang Long. “Thương câu dân ca” - bài hát chủ đề của album được lựa chọn làm MV với sự giúp sức của AI.

Nhạc sĩ Nguyễn Văn Hạnh.

Kể chuyện Tây Nguyên bằng âm nhạc

Gần nửa thế kỷ âm thầm và bền bỉ, nhạc sĩ Nguyễn Văn Hạnh đã “kể” hàng trăm câu chuyện bằng âm nhạc. Những bản tình ca về con người, văn hóa và bản sắc Tây Nguyên của ông như những dòng suối mát thấm đẫm tâm hồn.

Cao Thanh Nam với bức tranh đang sáng tác.

Tranh của trưởng thôn

Ở nông thôn, trưởng thôn hẳn là nông dân, có khi là người thợ và cũng có lúc là chủ thầu xây dựng… Nhưng người làm nghề vẽ tranh thì có lẽ duy nhất là anh Cao Thanh Nam, trưởng thôn Liêm Hóa, xã Trung Hóa cũ, tỉnh Quảng Bình, nay là xã Kim Phú, tỉnh Quảng Trị.

Nhạc sĩ Trần Lệ Giang.

Âm nhạc là lời tri ân gửi về quê hương, nguồn cội

Như một sự trả nợ cho nỗi nhớ quê hương riêng mang, vài năm trở lại đây, nữ nhạc sĩ Trần Lệ Giang thường phát hành album nhạc mới vào những ngày đầu năm mới. Những ca khúc gửi gắm cả tâm hồn và trái tim người nghệ sĩ, mong mọi điều an lành đến với muôn nhà.