Tiếng ngón tay lướt trên trang giấy
“Nhiều năm qua, tôi liên tục theo dõi Giải Booker. Khi tổ chức này đăng bài trên mạng xã hội Instagram về việc các giám khảo phải đọc từ 150 đến 170 cuốn sách hằng năm để chọn ra tác phẩm chiến thắng, tôi đã bình luận rằng: Hãy để tôi thử xem! Không ngờ, tôi đã được mời thật. Đây là cơ hội chỉ có một lần trong đời, và mọi thứ diễn ra tuyệt vời ngoài sức tưởng tượng”, Parker cười, khi nhớ về khoảnh khắc hạnh phúc ấy.
Đúng kỳ nghỉ lễ Giáng sinh năm 2024, khi nữ diễn viên đang trên đường tới chợ địa phương SuperValu ở Ireland, thùng sách đầu tiên gồm 16 tác phẩm tham dự Giải Booker 2025 đã được chuyển tới. Kể từ khoảnh khắc ấy, nhịp sống trong gia đình bà thay đổi hoàn toàn.
“Tôi nhớ chính xác mình đã ngồi rịt ở đâu trong suốt kỳ nghỉ ấy. Mọi người đã ra ngoài, quay lại, rời đi, rồi lại quay lại. Sau bữa tối, chẳng ai bận tâm tới việc hỏi tôi nên xem phim gì. Tất cả đều hiểu tôi sẽ ngồi vào vị trí quen thuộc và tiếp tục đọc. Chẳng ai cố cạnh tranh với Giải Booker, và cũng không ai tìm cách kéo bản thân tôi ra khỏi những trang sách đang dở”, Parker chia sẻ.
Mọi chuyện thay đổi tới mức căn nhà của gia đình Parker ở New York dần biến thành không gian riêng dành cho những cuốn sách. Bà chủ yếu đọc tại đó. Và theo thời gian, phòng làm việc đã chất đầy bản thảo. Những chồng sách cao chiếm hết không gian trên mặt bàn, ghế và các kệ tủ. Những vị khách tới đây, thậm chí, cũng phải ngồi xuống sàn để trò chuyện giữa những chồng giấy xếp ken dày.
Parker thường xuyên mở cửa phòng làm việc. Thế nhưng, khi lướt qua không gian ấy, âm thanh duy nhất mà các thành viên trong nhà nghe được chỉ còn là tiếng ngón tay lướt trên những trang giấy, lướt qua từng dòng chữ, từng đoạn văn, và nhiều mảnh đời khác nhau.
Điều thú vị là công chúng vốn khắc sâu hình ảnh Sarah Parker như một biểu tượng của mẫu phụ nữ đô thị hiện đại của Mỹ, của thời trang và của màn ảnh rực rỡ. Nhưng chính hành trình tại Giải Booker 2025 đã hé lộ một diện mạo khác, sâu lắng và cẩn trọng hơn rất nhiều.
Một tháng, 34 cuốn sách
Với Sarah Jessica Parker, nữ diễn viên người Mỹ đã khẳng định vị thế khi làm Giám đốc biên tập tại Nhà xuất bản SJP for Hogarth thuộc Penguin Books. Năm 2023, Parker ra mắt SJP Lit, một nhánh nhỏ khác tập trung tìm kiếm và xuất bản các tác phẩm văn học chất lượng cao. Trên mạng xã hội, bà thường xuyên chia sẻ những cuốn sách mình yêu thích.
Dẫu vậy, trước những tên tuổi trong hội đồng giám khảo Giải Booker 2025, Parker từng rất e ngại khi phải trao đổi về sách. Thời gian nghiền ngẫm 153 tác phẩm, sự kiên nhẫn và sự cải thiện trong cách lập luận, đã giúp bà vượt qua rào cản ấy.
“Về lý thuyết, giữ im lặng còn đáng sợ hơn nhiều so với việc bạn mở miệng nói ra. Nếu ai đó không đồng ý với bạn, điều đó không có nghĩa là bạn sai”, Parker khẳng định. Công việc giám khảo đã giúp bà tự tin thể hiện chính kiến và cảm nhận cá nhân, đồng thời phải học cách bảo vệ lập luận của mình trước những quan điểm khác biệt.
Trong tháng cao điểm, Parker đọc tới 34 cuốn sách. Nhiều quãng thời gian công việc dày đặc, lịch trình chồng chéo, bà lúc nào cũng phải ôm theo chồng sách bên mình. Song, chính giai đoạn bà không đọc được gì trong bốn, năm ngày liên tiếp đã khiến nữ diễn viên mất ngủ và bồn chồn.
Không những vậy, công việc mới đặt lên vai bà áp lực khác. Đó là cảm giác bối rối giữa những sự lựa chọn, nỗi đau khi phải gạch tên những cuốn sách mình yêu. “Việc lập danh sách dài thật sự là một cực hình. 153 cuốn sách và chúng tôi phải chọn ra 13 cho vòng chung khảo. Đó là điều tưởng chừng như… không thể!”, bà nhấn mạnh.
Tất cả khiến Parker trở nên nhạy cảm hơn. Khi một tác phẩm bị loại, bà cảm thấy như mình vừa mất đi một điều gì đó rất gần gũi. Sarah Parker khẳng định: “Tôi chẳng khác nào đã phải... ra tòa để biện hộ cho những cuốn sách bản thân tin tưởng. Bạn phải đưa ra những lập luận xác đáng nhất để tác phẩm có cơ hội được nhìn nhận công bằng”.
Cảm hứng từ sự thấu hiểu
Sau lễ trao Giải Booker 2025, Sarah Parker xuất hiện tại Cung điện Clarence House trong buổi tiệc do Vương hậu Camilla tổ chức để tri ân các tác giả, giám khảo và tác phẩm chiến thắng. Giữa không gian sang trọng ấy, điều gây ấn tượng không phải là vẻ hào nhoáng quen thuộc của một ngôi sao Hollywood, mà là cách Parker nói về sách với một niềm xúc động chân thành.
Bà thừa nhận mình đã bỏ lỡ nhiều bữa tiệc, nhiều buổi xem phim, nhưng mọi hy sinh đều xứng đáng vì không gì quý hơn cảm giác được sống trong từng trang sách. “Đây là chính là vai trò mà tôi tự hào nhất. Chúng ta đang sống giữa những tác giả tuyệt vời, và thật hạnh phúc khi được góp phần giới thiệu họ đến thế giới”.
Sự góp sức của Parker trong ban giám khảo cũng được giới xuất bản đánh giá tích cực. Fleur Sinclair, Chủ tịch Hiệp hội Người bán sách của Vương quốc Anh và Ireland, khẳng định những người nổi tiếng biết ủng hộ sách và đưa độc giả đến gần với việc đọc đều xứng đáng có mặt ở vị trí ấy. Còn Juliet Mabey, đại diện Nhà xuất bản Oneworld, đánh giá chính nền tảng của các giám khảo như Sarah Parker đã tạo nên sức hút riêng của Giải Booker.
Như Parker nhận định, bà không bao giờ đọc lại sách trước đây, nhưng giờ lại nghiêng về phía đọc lại. Bởi chính hành động này đã mang đến bài học lớn giúp chọn ra những cuốn sách lọt vào vòng chung khảo. “Tôi đã có những trải nghiệm hoàn toàn khác. Tôi nghĩ về những điều mình chưa nhận ra lúc đầu, như hình thức, cấu trúc, hay thậm chí là từ ngữ, những lựa chọn tuyệt vời và bất ngờ này”.
Trong chuyến đi tàu thăm trường đại học cùng chồng và con gái, cả hai khẽ cười khi thấy bà vẫn dùng ngón tay kéo dọc theo trang sách để đọc thật nhanh. Parker chợt nhận ra: “Ôi trời ơi, tôi không cần phải làm thế này nữa, không cần phải đọc như thế. Mình thật sự có thể đọc chậm lại”.
Sau nhiều tháng lao vào những trang sách với tốc độ của trách nhiệm, việc đọc giờ không phải để hoàn thành khối lượng công việc khổng lồ. Parker cần một điểm dừng để bản thân được chậm lại, được suy ngẫm.
Bởi, sau tất cả, sách là trải nghiệm dành cho cả đời người...■
Giải Booker được thành lập từ năm 1968, là một trong những giải thưởng văn chương danh giá thuộc khối Thịnh vượng chung Anh và Cộng hòa Ireland. Bên cạnh giải chính, Giải Booker Quốc tế còn tôn vinh các tác phẩm quốc tế được dịch sang tiếng Anh và phát hành tại Anh, Ireland hoặc Mỹ.
